9. SINIF DİL ve ANLATIM DERSİ 2. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI

Adı Soyadı:                                                                                                                                                                                             30.05.2007

Sınıf :                No:                                                                      2006-2007 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI

ANADOLU KIZ MESLEK LİSESİ 9. SINIF DİL ve ANLATIM DERSİ

2. DÖNEM 2. YAZILI SINAVI

                                                                                                           

SORULAR

1. Aşağıdaki boşlukları doldurunuz. (10 puan)

Paragrafta konuyu açıklayan, ana düşüncenin ortaya çıkmasına katkıda bulunan yardımcı düşünceleri içeren, örneklerin, benzetmelerin bulunduğu bölüm

…………………………bölümüdür.

Paragrafta kısa ve ilgi çekici bir cümle ile başlayan bölüm ………………………… bölümüdür.

Paragrafta kısa bir biçimde kurulan, toparlayıcı ve özet niteliğinde olan bağlayıcı öğelerle (kısaca, özetle, denilebilir ki) başlayan son bölüm

…………………………… bölümüdür.

Düz yazıda anlatılmak istenen temel yargıya ……………………................ şiirde anlatılmak istenen temel yargıya …………………………………… denir.

Merkezinde düşünce olan paragraf çeşidine …………………………………..denir.

Olayı anlatan kişinin iç dünyasının, duygularının öne çıktığı paragraf çeşidine ……………………………. denir

Bir olayı, bir varlığı, durumu, çevreyi ya da bir kavramı göz önünde canlandıracak biçimde anlatan paragraflara …………………………………..denir.

Birbirine karşıt düşünceleri ele alan, bir konuyla ilgili kanıları değiştirmeyi, çürütmeyi amaçlayan ya da onların yerine yenisini koymayı amaçlayan anlatım

biçimine …………………………… denir.

Tasarlanan, gözlemlenen ya da yaşanan bir olayı yer, zaman ve kişi kavramlarına bağlayarak anlatan anlatım biçimine

…………………………………….denir.

Düşünceyi geliştirme yolarından olan, genellikle soyut bir düşünceyi ya da kavramı somutlamak; onu görünür, bilinir kılmak için bir yapıtı, bir kişiyi, bir

olayı paragrafa aktarmaya ……………………………. denir.

2.    "Akan suyu severim ben

Işıldayan karı severim

Bir yeşil yaprak

Bir telli böcek

Yeşeren tohum

Güneşte görsem

Sevinç doldurur içime"

Bu şiirde konuşan kişi, özellikle neyi vurgulamak istemektedir?

A)       Varlıkları tümüyle sevdiğini

B)        Doğada dolaşmaktan hoşlandığını

C)       Doğadaki canlılığın duygularını etkilediğini

D)       Kent yaşamından bıkıp usandığını

E)        Doğadaki varlıkları insanlardan üstün tuttuğunu

     

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

A)       Anı yazarı yaşanmakta olanı değil, yaşanmışı anlatır.

B)        Dostluğun ne olduğunu bildiğim için dostumu kendime çekmem, kendimi veririm.

C)       Bazıları şiirle anlatamadıklarını düzyazıyla anlatabileceklerini sanır.

D)       Önemli olan duygular değil, duyguları anlatış biçimidir.

E)        Düşünmeyi öğretmek, kavramları öğretmekle başlar.

        

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca çelişen sözlerin bulunması anlatım bozukluğuna yol açmıştır?

A)       Konuklar galiba öğleden sonra gelecek.

B)        Bu konsere biz de gitmek istiyoruz.

C)       Öğleden sonra belki sizi ararız.

D)       Şurası kesin ki enflasyon, yılsonunda artacak.

E)        Çocuklar mutlaka sinemaya gitmiş olmalılar.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öğelere ayırmada bir yanlışlık yapılmıştır?

A)       Karaladığı hikâyelerinde, / Ömer Seyfettin, Gorki ve Maupassant’dan izler / vardı.

B)        Sorunlara en uygun çözüm yolunu / o / gösterir / çoğunlukla.

C)       Tevfik Bey’in, / o bölgede reji müdürlüğü yaptığını, / yaşayanlardan çoğu / biliyor.

D)       İstanbul, / yanık sesli vapurlarla / karşıladı / bizi.

E)        Bir gün / babam, / iki küfeyle / geldi / eve.

6. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi yüklemine göre ötekilerden farklıdır?

A)       Gönül kimi severse güzel odur.

B)        Göz görür, gönül ister.

C)       Her damardan kan alınmaz.

D)       Azı bilmeyen çoğu hiç bilmez

E)        İşten artmaz dişten artar.

7. Aşağıdakilerden hangisinde tamlayanı düşmüş bir ad tamlaması vardır?

A)       Kitap okuyanların sayısı giderek azalıyor.

B)        Büroya bir haftadır gitmiyormuş

C)       Elektrikler kesilince işler yarıda kaldı.

D)       Dün öğretmeni onu sordu.

E)        Ankara’ya gitmek için yola çıkmıştı.

8. "Dilencilere ekmeğimiz varsa ekmek, paramız varsa para verirdi; hiç değilse bir fincan kahve içirirdi. Bir şeyimiz yoksa, tertemiz bir bardak soğuk su verirdi; bir de gözlerindeki teselliyi!"

