Görsel Sanatlar Üzerine Denemeler ve Eleştiriler / Sabahattin Eyüpoğlu

KİTABIN ADI	MAVİ-II,GÖRSEL SANATLAR ÜZERİNE DENEMELER VE ELEŞTİRİLER
KİTABIN YAZARI	SABAHATTİN EYUBOĞLU
YAYIN EVİ VE ADRESİ	TÜRKİYE İŞ BANKASI KÜLTÜR YAYINLARI-İSTANBUL
BASIM YILI	AĞUSTOS 2000

 

1.KİTABIN KONUSU         :

Kitap deneme ve eleştirilerinden oluşan doğru ve gerçeklik kavramlarının ele alındığı batılı ve doğulu sanat ürünlerinin kültür ortamları ve dünya görüşleri açısından karşılaştırıldığı resim,heykel,mimari,sinema ve belgesel filmlerle ilgili yazarın görüşlerini kapsayan bir deneme türü yazıdır.

2.KİTABIN ÖZETİ               :

Kitap Sabahattin Eyuboğlunun Görsel Sanatlar üzerine denemeler ve eleştirilerini topladığı ikinci kitabıdır.

            Yazılar resim,heykel,tiyatro,sinema ve belgesel filmleri  başlıkları altında toplanmıştır.Genelde zaman sırasını göz önünde tutarak düşüncelerini  ve etkinliklerini ortaya belirgin bir şekilde  koymuştur.

            Yazılarında genellikle mantıklı bir gelişmenin sonucu olduğunu ortaya koyar. Genellikle yaşanmış ve kalıplaşmış sözler vardır.Yazılarında gerçekliği ön plana çıkarmıştır.Yazılarını insanın doğruluğu ve gerçekliğine dayanan bir doğrulukla betimlemektedir.

            Günümüz resminde heykellerinde ve daha birçok örneğinde modern Türk sanatının  temellerini görebiliriz.

Yazar kitabın tabiat ve doğa adlı bölümünde geçmiş içindeki batılı devletlerin natur sözünden ve bunun türkçedeki tabiat ve doğa kavramlarının karşılıklarını vererek eleştirmekte ve bu kavramın toplumun gelişmesi için düşüncelerine yer vermektedir.Öz resme doğru eleştirilerinde fotoğraf mekaniğinin çıkmasıyla oluşan resimlerin etkinliğinin değiştiğini ,fotoğrafın resim ile aynı detayı verebildiğini fakat ressamın bakmanın ötesinde zihinsel faaliyetler düzenliyerek kullanıldığını gösteriyor.

            Resim,heykel,mimari bölümünde sergilerden,Mayadaki Sanat Galerisi,resim sergisi ve karekatürlerden bahsediyor.Bunlar üzerine sanatın ticaret olmadığını ve sadece bir sanat  olduğu eleştirilerine yer veriyor.

            Tiyatro bölümünde ,tiyatro üzerine eleştirileri,Shakespeare ile son 60 yıl üzerine tiyatro eleştirileri ön plana çıkarken,yıllara göre tiyatro çevirileri yer alıyor.

            Sinema ve belgesel filmler bölümü kitabın son bölümünü oluşturuyor.Sinema ,sanatı ve türk sineması eleştirileri,Surname,Nemrut Dağı,Eski Antalyanın Suları,Karagöz Dünyası adlı sinema  belgesel film eleştirilerini,filmi görmeden açıklayarak olayı yaşamanın mümkün olabileceğini göstermekte.

            Yazarın eleştirilerinin insan üzerine olması ve geliştirmesini ayrı bir dilde yazarak bütünlük taşıyor.

3.KİTABIN ANA FİKRİ      :

Deneme ve eleştiri türünde olan bu kitapta değer ve gerçeklik kavramları daha iyi kavrayarak batı ve doğu sanat ürünlerinin o zaman şartlarında  karşılaştırılması ve  doğa kavramlarının insanlar üzerinde daha iyi pekiştirmesi.

4. KİTAPTAKİ OLAYLARIN VE ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Kitapta belli başlı insanlar yoktur.Deneme türünde bir yazı olduğundan bol bol eleştiri ile tasvirlere yer verilmiştir.

5.KİTAP HAKKINDAKİ ŞAHSİ GÖRÜŞLER:

Eleştirilerin günümüze yakın olması  resim,heykel,mimari,sinema ve belgesel filmlerle ilgili görüşlerini anlatması kitabın esas belirgin  özelliğini oluşturuyor.Batılı ve doğulu sanat ürünlerinin kültür  ortamlarını birleştirirken yazar anlaşılamayan bir dil ve üslup kullanmıştır.

 

6.KİTABIN YAZARI HAKKINDA KISA BİLGİ:

1908’de Akçaabat’ta doğdu.Şair ve ressam Bedri Rahmi’nin ağabeysidir.Trabzon Lisesini bitirdi.Yüksek öğrenimini Fransada yaptı.İÜ  Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümünde doçentlik yaptı.Milli Eğitim Müfettişliği,Talim ve Terbiye Kurulu Üyeliği ve öğretmenlik görevinde çalıştı.

            Eflatun’un Devlet adlı yapıtının  çevirisiyle 1959 yılı TDK Çeviri Ödülünü kazandı.Mavi ve Kara adlı kitabında 1940’tan sonraki yaşantısını ele aldı.çeşitli dergi ve gazetede çıkan yazıları ölümünden sonra Sanat Üzerine Denemeler isimli kitabında toplandı.Diğer eserleri:Pir Sultan Abdal,Gökyüzü Mavi Kaldı,Köy Enstitüleri Üzerine vb…