Pir Sultan Abdal

   PİR SULTAN ABDAL (Haydar)

  Onaltıncı yüzyılda yaşamış halk şairi. Pir Sultan Abdal’ın hayatı hakkında sağlam bilgiler yoktur. Dedeleri Azerbeycan’dan Siva’ın Yıldızeli ilçesinin Çırçır bucağına bağlı Banaz köyüne gelmişlerdir. Asıl adı Haydar’dır.

  Siyâsete karışmışi İran propagandasına kapılarak, Türk padişahına karşı Şah Tahmasb’ı desteklemiştir.Şair olan Pir Sultan Abdal’ı 1588’de Savas Vâlisi Hızır Paşa bir isyâna elebaşılık yaptığı için yakalanmış, İstanbul’dan gelen emir üzerine idam etmiştir.

Birçoğu  bestelenen şiirlerinde büyük bir lirizm vardır. Bir oğlunun ölümü üzerine söylediği iki ağıt ile hapiste iken söyledikleri tanınmış halk edebiyatı örnekleridir. Dili sâde bir köylü lehçesidir. Toprağa ve tarıma mahsus ıstılahları ve genelekleri iyi bilmektir. Allah aşkı ile

karışık bir hava içinde günlük ve maddî aşkları da yazdığı dikkati çeker.

  Başta Fuat köprülü olmak üzere edebiyat tarihçileri Pir Sultan Abdal hakkında araştırma yapmışlar, makale ve kitaplar yayınlanmıştır.

  Pir Sultan Abdal’dan Şiirler:

Dağdan kütür kütür hezen indirir

İndirir de ateşler yandırır

Her evin devliğin öküz döndirür

İreçberler, hoşça görün öküze.

         Öküzün damını alçacık yapım

         Yaş koman, altına kuruluk sepin

         Koşumdan koşuma gözlerin öpün

         İreçberler, hoşça görün öküzü.

Pir Sultanın der ki kaynar coşunca

Tekne hamur kalmaz, ekmek pişince

Âdem Ata, ök’zün çifte koşunca

İreçberler, hoşça görün öküzü.