Milli Edebiyat Dönemi Ders Notları

Milli Edebiyat Dönemi

Genel Özellikler

ü     Osmanlıcılık fikrinin iflasından sonra artık Türkçülük akımı yükselen değer olmaya başlamıştır.

ü     1911’da Selanik’te çıkarılmaya başlanan “Genç Kalem”Dergisi etrafında bir araya gelen Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem, Ziya Gökalp gibi aydınlar Milli Edebiyatın oluşumunu başlatmışlardır.

ü     Daha sonra İstanbul’da Türk Derneği, Türk Yurdu, Türk Ocağı dergileri yayınlanmıştır.

ü     Milli Edebiyatının genel özellik olarak;

ü     Dil sade olmalıdır.

ü     Dildeki yabancı kelimeler atılmalı; ancak Türkçeye yerleşmiş kelimeler Türkçe gibi kullanılmaya devam edilmelidir.

ü     İstanbul Türkçesi esas kabul edilmelidir.

ü     Şiirde hece ölçüsü kullanılmalı.

ü     Edebiyat toplumun hizmetinde olmalı.

ü     Milletin dertleri, sevinçleri esas alınmalı.

ü     Roman ve hikâye teknik açıdan kuvvetlenmiştir.

MİLLİ EDEBİYATIN SANATÇILARI

ÖMER SEYFETTİN  (1884–1920)

ü     Türk edebiyatının en önemli hikâyecisidir.

ü     Yeni Lisan adlı makalesi Milli Edebiyatın kanunlarının ilanı sayılır.

ü     Sade dil akımının öncüsüdür.

ü     Anadolu’nun insanın hayat şartlarını hikâyelerini yansıtmıştır.

ü     Dilde, fikirde, işte milliyetçilik fikrini yerleştirmiştir.

ü     Çocukluk anıları, efsaneleri hikâyelerinde işlemiştir.

ü     Eserleri: Bomba, Yalnız Efe ,Efruz Bey, İlk Düşen Ak, Yüksek Ökçeler, Gizli Mabet,Bahar ve Kelebekler…

ZİYA GÖKALP  (1876–1924)

ü     Türk milliyetçiliğini esaslara bağlamıştır. Sistematize etmiştir.

ü     Sosyal hayatı ve kurumlarımızı Batı’ya göre düzenlenmelidir.

ü     Eserlerinde halk dilini kullanmıştır.

ü     Halkın dertlerini isteklerini yansıtmaya çalışmıştır.

ü     “Türkçülük, Türk milletini yükseltmektir” diyerek bu ifade doğrultusunda hareket etmiştir.

ü     Eserleri: Türkçülüğün Esasları, Kızıl Elma, Türkleşmek-İslamlaşmak  -Muasırlaşmak, Türk Medeniyet Tarihi, Malta Mektupları.

MEHMET EMİN YURDAKUL (1869–1944)

ü     Anadolu insanın yabancılara başkaldırısını çok güzel yansıtmıştır.

ü     Toplumcu sanat anlayışıyla milliyetçi çizgide eserler vermiştir.

ü     Hece ölçüsü kullanılmıştır.

ü     Eserleri: Türkçe Şiirler, Türk Sazı, Ey Türk Uyan, Tan Sesleri, Ordunun Destanları, Zafer Yolunda, Turana Doğru, İsyan ve Dua, Mustafa Kemal, Fazilet ve Adalet…

                      

YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU (1889–1974)

ü     Edebiyatın her alanında eser vermiştir. Fecr-i Ati’nin dağılmasından sonra Milli Edebiyat içinde yer almıştır.

ü     Çoğunlukla içinde yaşadığı toplumun dertlerini eserlerinde işlemiştir.

ü     Anadolucu, Atatürkçü bir çizgide kalmıştır.

ü     Esas ününü romancılık alanında bulmuştur.

ü     Kuvvetli bir gözlem gücü vardır.

ü     Realist bir çizgide yaşamıştır.

ü     Eserlerinde aydın-halk çatışmasını yansıtmıştır.

ü     Eserleri: ROMANLARI: Kiralık Konak, Ankara, Nur Baba, Hüküm Gecesi,Sodom ve Gomore, Yaban, Bir Sürgün, Panorama

HİKÂYELERİ: Milli Savaş Hikâyeleri, Rahmet

DİĞER ESERLERİ: Erenlerin Bağından, Zoraki Diplomat, Vatan Yolundan, Anamım Kitabı

HALİDE ADİP ADIVAR (1884–1964)

ü     Edebiyatçılığının yanında bir asker gibi cephe gerisinde mücadele vermiştir.

ü     Romanlarında aşk, kadının psikolojisini, doğu-batı çatışmasını, eski-yeni kavgasını işlemiştir.

ü     Romanlarında kuvvetli bir gözlem vardır.

ü     Kurtuluş Savaşı eserlerinde çokça yer edinmiştir.

ü     Edebiyatın hemen her alanında eser vermiştir.

ü     Dili çok başarılı değildir.

ü     Eserleri: Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye, Türkün Ateşle İmtihanı, Sinekli Bakkal, Mor Salkımlı Ev, Dağa Çıkan Kurt, Tatarcık, Zeyno’nun Oğlu…

REŞAT NURİ GÜNTEKİN (1889–1958)

ü          Anadolu’nun dertlerini, sıkıntılarını, inançlarını eserlerinde işlemiştir.

ü          Sade  ve yapmacıksız bir dil kullanmıştır.

ü          “Çalıkuşu”romanı en ünlü eseridir.(aslında bir tiyatro eseri olarak yazılmıştır)

ü          Müfettişlik yaptığı için Anadolu’yu gezmiş ve onların sıkıntılarını, sevinçlerini edebi eserlerinde sıkça kullanmıştır.

ü          Eserleri: Çalıkuşu, Damga, Dudaktan Kalbe, Acımak, Yeşil Gece, Yaprak Dökümü, Kızılcık Dalları, Gökyüzü, Eski Hastalık, Ateş Gecesi, Miskinler Tekkesi

ü           

REFİK HALİT KARAY (1888-1965)

ü     Halk dilini eserlerinde oldukça başarılı olmuştur.

ü     Kuvvetli bir gözlemciliği vardır; ancak iç gözlemde başarılı değildir.

ü     Eserleri: Memleket Hikâyeleri, İstanbul’un İçyüzü, Yezidin Kızı, Çete, Sürgün, BU Bizim Hayat, Kadınlar Tekkesi, Karlı Dağdaki Ateş…

YAHYA KEMAL BEYATLI (1884-1958)

ü     Modern edebiyatımızın en büyük şairlerindendir.

ü     Batılı tarzda şiirimize düzen vermiştir.

ü     Aruzu Türkçeye başarıyla uygulamıştır. “OK” şiiri hariç bütün şiirlerini aruzla yazmıştır.

ü     Şiir musikiden başka bir musiki”dir derdi.

ü     Parnasizmden etkilenmiştir.

ü     İstanbul’u, Osmanlı’nın ihtişamlı zamanında gezmek, tabiat, ölüm, rintlik gibi konuları işlemiştir.

ü     Şiirlerinin mükemmel olması için uğraş vermiştir, bu konuda oldukça titizdir.

ü     Edebiyatın hemen her alanında eser vermiştir; ancak asıl ününü şiirde kazanmıştır.

ü     Eserleri: Kendi Gök Kubbemiz, Eski Şiirin Rüzgârıyla, Aziz İstanbul, Eğil Dağlar, Portreler,

ü      

ü     Rubailer ve Hayyam’ın Rubailerini Türkçe Söyleyiş.

PEYAMİ SAFA (1899-1961)

ü     Geçim derdiyle yazarlığa başlamıştır.

ü     Bir ayağından sakat olduğu için bu psikolojiyi eserlerine yansıtmıştır.

ü     “Server Bedii” lakabıyla eser yazmıştır.

ü     Edebiyat, felsefe, tıp, psikoloji alanında yeterli bir bilgin sayılır.

ü     Psikolojik çözümlemeleri çok başarılıdır.

ü     Eserleri; Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Sözde Kızlar, Mahşer Bir Akşamdı, Canan, Matmazel Noralya’nın Koltuğu, Atilla, Harbiye, Şimşek… gibi eserleri vardır.