Aşağıdakilerden hangisi, başına da sonuna da konulsa, bu paragrafın düzenini ve anlam bütünlüğünü bozmaz?

A)       Annem, gezgin satıcıları geri çevirmezdi.

B)        İyi bir kadındı annem, kapıdan kimseyi eli boş çevirmezdi.

C)       Annem kapıya gelince, önce, aç olup olmadıklarını sorardı.

D)       Kapıda onları görünce, annemi çağırırdım.

E)        Annemin yaptığı bu iyiliklere, gözleriyle teşekkür ederlerdi.

9. Sanatçının mektupları bir araya getirilerek bir kitap oluşturulmuş. ( I ) Oluşturulan kitap iki bölüme ayrılmış. ( II ) Birinci bölümde sanatçının çeşitli kişilere yazın alanında yazdıkları, ikinci bölümde ise ona yazılanlardan anlatılan yer alıyor. ( III ) Sanatçı şiiri, düzyazıdan daha çok seviyor. ( IV ) Bir mektubunda: “Şiirin bir tek dizesi bile, koskoca bir yazının anlatmak istediğini bir çırpıda anlatıverir.” diyor. ( V ) Bu söz de onun şiire ilişkin görüşlerini kısaca açıklıyor.

    

Bu parça, açıklanan düşünceler açısından iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

           A) 1                B) II                C) III                 D) IV                 E) V

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklemden önce gelen sözlerin tümü özne görevindedir?

A)       Bin yıldan uzun bir gecenin bestesidir bu.

B)        Bütün ova, billur döşenmiş gibi parlıyordu.

C)       Dönülmez akşamın ufkundayız, diyor şair.

D)       Güneş, yer, gök, deniz iç içe kaynaşır.

E)        Köprü altında balık tutanlar bezgindi.

 11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu yoktur?

A)       Sarışın gözlüklü beyefendinindi bu çanta.

B)        Benim ve kardeşimin kaldığı otel farklıydı.

C)       Hava durumunu okumasını unuttular.

D)       O, bütün şarkıları kendisine özgü bir şekilde yorumlar.

E)        Eğer söylediklerini uygulamadığın müddetçe başarıya ulaşamazsın.

12. Aşağıdakilerin hangisinde birinci dize tümüyle zarf tümlecidir?

A)       Yanımızdan geçiyor ağır ağır kervanlar,

Bir derebeyi gibi kurulmuş eski hanlar

B)        Kapanmayan gözlerim duvarlarda gezerken

Birdenbire kıpkızıl birkaç satırla yandı.

C)       Bizden evvel buraya üç dört arkadaş,

Kurmuştular tutuşan ocağa karış bağdaş.

D)       Gidiyordum, gurbeti gönlümde duya duya,

Ulukışla yolundan Orta Anadolu’ya

E)        Serpilmeye başladı bir yağmur ince ince,

Son yokuş noktasından düzlüğe çevrilince.

13. Aşağıdakilerin hangisinde yan cümlecik, temel cümlenin öznesi görevindedir?

A)       Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.

B)        Allah uçamayan kuşa alçacık dal verir.

C)       Yolu ile giden yorulmaz.

D)       Sille yemeden yanak kızarmaz.

E)        İki gönül bir olursa samanlık seyran olur.

14. Belirtili ad tamlamalarında tamlayanla tamlanan arasına başka sözcükler girebilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya örnek gösterilebilecek bir kullanım vardır?

A)       Masanın örtüsü iyice kirlenmişti.

B)        Kırmızı kazağın rengi solmuş.

C)       Seçtiği sözlerin anlaşılır olmasına dikkat ediyordu.

D)       Hazırladığım sınav sorularını kimse yanıtlamadı.

E)        Saatin insanı rahatsız eden sesi uzaktan duyuluyordu.

15. "Bu yazarın dramlarında kişiler, durumlarına karşı koymaz, onu değiştirmek için savaşmazlar; bu yüzden durumlarının gelişerek belirli bir sonuca doğru gitmesine engel olmazlar. Böylece, dramın özü olan çatışmanın yerine, değişmez sonucu hazırlamak için düzenlenmiş durumların birbiri ardından açılışı ortaya çıkar."

Bu parçada sözü edilen yazarın dramlarındaki kişilerin en belirgin özelliği nedir?

A)       Direngen (inatçı) olmaları

B)        Güçsüz olduklarını bilmeleri

C)       Değişiklikten çekinmeleri

D)       Durumlarına boyun eğmeleri

E)        Yetingen (kanaatkar) olmaları

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, yapısına göre basit, söz dizimine göre devrik bir fiil cümlesidir?

A)       Bütün bu iddialar, bir tek şeyi ortaya koyuyor bence.

B)        Opera, eski bir müzik öğretmeninin hayat hikâyesine ilişkinmiş.

C)       Aynı romanın birçok çevirilerinin yapıldığını biliyoruz.

D)       Son okuduğum romanda olay örgüsü karmaşıktı.

E)        Galiba o anda vereceği yanıtı düşünüyordu.

Cahit SUNAY

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni