Edebiyat 2012

11. Sınıflar Türk Edebiyatı Sınav Çalışma Notları 2

2012-02-07T21:35:00.000+02:00

Klasik Soru Örnekleri

* Romantizm akımının beş önemli özelliğini yazınız.
Romantizmin Özellikleri:
1. Romantizm sanatçıları, klasisizm sanatçılarının akıl ve sağduyusunun karşısına dizginlenemez duygu, coşku ve hayali koymuştur. Lirik şiir, romantizmle yeniden dirilmiştir.
2. İnsan doğasını değil, dış dünyayı olabildiğin*ce renkli, göz alıcı ve abartmalı biçimde betimlemişlerdir.
3. Eski Yunan edebiyatı ve Latin edebiyatı yerine çağ*daş edebiyatlar örnek alınmıştır. Din duygusu önem kazanmış, konu olarak Hristiyanlık mucizeleri, Orta*çağ efsaneleri işlenmiştir. Konuların bazıları tarih*ten, bazıları da günlük yaşamdan alınmıştır.
4. Sanatçılar, yapıtlarında kendi kişiliklerini gizlememişlerdir. Sanatlarını.toplumu dönüştürmede bir araç olarak kullanmışlar, “toplum için sanat” anlayışına bağlı kalmışlardır.

5. Romantik sanatçılar, klasisizmin dil ve edebiyattaki tüm kurallarını yıkmışlar, kendilerini de kuralcılıktan kaçınmışlardır. Kapalı ve süslü bir üslup kullanmış*lar, şairane anlatımı benimsemişlerdir.
6. Seçkin, Örnek, mükemmel insanları değil, her kesimden İnsanı anlatmışlardır. İnsanlar ve olaylar işlenirken iyi-kötü, güzel-çirkin gibi karşıtlıklardan yararlanmışlardır. İnsanların ruhsal durumlarının soyut olarak izlenmesi bırakılmış, insanlar yaşadık*ları toplumsal çevre ile ele alınmıştır.
7. Olayların anlatımında rastlantılara oldukça fazla yer verilmiştir. Uzak ülkeler ve yabancı töreler geniş olarak betimlemiştir.
8. Romantikler tiyatroda üç birlik kuralını kırıp dram türünü geliştirdiler. ( Gerçekte bunu İlk yapanın Shakespeare olduğunu; onun, romantizmin ilk öncüsü olduğu anımsatalım.)
9. Romantik edebiyatta roman ve öykü, tiyatro, eleştiri, makale, fıkra, deneme, anı (hatıra), gezi yazısı, şiir gibi türlerde ürünler verilmiştir.

* “Atatürk’e göre çağdaşlaşma bizim için Batı’yı körü körüne taklit, körü körüne bir uyum değildir” cümlesinde anlatılmak isteneni yorumlayınız.
---------------------
* Tanzimat Dönemi öğretici metinlerin özelliklerini yazınız.
1. Makale, tenkit gibi türler kullanılır.
2. Genellikle adalet, eşitlik, hak, hukuk gibi kav¬ramlar etrafında eser verilir.
3.Dil, eski edebiyatın dili gibi ağır değil, halkın anlayabileceği oranda sade ve anlaşılırdır.
4. Düşünce ve duygularda toplumun yararı ön plandadır.
5. Gazete etrafında şekillen bir edebiyat anlayışı.
6. Halka hitap edilmesi.

* Şair-i Azam ve Vatan Şairi olarak anılan sanatçılarımızın isimlerini yazınız.
A.H. TARHAN

* Tanzimat edebiyatında ortaya çıkan yeni edebi türler nelerdir, bu türlerin gazete ile ilişkisini açıklayınız.
------------

* Tanzimat edebiyatında birinci ve ikinci dönem edebiyat anlayışlarını örneklerle karşılaştırınız.
-------------

* Erbâb-ı kemal-i çekemez nâkıs olanlar
Eksik olan kişiler, olgun kişileri çekemez; (nitekim) yarasının
Rencîde olur dîde-i huffâş ziyâdan
gözü ışıktan incinir.(rahatsız olur.)
Yukarıda Ziya Paşa’dan alınan beyiti açıklayarak, terkib-i bentlerde hangi konular işlenir? Açıklayınız
TOPLUMSAL ELEŞTİRİ

* Düşün ol zâti kim emriyle zâtından ıyân olmuş
Vücûd-ı sermedîsinden zemin-i asmân olmuş
Düşün deryâyı, her bir katre mevc-i b’i-kerân olmuş
Hafâyâ-yı ilâhîdir ki yekdil, yekzebân olmuş
Bulutlar, dalgalar, yıldızlar etrafımda hep mahrem
Ağaçlar, cûylar, kuşlar, çiçekler daima hurrem
a)Hamit Tarhan’ının “Kürs-i İstiğrak” adlı şiirinden alınan yukarıdaki benti yapı( kafiye, redif, kafiye şeması, ölçü, nazım birimi, nazım şekli) olarak inceleyiniz.
b)Kürsî-i İstiğrak ile Hürriyet Kasidesi’nin söyleyiş tarzı ve içerik bakımından birbirinden farklı olması hangi sebeplerle açıklanabilir?
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Boşluk Doldurma Soru Örnekleri
* Aşağıdaki tabloyu doldurunuz.
ESER ADI YAZARI ESERİN ÖZELLİĞİ
İntibah, Namık Kemal İlk edebi roman
Cezmi, Namık Kemal İlk Tarihi roman
Zafernâme; Ziya PAŞA HİCVİYE
Tercî-i Bend ve Terkib-i Bend, Ziya Paşa Atasözü niteliği taşıyan beyitlerden oluşur
Harâbat Ziya Paşa Divan şiirini eleştirir.
Şair Evlenmesi Şinasi İlk tiyatro eseri
Şiir ve İnşa Ziya Paşa Makale
Tahrib-i Harâbât, Namık Kemal Ziya Paşa’nın şiir görüşünü eleştirir.
* Tanzimat edebiyatı........ yılında ............. .............’nin ............. gazetesini yayımlamasıyla başlar.
* İlk gazete............................, ilk yarı resmigazete....................... ilk özel gazete..... ...................

* Noktalama işaretleri ilk kez..................... tarafından...... ........................................ adlı tiyatro eserinde kullanılmıştır.*
* Türk edebiyatında yazılan çeviri roman...................... .............................................’ nın ......................adlı çevirisi, ilk telif roman..............................................., Batılı anlamda yazılan ilk romansa ...........................................’ in yazdığı .....................’tır.
* Sahnelenen ilk tiyatro eserimiz ise Namık Kemal’in yazdığı ………………………………………………………………dir.
* Aşağıdaki eserleri yazarları ile eşleştiriniz. (10)
Durub-ı Emsal-i Osmaniye ………………………. Namık Kemal
Eş’ar-Ziya ………………………………………... Şinasi
Tercüme-i Manzume ……………………………. Ziya Paşa
Tahrib-i Harabat …………………………………. Şinasi
Cezmi …………………………………………….. Ziya Paşa

* Namık Kemal, görüşlerindeki tutarsızlıklar yüzünden ……………. ………. ‘ yı eleştirmiş, bu amaçla …………………………….. adlı bir de kitap yazmıştır.
* Tanzimat romanında olayların akışında …………………….... sıkça yer verilmiştir.
* “Şiir ve İnşa” adlı makalesinde …..….. …………. halk şiirini yüceltir.
------------------------------------------------------------------------------------
Doğru - Yanlış Soru Örnekleri

D*Siyasi, felsefi, dini ve bilimsel konular edebi metnin konusu olabilir.
Y*Edebi eserler yazıldıkları dönemin tarihi gerçeklerini yansıtmak zorundadır.
Y*Tanzimat edebiyatı, Tanzimat Fermanı’ nın ilanıyla başlar, 1. Meşrutiyet’in ilanıyla sona erer.
Y*1. dönem Tanzimatçılar “sanat için sanat” , 2. dönem Tanzimatçılar ise “toplum için
sanat” görüşünü benimsemişlerdir.
Y*Tanzimat dönemi öğretici metinlerinde eski – yeni çatışması temada, dilde, ifade
biçiminde varlığını hissettirir.
Y* Tanzimat Edebiyatının birinci nesli, “sanat sanat içindir” anlayışını savunurken Tanzimat’ın ikinci nesli “sanat halk içindir” anlayışını benimsemiştir.
Y* Namık Kemal, Hürriyet Gazetesinde “Şiir ve İnşa” makalesini yazmış ve dilde sadeleşmeyi savunmuştur.
D* Harabat isimli eser, Ziya Paşa tarafından yazılmış, ilk antoloji kitabıdır.
Y* Tanzimat şiirinde konu bütünlüğü yoktur.
D* Tanzimat edebiyatının hemen her türde eser veren sanatçısı Ahmet Mithat’ tır.
Y* Tanzimat edebiyatının ikinci döneminde dil iyice sadeleşmiştir.
D* Muallim Naci, Tanzimat döneminde yaşayıp Divan şiirini savunmuş bir sanatçıdır.
D* Tanzimat şiirinde genellikle aruz ölçüsü kullanılmıştır.
D* Tanzimat döneminde sade bir dille yazmak amaçlanmış, ancak tam başarı sağlanamamıştır.
D* İlk dönem Tanzimat sanatçıları edebiyatı halkın eğitiminin bir aracı olarak görmüşlerdir
D* Tanzimat romanındaki kahramanlar genellikle tek yönlüdür.
D* Recaizade Mahmut Ekrem, Tanzimat II. dönem edebiyatçısıdır.
D* Durub-i Emsal-i Osmaniye, Şinasi’nin Türk atasözlerini derlediği bir eseridir.
Y* Tanzimat romanları teknikçe kusursuzdur.
Y* İlk realist roman Nabizâde Nazım’ın Araba Sevdası adlı romanındır.
D* Tanzimat I.dönem yazarları romantizmin, II. dönem yazarları ise realizmin etkisi altındadır.
Y* Tanzimat döneminde genellikle öğretici metinlerde secilere başvurulmuş, süse ve söz sanatlarına önem verilerek uzun, anlamca karışık cümleler kurulmuştur.
Y* Tanzimat romanında yazarlar, kişiliklerini eserlerine yansıtmamışlardır.

-----------------------------------------------------------------------------------

Test(Çoktan Seçmeli) Soru Örnekleri

* Aşağıdakilerden hangisi kasidenin bölümleri arasında yer almaz?
a.Teşbib b.Girizgah c.Gazel d.Dua e.Fahriye

* Aşğıdaki eserlerden hangisi Ziya Paşa’ya ait değildir?
a.Eş’ar-ı Ziya b.Şiir ve İnşa c.Harabat d.Tahrib-i Harabat e.Terci-i Bend

* Aşağıdaki yazar - eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
a. Şinasi-Durub-u Emsal-i Osmaniye
b.A. Rasim- Vatan Yahut Silistre
c. Namık Kemal- Cezmi
d. A.Hamit Tarhan-Kürsi-i İstiğrak
e.Musavat- Ali Suavi

* Tanzimat edebiyatıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
a.Dilde sadeleşme tamamlanmıştır.
b.Roman hikaye vb. türler alınmıştır.
c.Namık Kemal, Ziya Paşa, Şinasi önderleridir.
d.Gazetecilikle birlikte gelişmiştir.
e.biçim çoğunlukla aynı kalıp içerik değişmiştir

* Aşağıdakilerden hangisi Abdülhâk Hamit’in yazdığı tiyatro oyunlarından biri değildir?
A)Macera-yı Aşk B) Fitnen C) Celaleddin Harzemşah
D) İçli Kızlar E) Nesteren

* Aşağıda verilen eserlerden hangisi Namık Kemal'in değildir?
A) Tahrib-i Harabât B) İntibah C) Cezmi
D) Celâlettin Harzemşah E) Harabât

* Aşağıdakilerden hangisi, Şinasi’nin edebiyatımıza getirdiği yeniliklerden biri değildir?
a) İlk özel gazeteyi çıkarması
b) İlk makaleyi yazması
c) İlk tiyatro yapıtını yazması
d) İlk noktalama işaretlerini kullanması
e) İlk romanı yazması

* Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın özellikleri göz önünde bulundurulursa, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
a) Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın Birinci Dönemi’nde şiire, özgürlük, vatan, adalet gibi kavramlar girmiştir.
b) Klasik Türk Edebiyatı’ndaki bütün nazım şekilleri bırakılmıştır.
c) Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın İkinci Dönemi’nde şiirin konusu nazım şekilleri genişletilmiştir.
d) Hikaye, roman, tiyatro türlerine, ilkin, Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nda yerli örnekler verilmiştir.
e) Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın romanı, genellikle romantizmin etkisindedir.

* “Batılılaşma Osmanlı toplumunda öteden beri süregelen kültür ikiliğini daha da keskinleştirmiş değil midir?”
Yukarıda vurgulanmak istenen ikilik, edebiyat alanında düşünülse bu, aşağıdakilerden hangisinde bütün yönleriyle görülebilir?
A) Tekke edebiyatı - Halk edebiyatı
B) Tasavvufi Divan edebiyatı - Tasavvufi Halk edebiyatı
C) Aydın zümre edebiyatı - Halk edebiyatı
D) Batı etkisinde Türk edebiyatı - İslami Türk edebiyatı
E) Divan edebiyatı - Tekke edebiyatı

*1) “Tanzimat Edebiyatı’nın kurucusu olarak kabul edilir. Şiir, tercüme, fabl, tiyatro, makale gibi türlerin ilk örneklerini vermiştir. Edebiyatımızda daha çok gazetecilik yönüyle tanınır.”
Bu parçada sözü edilen sanatçı kimdir?
A) Namık Kemal B) Ziya Paşa
C) Abdülhak Hamit Tarhan D) İbrahim Şinasi
E) Nabizade Nazım

2)“Güzel olan her şey şiirin konusu olabilir” ve “şiir ahlaka hizmet etmek zorunda değildir.” düşüncesinde olan sanatçı daha çok aşk ve doğa konularını işler. Eski edebiyat taraftarlarıyla olan tartışmalarıyla ünlüdür. “Sanat için sanat” anlayışına bağlıdır. Servet-i Fünun hareketine önderlik etmiştir.”
Yukarıda tanıtılan Tanzimat sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şinasi B) Namık Kemal
C) Ziya Paşa D) Recaizade Mahmut Ekrem
E) Ahmet Mithat

3)Şinasi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
A) 1860’ta Tercüman-ı Ahval gazetesini çıkarmıştır.
B) Tanzimat edebiyatının öncüsü olarak kabul edilir.
C) Noktalama işaretlerini ilk kullanan yazarımızdır.
D) Moliere’den tiyatro tercümeleri yapmıştır.
E) Dilin süs ve özentiden kurtulup sadeleşmesi için çalışmıştır

4)Aşağıdaki yazarlardan hangisi tiyatro türünde eser vermemiştir?
A) Muallim Naci B) Şinasi
C) Namık Kemal D) Recaizade Mahmut Ekrem
E) Ahmet Mithat

5)Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat nesrinin özellikleri arasında yer almaz?
A) Hikâye ve romanlarda konular günlük hayattan ve tarihten alınmıştır.
B) Makale, hikâye, roman … gibi yeni türler edebiyatımıza girmiştir.
C) Dilde sadeleşme istenilen düzeyde olmamış, yabancı söz ve tamlamalar kullanılmaya devam edilmiştir.
D) Yapıtlar genel olarak duygusal ve acıklı konular üzerine kurulmuştur.
E) Tanzimat romancılarının ve öykücülerinin tamamı halka seslenmeyi temel almışlardır.

6) (I) Tanzimat Edebiyatında tiyatro faydalı bir eğlence olarak görülür. (II) Birinci kuşakta sosyal fayda prensibi benimsenir. (III) Tiyatro okunmak için değil sahnelenmek için yazılır. (IV) Tiyatro eserlerinde romantizm etkisi görülür. (V) Dram türü ön plandadır.
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) I B) II C) III D) IV E)V

7) Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi eseri değildir?
A) Aşk-ı Memnu C) Zehra
B) Araba Sevdası D) Cezmi
E) Taaşşuk-ı Talat ü Fitnat

8)Abdülhak Hamit’in tiyatrolarının sahneye konulmayışında aşağıdakilerden hangisi etkili olmamıştır?
A) Ağır bir dil kullanılması
B) Konularının hayali olması
C) Olayların değişik ülkelerde geçmesi
D) Oyunların sahne tekniğine uygun olmaması
E) Oyunlarının gereğinden fazla uzun olması.

9) I-1860’ta Agâh Efendi ve Şinasi’nin çıkardığı Tanzimat Edebiyatının başlangıcı sayılan ilk özel gazete
II-1831’de Saray’ın çıkardığı ilk Türkçe resmi gazete
Yukarıda özellikleri belirtilen gazeteler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) Ceride-i Havadis, Tercüman-ı Ahval.
B) Takvim-i Vekayi, Tasvir-i Efkar
C) Tercüman-ı Ahval, Hürriyet
D) Hürriyet, Takvim-i Vekayi
E) Tercüman-ı Ahval, Takvim-i Vekayi

10)Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında yazılan ilk yerli romandır?
A) Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat B) Müsameretname
C) Telemak D) İntibah E) Karabibik

11)Aşağıdakilerden hangisi, Tanzimat sanatçıları ile Servet-i Fünun sanatçılarının ortak özelliğidir?
A) Şiir dilini, konuşma diline yaklaştırmaya çalışma
B)Dilde sadeleşme çabası içinde olma
C) Batılı edebiyat akımlarından etkilenme
D) Toplumsal konulara ağırlık verme
E) Şiirde bütün güzelliğini bırakıp, parça güzelliğine önem verme

12)Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünuncuların şiir özelliklerinden biri değildir?
A) “Göze göre uyak” anlayışını benimseme
B) Aruz ölçüsünü, Türkçenin yapısına uydurma.
C) “Sone, terza-rima ve serbest müstezat” gibi nazım biçimlerini benimseme.
D) Parnasizmin etkisinde kalma.
E) Politik ve toplumsal konulardan uzaklaşma.

13)Servet-i Fünun Dergisi 1901 yılında, ………. tarafından yazılan ……….. adlı makaleden dolayı kapatılınca, topluluk dağılmıştır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Namık Kemal-Lisan-ı Osmani
B) Ziya Paşa-Şiir ve İnşa
C) Hüseyin Cahit-Edebiyat ve Hukuk
D) Halit Ziya- Sanata Dair
E) Tevfik Fikret –Rubab-ı Şikeste

14)Servet-i Fünun topluluğunun kurulmasına öncülük eden Tanzimat şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Recaizade M.Ekrem B) Namık Kemal
C) Ziya Paşa D) Ahmet Mithat E) Abdülhak Hamit

15)Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatındaki ilklere örnek gösterilemez.
A)İntibah B)Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
C)Şair Evlenmesi D)Takvim-i Vakayi E)Duhter-i Hindu

16)Aşağıdaki Tanzimat edebiyatı ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Sanatçıların çoğu Fransız edebiyatını ve bu edebi¬yatın sanatçılarını örnek almıştır.
B) Bu dönemdeki kimi yapıtlarda klasik, kimi yapıtlarda ro-mantik özellikler görülür.
C) Şiirde, Divan edebiyatında olduğu gibi aruz ölçüsü kullanılmıştır.
D) Halk için yazma düşüncesi sanata egemen olmaya o dönemde başlamıştır.
E) Günlük hayatla ilgili her türlü olay, duygu ve düşünceşiire konu olmaktan çıkarılmıştır.

17) Tanzimat edebiyatı 1860 yılında Tercüman-ı Ahval gazete¬sinin çıkmasıyla başlar. (II) Tanzimat sanatçıları Divan edebi¬yatı geleneklerinin bir bölümünü bırakarak Batı kültürüne yö¬nelmişlerdir. (III) Batı ölçütlerinde başarılı ilk roman ve öyküler bu dönemde yazılmıştır. (IV) Nabizade Nazım, "Karabibik" ad¬lı yapıtında köy gerçeğine yaklaşmıştır. (V) Bu dönemde klasi-sizm, romantizm akımlarından eserler çevrilmiştir. Yukarıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A) l. B) II. C) III. D) IV. E) V.

18)Aşağıdaki eserlerden hangisi R.Mahmut Ekrem’e ait değildir?
A) Araba Sevdası B) Çok Bilen Çok Yanılır
C) Atala D) Zemzeme
E) Zoraki Tabip

19)Aşağıdakilerden hangisi Sevet-i Fünun tiyatrosunun en başarılı temsilcisi olarak kabul edilir.
A)Cenap Şahabettin B)tevfik Fikret
C)Halit Ziya D)Hüseyin Suat E)Namık Kemal

20)Aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünun Dönemi sanatçısı değildir?
A)R. Mahmut Ekrem B)Halit Ziya
C)Tevfik Fikret D)Cenap şahabettin
E)Hüseyin Suat

* I. Bu dönemde yazılan eserlerin dili, daha öncekilere göre sadedir.
II. Bu dönemde sanat yapmak değil topluma faydalı
olmak amaçlanmıştır.
III. Bu dönemde, Batı edebiyatından gelme roman,
tiyatro gibi yeni türler edebiyatımıza girmiştir.
IV. Bu dönem şiirlerinde, şekilden çok temada değişiklikler yapılmıştır.
V. Bu dönemde sadece bireysel temalar üzerinde
durulmuştur.
Yukarıdaki numaralandırılmış bilgilerden hangisi
Tanzimat dönemi için yanlıştır?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

* Ne efsunkâr imişsin ah ey didar-ı hürriyet
Esir-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esaretten
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, yukarıdaki beytin ikinci dizesindeki sanata benzer bir sanat vardır? TEZAT
A) Karlar altında bir ilkbaharım ben
B) Kar değil gökyüzünden yağan beyaz ölümdü
C) Şu bakır zirvelerin ardından Bir süvari geliyor
kan rengi
D) Ruhu her yerde buhurdan gibi yıllarca tüter
E) Ben garip çizgilerle uğraşırken baş başa
Rastlamıştım duvarda bir şair arkadaşa

* Aşağıdakilerden hangisi, Namık Kemal’in özelliklerinden biri olamaz? (5)
A. Ziya Paşa ile Londra’da Hürriyet gazetesini çıkarmıştır.
B. Tahrip-i Harabat ve Takip-i Harabat isimli yazılarıyla Ziya paşa’nın Harabat isimli eserindeki görüşleri eleştirmiştir.
C. Vatan Yahut Silistre isimli oyunu sahnelendikten sonra halkın galeyana gelmesinden endişelenen yöneticiler tarafından sürgüne gönderilmiştir.
D. 1862 yılında Tasvir-i Efkar gazetesini çıkararak yazılarına bu gazetede devam etmiştir.
E. Türk Şiirine vatan, adalet, hürriyet, eşitlik gibi kavramları getiren bir sanatçıdır.

* Aşağıdakilerden hangisinde Tanzimat sanatçıları bir arada verilmiştir?
A) Namık Kemal – Şinasi – Ziya Paşa
B) R.Mahmut Ekrem – A. Tahran – T.Fikret
C) Ahmet Mithat – Namık Kemal – Ö. Seyfettin
D) H.Ziya Uşaklıgil – Şinasi – Ziya Gökalp
E) Ali Bey – A.Vefik Paşa – Ali Canip

* Aşağıdakilerden hangisi Terkib-i Bent türünün özelliklerinden biri olamaz.
A. Önceleri aşk konuları işlenirken daha sonraları dini, felsefi ve sosyal konular işlenmiştir.
B. 5 ile 15 bent arasında değiştiği için bu ad verilmektedir.
C. Her bent, 5 ila 15 beyitten oluşur. SAYISI 5-10
D. Her bendin sonunda “vasıta beyitleri” vardır.
E. Vasıta beyitleri şiirin genel kafiye yapısına uyarlar.

* I. - II. Tanzimat dönemleri karşılaştırılırsa, aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?
A) I. dönem toplumsal konulara öncelik verir. II. dönemde bireysel konular ağırlık kazanır.
B) I. dönemde toplumsal aydınlanma amaçlanır. II. dönemde tek amaç güzelliktir.
C) I. dönemde yalın bir dil çabası görülür. II. dö¬nemde konuşma dilinden uzaklaşılır.
D) I. dönemde eski nazım biçimleri kullanılır. II. dönemde dil kuralları önemsenmez, yeni bi¬çimler görülür.
E) I. dönemde uyak tartışılır, kulak için olduğu savunulur. II. dönemde uyak konusuyla ilgi¬lenilmez.

11. Sınıflar Türk Edebiyatı Sınav Çalışma Notları

2012-02-07T21:21:00.000+02:00

Klasik

1-Sergüzeşt adlı romandan alınan yukarıdaki metni ve romanın okuduğunuz diğer bölümlerini düşünerek, romanın temasını belirtiniz. Romanda geçen olayları kısaca özetleyiniz. Roman kahramanlarının tip mi karakter mi olduklarını yazınız. Yazarın olay kahramanlarına yaklaşımı nasıldır? Açıklayınız.

Romanın teması esarettir. Bir küçük kız Kafkaslardan kaçırılıp esirciler tarafından bir aileye satılır. Bu evde çok zor günler geçirir. Evden kaçar ama tekrar o eve teslim edilir. Daha sonra o evden tekrar esirciye satılır. Bu sırada çeşitli eğitimlerden geçer. Başka bir konağa satılır. Burada biraz rahat eder. Zamanla konağın genç delikanlısı ile aralarında bir aşk başlar. Anne bunu anlayınca kızı satar. Delikanlı yatağa düşer, kız da Mısır’a bir zengine satılır. Oradan onu kaçırmak ve yardım etmek isteyen haremağası kaza ile ölür, kız da kendini Nil Nehrine atar.

Roman kahramanları birer tiptir. Yani iyiler ve kötüler vardır. Kız, delikanlı ve yaşlı kadın gibiler iyilerin simgesi; evin hanımı gibiler ise kötülerin simgesidir. Yazar, iyilerin tarafını tutar. Romantizmin etkisi.

2-Tanzimat dönemi romanının özelliklerini yazınız.

Romantizm akımının etkisiyle iyiler hep iyi kötüler hep kötüdür. Yazar iyilerin tarafını tutar. Sonunda iyiler ödüllendirilir, kötüler cezalandırılır. Gereksiz tasvirler yapılır. Tesadüflere yer verilir. Yazar kişiliğini gizlemez. Dil süslüdür. Konularını günlük yaşamdan ve tarihten alır. Amaç halkı eğitmektir.

3-Bir edebî eser yazıldığı dönemin nelerinden etkilenir?

Bir edebî eser yazıldığı dönemin siyasi, dinî, sosyal, ekonomik askerî ve sivil yaşamından etkilenir.

4- Namık Kemal’in “Hürriyet Kasidesi” ile klasik divan şiiri kasidesi arasında ne gibi farklılıklar vardır? Bu farklılığın sebebi nedir?

Klasik kaside de devlet büyükleri ve din büyükleri övülürken; Hürriyet kasidesi’nde soyut bir kavram övülmüştür.

Klasik kasidenin bölümleri Hürriyet Kasidesinde yoktur.

Şair şiirin sonunda mahlas kullanmamıştır.

Klasik kasidelerde devlet büyüklerinin övgüsü, onların adaleti övülürken Hürriyet Kasidesi’nde devlet yönetimine ciddi eleştiriler getirilmiştir.

Klasik kaside de süslü ve sanatlı bir dil kullanılırken Hürriyet Kasidesi daha sade bir dille yazılmıştır.

Farklılığın sebebi Namık Kemal’in şiir anlayışıdır. Çünkü o toplum için sanat anlayışını benimsemiştir ve divan şiirini yıkmayı amaçlamıştır.

5- Şinasi’nin edebiyat dünyamıza kazandırdığı ilkler nelerdir? Yaptığı ilklerin örneklerini yazınız.

Batı Edebiyatı yolunda eser veren ilk sanatçıdır.

İlk makaleyi yazmıştır (Tercüman-ı ahval Mukaddimesi)

İlk özel gazeteyi çıkarmıştır ( Tercüma-ı ahval)

La Fonten’den fabl çevirileri yapmış ve fabl örnekleri yazmıştır.( Eşek ile Tilki, Karakuş Yavrusu ile Tilki, Arı ile Sivrisinek)

Fransızcadan tercümeler yapmıştır. (Tercüme-i Manzume)

Noktalama işaretlerini ilk defa o kullanmıştır.

Yerli ilk tiyatro eserini yazmıştır. ( Şair Evlenmesi)

İlk atasözleri sözlüğünü hazırlamıştır. (Durub-u Emsali Osmaniye)

6- Tanzimat Döneminde Osmanlı toplumunda ne gibi bir zihniyet değişimi olmuştur?

Dine dayalı mahalle kültürü anlayışı değişmiştir.

Beyoğlu’nda Batı tarzı binalar yapılmaya başlandı. Beyoğlu Batılılaşmanın merkezi haline geldi.

Elçiliklerin düzenlediği balolara üst düzey Müslümanlar da katılmaya başladı. Bu üst düzey Müslümanlar arasında da kadın – erkek bir arada eğlenme modasını doğurmuştur.

Evlerin içi ve konaklar Batılılaştı, Fransız mürebbiyeler tutuldu, zenginler Boğaziçi’ne taşınmaya başladı.

7- Namık Kemal’in tiyatro eserlerinin adlarını yazınız.

Vatan Yahut Silistre , Zavallı Çocuk, Kara Bela, Gülnihal , Celalettin Harzemşah, Akif Bey

8- Tanzimat Döneminde gazeteciliğin gelişimini kısaca özetleyiniz.

Gazetecilik, 1831 yılında Takvim-i Vakayi adlı ilk resmi gazetenin çıkmasıyla başlar. 1840 yılında ilk yarı resmi gazete olan Ceride-i Havadis çıkarılır. 1860 yılında gelindiğinde Şinasi ve Agâh Efendi ilk özel Türk gazetesi olan Tercüman-ı Ahval’i çıkarırlar. 1862 yılında ise Şinasi, tek başına Tasvir-i Efkâr adlı gazeteyi çıkarır.

9-Aşağıda hangi şairden bahsedilmiştir.

Yeni Osmanlılar Cemiyeti’nin bir üyesi olan sanatçı, Tanzimat döneminin en gür sesli şairidir. Eserlerinde toplumsal konulara ağırlık vermiştir. Biçim açısında eskiye bağlı olan şiirlerinde vatan, millet, hürriyet temalarını işlemiştir. Eserlerinde Romantizm’in etkileri görülür. Akif Bey, Gülnihal gibi tiyatroların da yazarıdır.

Cevap:Namık Kemal

10- Tanzimat Dönemi şair ve yazarları eskiye karşı çıkmalarına rağmen eski biçimde şiir yazmaktan kurtulamamışlardır.

Bu durumun sebebi nedir. Kısaca açıklayınız.

Bu dönem şair ve yazarları Divan edebiyatı kültürüyle yetiştikleri için eski biçimde şiir yazmaktan kurtulamamışlardır

11- Terkib-i bend ve özellikleri hakkında bilgi veriniz

TERKİB-İ BENT: Bentlerle kurulan bir nazım biçimidir. Her bent, sayısı 5-10 arasında değişen beyitlerden oluşur. Bendin son beytine “vasıta beyti” denir. Terkib-i bentte vasıta beyti her beytin sonunda değişir ve vasıta beyti mutlaka kendi içinde uyaklı olur.Terkib-i bentlerde genellikle talihten ve hayattan şikayetler, dini, tasavvufi, felsefi düşünceler anlatılmış, toplumsal yergi niteliğinde eleştirilere yer verilmiştir.

12- Tanzimat sanatçıları, eserlerinde çoğunlukla Osmanlının içinde bulunduğu durumu, çıkış yollarını, bu durumdan kurtulmak ve çağa ayak uydurabilmek için Batı modern hayatının örnek alınması gerektiği üzerinde durmuşlardır. Bu yaklaşım toplum tarafından da kabul görmüş, tüm alanlarda yenilikler kendini göstermeye başlamıştır.

Yukarıda bahsedilen durum, edebi eser ve sanatçısının hangi özelliğini göstermektedir? Kısaca açıklayınız.

Edebi eserlerin ve sanatçıların dönemlerinden bağımsız olmadıklarını, bağlı oldukları toplumdan izler taşıyıp toplumu yönlendirdiklerini göstermektedir.

13- Yenileşme Dönemi’nde yenilikler ilk hangi alanda başlamıştır? Bu yenilikleri hangi kesim niçin istemektedir?

Bu dönemde yenilikler ilk olarak askeri alanda başlamıştır. Bu yenilikleri devlet adamları, devleti, içinde bulunduğu zor durumdan kurtarabilmek için istemişlerdir.

14- Yenileşme Dönemi’nde yapılan yeniliklerle Tanzimat Fermanı’nın getirdiği yenilikleri karşılaştırdığınızda hangi sonuca ulaşmaktasınız? Açıklayınız.

Yenileşme Dönemi’nde yapılan yenilikler daha çok askeri, idari ve ekonomik alanları kapsarken Tanzimat Fermanı’nın getirdiği yenilikler daha toplumsal, siyasal, hukuki özellikler taşır. Yasalarla da korunduğu için daha kalıcı olmuştur.

15- Tanzimat Dönemi’nde çıkarılan gazetelerden beş tanesini ve en belirgin özelliklerini yazınız.

1.Takvim-i Vakâyı (1831) ilk resmi gazete, II. Mahmut Dönemi

2. Ceride-i Havadis (1840) ilk yarı resmi gazete William Churchill adında bir İngiliz tarafından çıkarılmıştır.

3. Tercüman-ı Ahval Gazetesi (1860) ilk özel Türkçe gazete, Şinasi ve Agâh Efendi tarafından çıkarılmıştır.

4. Tasvir-i Efkâr (1862) Şinasi tarafından çıkarılmış, sonra Namık Kemal devralmıştır.

5. Ayine-i Vatan (1866) Mehmet Arif Bey'in gazetesi, ilk resimli gazetedir.

6. Muhbir (1866) Ali Suavi tarafından çıkarılmıştır.

9. İbret (1870) Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkarılmıştır.

11. Tercüman-ı Hakikat (1878) II. Abdülhamit Dönemi’nin en önemli gazetesidir. Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkarılmıştır.

13. İkdam (1894) Ahmet Cevdet tarafından çıkarılmıştır.

16- Divan edebiyatı öğretici metinleriyle Tanzimat edebiyatı öğretici metinlerini yapı, konu, dil, bireysellik-toplumsallık, metin türleri ve hitap edilen kitle bakımından karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları maddeler halinde yazınız.

Divan edebiyatındaki münacat, methiye, dua gibi bölümlerden oluşan klasik yapıya karşın Tanzimat edebiyatında böyle bir yapı yoktur.

Divan edebiyatında genellikle dini, tasavvufi, ahlaki, tarihi konular işlenirken; Tanzimat edebiyatında hürriyet, eşitlik, kanun üstünlüğü bilim ve teknik gibi konular işlenmiştir.

Divan edebiyatında Arapça-Farsça tamlamalar, uzun ve secili cümlelerden oluşan süslü bir dil ve anlatım varken; Tanzimat edebiyatında benzer özellikler görülmesine rağmen dil sadeleştirilmeye çalışılmıştır.

Divan edebiyatında düşünce ve duygularda bireysellikten uzak durulmuş; Tanzimat edebiyatında da benzer bir yaklaşımla toplumsal konu ve sorunlar işlenmiştir.

Divan edebiyatında siyer, tarih, siyasetname, seyahatname gibi türler kullanılırken; Tanzimat edebiyatında Batı’dan alınan makale, fıkra gibi yeni türler kullanılmıştır.

Divan edebiyatı öğretici metinleri devlet adamları ve ulema sınıfına hitap ederken; Tanzimat edebiyatı öğretici metinleri halka hitap etmektedir.

17- Tanzimat edebiyatı I.dönem genel özelliklerinden 5 tanesini yazın.

BİRİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATI

Divan edebiyatını eleştirmelerine rağmen onun etkisinden kurtulamamışlardır.

Vatan millet, hak adalet, özgürlük gibi kavramlar ilk defa bu dönemde kullanılmaya başlanmıştır.

Batılı anlamda ilk esereler bu dönemde verilmeye başlanmıştır.

Toplumu bilinçlendirmek için edebiyatı bir araç olarak görmüşlerdir.

Dilin sadeleşmesi gerektiğini söylemişler ancak pek başarılı olamamışlardır bu konuda.

Roman, modern hikâye, tiyatro, gazete, eleştiri, anı bu dönemde kullanılmaya başlanmıştır.

Bu dönemin sanatçıları aynı zamanda devlet adamı sıfatı da taşıyorlardı.

Klasizim(Şinasi, A.Vefik Paşa) romantizm (N. Kemal, A. Mithat) den etkilenmişlerdir.

TANZĐMAT EDEBĐYATI (1860-1895)

Tanzimat Fermanının ilanından sonra bu edebiyatın tohumları serpilmeye baslamıstır.

Batılı tarzda ilk eserler bu donemde verilmeye baslanmıstır.

Hak, adalet, ozgurluk, vatan kelimeleri bu donemde ilk defa kullanılmaya baslanmıstır.

Tanzimat edebiyatı kendi arasında ikiye ayrılır.(Birinci-ikinci donem)

Yazı dilini halkın anlayacağı dile yakınlastırmaya calısmıslardır.

Tiyatroyu halkı aydınlatma aracı olarak gormuslerdir.

Toplumcu bir cizgi tutmaya calısmıslardır.

Divan edebiyatındaki “bolum guzelliğine” karsın “konu butunluğune, guzelliğine” onem vermislerdir.

Tanzimat birinci donem sanatcıları(Sinasi, Namık Kemal, Ziya Pasa, Ahmet Mithat Efendi) ikinci donem

sanatcılarına gore daha halkcı olmuslardır.

BİRİNCİ DONEM TANZİMAT EDEBİYATI (1860-1876)

Divan edebiyatını elestirmelerine rağmen onun etkisinden kurtulamamıslardır.

Vatan millet, hak adalet, ozgurluk gibi kavramlar ilk defa bu donemde kullanılmaya baslanmıstır.

Batılı anlamda ilk esereler bu donemde verilmeye baslanmıstır.

Toplumu bilinclendirmek icin edebiyatı bir arac olarak gormuslerdir.

Dilin sadelesmesi gerektiğini soylemisler ancak pek basarılı olamamıslardır bu konuda.

Roman, modern hikaye, tiyatro, gazete, elestiri, anı bu donemde kullanılmaya baslanmıstır.

Bu donemin sanatcıları aynı zamanda devlet adamı sıfatı da tasıyorlardı.

Klasizim (Sinasi, Ahmet Vefik Pasa) romantizm (Namık Kemal, Ahmet Mithat) den etkilenmislerdir.

Not: Sanatcılarla ilgili daha detaylı bilgilere sanatcı ismi uzerinden ulasabilirsiniz.

Doğru Yanlış

** Yol Ayrımı adlı metin siyasi tarihimizde çok partili hayata geçişimizi anlatan bir anı yazısıdır. ( D )

** Edebiyatımızdaki ilk yarı resmi gazete Takvim-i Vakayi’dir. ( Y )

** Tanzimat I. Dönem sanatçıları için öncelikli olan yarardır. ( D )

** Namık Kemal Hürriyet Kasidesi ile birlikte klasik kaside anlayışını tamamıyla değiştirmiştir.( Y )

** Tanzimat edebiyatı makale, fıkra, roman, hikâye, tiyatro gibi edebi türleri de getirmiştir.( D )

** Tanzimat dönemi sanatçıları arasında eski-yeni tartışması vardır (D)

** Şinasi , Namık Kemal ve Ziya Paşa’yı yeni fikirlerle yetiştirmiştir. (D)

** Osmanlı toplumunda yenileşme halkın zorlamasıyla başlamıştır. (Y)

** Ziya Paşa, Demdeme adlı yapıtında Ali Paşa’yı yermiştir. (Y)

** Namık Kemal, yalnızca roman ve tiyatro türünde eser vermiştir (Y)

** Tanzimat Fermanı 1839’da ilan edilmesine karşılık edebiyatta Tanzimat 1856’da başlar. (Y )

** Felatun Bey’le Rakım Efendi romanında Felatun Bey, kendini iyi yetiştirmiş, kültürlü, dürüst bir kişiliktir. ( Y )

** Ceride-i Havadis yarı resmi bir gazetedir. ( D )

** Osmanlı toplumunda modernleşme halkın isteğiyle gerçekleşmiştir. (Y )

** Şinasi, Ziya Paşa ve Namık Kemal’in eserlerinde genellikle “sanat için sanat” anlayışı hâkimdir. ( Y )

** Ahmet Mithat Efendi, Bursa’da vali iken yaptırdığı tiyatro binasıyla tiyatroya hizmet etmiştir. ( Y )

** Namık Kemal, edebiyatın her türünde eser vermiştir. ( D )

** Şinasi, La Fontaine’den Fabl çevirileri yapmıştır. ( D )

** Tanzimat edebiyatı, Tanzimat Fermanı’nın ilanından yirmi yıl sonra oluşmuş bir edebiyattır. ( D )

** Sahnelenen ilk tiyatro eserimiz Şinasi’nin “Şair Evlenmesi” adlı piyesidir. ( Y )

** Şinasi İlklerin Şairidir.( D )

** İntibahın yazarı Ziya Paşadır. ( Y )

** Tanzimat şiiri hem şekil hem de içerik olarak yeni bir şiirdir.( Y )

** Tanzimat “sanat yapmak” demektir. ( Y )

** Takvim-i Vakayi ilk resmi gazetedir. ( D )

** Namık Kemal “Harabat” isimli divan şiiri antolojisinde “Şiir ve İnşâ” makalesindeki fikirlerinin tam tersini söyler. (Y)

** Osmanlıda Tanzimat döneminde çıkan ilk resmi gazete Tercüman-ı Ahval’dir. (Y)

** Şinasi ilk makaleyi yazan sanatçımızdır. (D)

** Şinasi tercümelerini “Tercüme-i Manzume” isimli eserinde toplamıştır . (D)

** 1. dönem Tanzimatçılar “sanat için sanat” , 2. dönem Tanzimatçılar ise “toplum için sanat” görüşünü benimsemişlerdir. (Y)

Boşluk Doldurma

** TAKVİM-İ VEKAYİ, ilk resmi gazetedir. TELEMAK, Yusuf Kamil Paşa’nın yaptığı ilk çevri romandır.

** VATAN YAHUT SİLİSTRE, sahnelenen ilk tiyatro yapıtıdır.

** ŞİNASİ, noktalama işaretlerini kullanan ilk sanatçımızdır. ** AVRUPA’DA BİR CEVELAN Ahmet Mithat Efendi tarafından yazılan gezi yazısıdır.

** Bilimsel bilginin sağlam bilgi olduğunu vurgulayan felsefi görüşe SEZGİCİLİK… denir.

** Tanzimat Döneminde çıkan ilk resmi gazete TAKVİM-İ VEKAYİ’dir.

** Tanzimat döneminde ŞİNASİ tarafından çıkarılan TERCÜMAN-I AHVAL gazetesi ilk yarı resmi gazetedir.

** Tanzimat Döneminde Teodor Kasap’ın çıkardığı DİYOJEN Gazetesi ilk …MİZAH gazetesidir.

** Tanzimat döneminde batı edebiyatından MAKALE,FIKRA, ROMAN, TİYATRO gibi yeni edebi türler alınmıştır.

** Muhbir gazetesini ALİ SUAVİ çıkarmıştır.

** Ahmet Mithat Efendinin çıkardığı gazetenin adı TERCÜMAN-I HAKİKAT’tir.

** Edebiyatımızdaki ilk edebi roman Namık Kemal’in yazdığı İNTİBAH ilk tarihi roman da CEZMİ dir.

** Öğretici metinlerde AÇIKLAYICI, KANITLAYICI anlatım türleri kullanılır.

** Sergüzeşt romanında ROMANTİZM VEREALİZM akımlarının etkisi görülmektedir.

** Felatun Bey’le Rakım Efendi romanında kullanılan İLÂHÎ bakış açısı yazarın olayları istediği gibi yönlendirmesine imkan vermiştir.

** Tanzimat Edebiyatıyla birlikte edebiyatımıza Batıdan gelen HAK, ADALET, HÜRRİYET VE EŞİTLİK gibi yeni kavramlar girmiştir.

** Tanzimat Edebiyatı öğretici metinlerinde ikilik, yani DOĞU-BATI çatışması varlığını hissettirir.

** Tanzimatla birlikte edebiyatımızda ROMAN, HİKÂYE, TİYATRO gibi edebî türler görülmeye başlar.

** İlk yerli tiyatro eserimiz Şinasi’nin yazdığı ŞAİR EVLENMESİ dir.

İlk resmi gazete TAKVİMİ VAKAYİ ,yarı resmi gazete CERİDE-İ HAVADİS,ilk özel gazete ise TERCÜMANI AHVAL.dir.

** Sahnelenen ilk tiyatro eserimiz ise Namık Kemal’in yazdığı…VATAN YAHUT SİLİSTRE..dir.

** Türk Edebiyatı romanla ilk defa YUSUF KAMİL PAŞA.’nın Fenelon’dan çevirdiği …TELEMAK. tercümesiyle tanışmıştır

** Tanzimat Fermanını 1834 yılında Gülhane Parkında MUSTAFA REŞİT .Paşa, bütün dünyaya ilan etmiştir.

Çoktan Seçmeli

1- İlk tarihi romanımız aşağıdakilerden hangisidir?

A. Şair Evlenmesi B.Araba Sevdası C. Karabibik D. Cezmi E. İntibah

2. İlk edebi romanımız aşağıdakilerden hangisidir?

A) İntibah B) Cezmi C) Eylül D) Sergüzeşt E) Yaban

3- Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Edebiyatıyla edebiyatımıza girmiş türlerden biri değildir?

a) Makale b) Roman c) Tiyatro d) Öykü e) Gazel

4- Aşağıdakilerden hangisi, Namık Kemal’in özelliklerinden biri olamaz?

a- Ziya Paşa ile Londra’da Hürriyet gazetesini çıkarmıştır.

b- Tahrip-i Harabat ve Takip-i Harabat isimli yazılarıyla Ziya paşa’nın

Harabat isimli eserindeki görüşleri eleştirmiştir.

c- Vatan Yahut Silistre isimli oyunu sahnelendikten sonra halkın galeyana gelmesinden endişelenen yöneticiler tarafından sürgüne gönderilmiştir.

d- 1862 yılında Tasvir-i Efkar gazetesini çıkararak yazılarına bu gazetede devam etmiştir.

e- Türk Şiirine vatan, adalet, hürriyet, eşitlik gibi kavramları getiren bir sanatçıdır.

5- Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın özellikleri göz önünde bulundurulursa, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

a- Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın Birinci Dönemi’nde şiire, özgürlük, vatan, adalet gibi kavramlar girmiştir.

b- Klasik Türk Edebiyatı’ndaki bütün nazım şekilleri bırakılmıştır.

c- Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın İkinci Dönemi’nde şiirin konusu nazım şekilleri genişletilmiştir.

d- Hikâye, roman, tiyatro türlerine, ilkin, Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nda yerli örnekler verilmiştir.

e- Tanzimat Devri Türk Edebiyatı’nın romanı, genellikle romantizmin etkisindedir

6- Tarih içinde gazete ve dergilerin,yayımladığı yazılardan dolayı kapatılması ya da sansüre uğraması edebiyatın hangi alanla ilişkisini ortaya koyar?

A)Tarih B)Siyaset C)Sosyal hayat D)psikoloji E)Sosyoloji

7- Felatun Bey ve Rakım Efendi,Ahmet Mithat Efendi’nin 1875 yılında yazdığı bir romandır.Tanzimatı takip eden yıllarda ortaya çıkan ilk Türk romanlarının ana teması”yanlış Batılılaşma”üzerine kurulmuştur.Bu romanın teması da aynıdır.Karakterlerden Felatun Bey,kendi değerlerinden uzaklaşıp Batılılaşmak isteyen bir tiptir.Ne var ki Felatun Bey Batılılaşmayı yüzeysel olarak yorumlamış ve sefa hayatı sürmüştür. Rakım Efendi ise ona karşıt bir karakter olarak öne çıkmıştır.Doğu kültrünü temsil eden Rakım Efendi oldukça çalışkan ve tutumlu biridir.Eserin sonunda bu dönem romanlarından beklenileceği üzere Rakım Efendi dilediği hayatı elde ederken,Felatun Bey yaptığı hataların sonucuna katlanmak zorunda kalmıştır.

Bu parçada sözü edilen Felatun Bey ve Rakım Efendi romanında aşağıdaki çatışmalardan hangisi ağır basmaktadır?

A)Zihniyet B)Sanat C)Üslup D)Tema E)Sosyal çevre

8- Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat’ın ikinci dönem

sanatçıları için söylenemez?

A)Sosyal konulardan çok bireysel konulara ağırlık vermeleri

B)”Sanat için sanat”görüşüne yer vermeleri

C)Hece veznini savunup,başarıyla uygulamaları

D) İçerikten çok, söyleyişe önem vermeleri

E)Şekil ve içerik olarak şiire yenilikler getirmeleri

9- Aşağıda verilen belirtici niteliklerden hangisinde Tanzimat romanında rastlanmaz?

A)Konular genellikle günlük hayattan ya da tarihten alınır.

B)Cariyelik kurumunu ve alafrangalık özentisini işler.

C)Kişiler genellikle tek yönlü ele alınır; iyiler mükâfatlandırılır.

D)Olayların akışında rastlantılara çok yer verilir.

E)Romanın içinde bilgi ve öğüt vermekten kaçınılır.

10- Ne efsunkâr imişsin ah ey didar-ı hürriyet

Esir-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esaretten

Yukarıdaki dizelere göre, 1. dönem Tanzimat şiirinin özellikle hangi alanda yenileştiği söylenebilir?

A)Ölçü B)Konu C)Dil D)imge E)sanat

11- Divan edebiyatı ile Tanzimat edebiyatının karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıstır?

A) Divan şiirindeki ‘parça güzelliği anlayışı yerine, Tanzimat şairleri konu birliğine ve ‘bütün güzelliğine önem vermişlerdir.

B)Divan edebiyatında sanatçılar, seçkin kişiler için eser vermiş, Tanzimatçılar ise halk için yazmayı amaçlamışlardır.

C)Divan edebiyatında aruz ölçüsü kullanılmış, Tanzimat edebiyatında ise aruzun yanında az da olsa hece ölçüsüne yer verilmiştir.

D)Divan nesrinde söz hünerleri gösterme, Tanzimat nesrinde ise birtakım düşünceleri halka yayma amaçlanmıştır.

E)Tanzimat nazmında, Divan edebiyatı nazım biçimleri tümüyle bırakılıp Fransız şiirinde görülen nazım biçimleri benimsenmiştir.

12- Namık Kemal ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A)Edebiyatı, düşüncelerini halka yaymak, toplumu geliştirmek için bir araç olarak kullanmıştır.

B)Eski edebiyata karşı olduğu halde yeni düşünce ve kavramları yazmak amacıyla yazdığı şiirlerinin çoğunda biçim ve dil bakımından eskiye bağlı kalmıştır.

C)Batı şiirini tanıtmak amacıyla Fransız şairlerinden manzum çeviriler yapmıştır.

D)Edebiyattaki yerini, nesir alanında özellikle makale,piyes,roman,eleştiri,tarih türünde yazdığı eserler belirlemiştir.

E)Yazıda konuşma dilinin kullanılmasından yana olmuş ve özellikle tiyatrolarını oldukça sade bir dille yazmıştır.

13- Aşağıda verilen bilgilerden hangisi Şinasi’ye ait değildir?

A) Dil ve edebiyat üzerine görüşlerini Londra’da çıkan Hürriyet gazetesinde yayımladığı “Şiir ve inşa” makalesinde anlatmıştır.

B) Şiirlerinde konu birliğine ve bütün güzelliğine önem vermiştir.

C) Fransızcadan manzum olarak Türkçeye çevirdiği bazı şiirleri, asıllarıyla birlikte Tercüme-i Manzume adlı, bir kitapta toplanmıştır.

D) Batı edebiyatı yolunda eser veren ilk Türk sanatçısıdır.

E) Düşüncelerini yalın ve açık bir anlatımla söylemeye, konuşma dilini yazı dili haline getirmeye çalışmıştır.

14-.Tanzimat’ın ilk kuşağını oluşturan Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal ve Ahmet Mithat bu dönemin toplumsal yaşamını değişik ölçülerde edebiyata yansıtmaya çalışmıştır. İlk kuşaktan sonra, ----, ----, ----, ---- oluşan ikinci kuşak, bu toplumsal sanat anlayışını arka plana atarak daha çok “insan”ı ve onun kişisel serüvenini ele almıştır.

Bu parçada verilen bilgilere göre boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

A)Tevfik Fikret – Cenap Şehabettin – Ali Ekrem – Süleyman Nazif’ten

B) Halit Ziya – Mehmet Rauf – Hüseyin Cahit – Ahmet Şuayıb’dan

C) Rıza Tevfik – Mehmet Emin – Mehmet Âkif – Muallim Naci’den

D)Recaizâde Ekrem – Abdülhak Hâmit – Samipaşazâde Sezai – Nabizâde Nâzım’dan

E)Yahya Kemal-Halide Edip-Yakup Kadri–Refik Halit’ten

15- Aşağıdakilerden hangisi coşku ve heyecanı dile getiren eserlerden değildir?

A)Hürriyet Kasidesi B)Makber C)Karabibik

D)Tercime-i Manzume E)Validem

16- Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)İlk edebi romanımız İntibah’tır.

B)Şemsettin Sami dil alanındaki çalışmaları ile öne çıkar.

C)Muallim Naci “göz için kafiye”yi savunur.

D)Ziya Paşa bireysel konular işlemiştir.

E)Abdülhak Hamit Tarhan şiirde metafizik konulara ağırlık vermiştir.

17- Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)Ahmet Vefik Paşa Moliere’den çeviriler yapmıştır.

B)Tahrib_i Harabat eleştiri türündedir.

C)Birinci dönem Tanzimat edebiyatında romantizm ve klasizm etkilidir.

D)Sergüzeşt’te cariyelik konusu işlenmiştir.

E)İkinci dönem Tanzimat tiyatroları sahnelenmek için yazılmıştır.

18- Tanzimat Edebiyatıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)İlk realist roman Felatun Bey ve Rakım Efendi’dir.

B)İlk tezli roman Zehra’dır C)ilk tarihi roman cezmi’dir

D)İlk çeviri roman Telemak’tır

İlk yerli roman Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat

19 - Tanzimat Edebiyatıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)İlk Türk mizah gazetesi Diojen’dir.

B)Tercüman-ı Ahval ilk özel gazetedir.

C)Tanzimat edebiyatı Takvim-i Vekayi’nin çıkarılmasıyla başlar.

D)Ceride-i Havadis yarı resmi bir niteliğe sahiptir.

E)Tasvir-i Efkar İbrahim Şinasi tarafından çıkarılmıştır.

20- Tanzimat Edebiyatıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)Batılı anlamdaki ilk tiyatro Şinasi’nin Şair Evlenmesi’dir

B)Sahnelenen ilk tiyatro Namık Kemal’in Vatan yahut Silistre’sidir.

C)Aruzla yazılan ilk manzum tiyatro eseri A.Hamit /Eşber veya Sardanapal

D) Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri:A.Hamit/Nesteren

E)ilk tiyatro çevirisi Şinasi/ Çok Bilen Çok Yanılır

21- I. - II. Tanzimat dönemleri karşılaştırılırsa, aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?

A)I. dönem toplumsal konulara öncelik verir. II. dönemde bireysel konular ağırlık kazanır.

B)I. dönemde toplumsal aydınlanma amaçlanır. II. dönemde tek amaç güzelliktir.

C)I. dönemde yalın bir dil çabası görülür. II. dö¬nemde konuşma dilinden uzaklaşılır.

D)I. dönemde eski nazım biçimleri kullanılır. II. dönemde dil kuralları önemsenmez, yeni bi¬çimler görülür.

E)1. dönemde uyak tartışılır,kulak için olduğu savunulur.2. dönmede göz için olduğu kabul edilir.

22- Tanzimat Edebiyatıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)İlk pastoral şiir:A.Hamit Tarhan /Sahra

B)Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiirini yazan :A. Hamit / Validem

C)İlk köy şiiri: Muallim Naci / Köylü Kızların Şarkısı

D)Şiirde Türk adını ilk kullanan Mehmet Emin Yurdakul’dur.

E) İlk şiir çevirisi yapan Ahmet Vefik Paşa’dır.

23- Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatının özelliklerinden biridir?

A) Sembolizm akımından etkilenmişlerdir.

B) Roman ve hikayelerde yapılan tasvirler, süs için yapılmamış kahramanların kişiliklerinin oluşumunu daha iyi anlatabilmek için yapılmıştır.

C) Şiirlerde biçim eski, içerik yenidir.

D) Sanatçılar, dönemin koşulları gereği eserlerinde toplumsal konuları işleyememiştir.

E) Yazarlar, eserlerde kişiliklerini gizlemişlerdir.

Bu dönemde Türk edebiyatında ve kültüründü birçok ilkler yaşanmıştır.

1) İlk Gazeteler:

a) Takvim-i Vekayi (1831 ) : ilk resmi Türk ga¬zetesi

b) Ceride-i Havadis (1840 ): ilk yarı resmi ga¬zete.

c) Tercüman-ı Ahval ( 1860 ) : İbrahim Şinasi ve Agah Efendi tarafından çıkarılan ilk Türk gazetesi

d) Tasvir- i Efkar (1862) : Bu gazeteyi Şinasi yalnız çıkarmış, yurt dışına çıkmak zorunda kalınca Namık Kemal’ e devretmiştir.

e) Hürriyet (1868 ): Namık Kemal ve Ziya PaşaLondra’da çıkarmıştır.Muhbir ( 1866 ), Basiret ( 1869 ), İbret (1871), Devir( 1872 ) Tanzimat dönemindeki gazetelerdir.

2. İlk Çeviri Roman: 1859da “Telemak” adlı e-seri, Yusuf Kâmil Paşa, Fenelon’dan çevirmiştir.

3. Edebiyatımızda ilk roman : Şemsettin Sami tarafından 1872′de yayımlanan “Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat,

İlk edebi roman : Namık Kemal tarafından 1876′da yazılan “İntibah“.

5. İlk realist romanlar: Samipaşazade Sezai tarafından 1889′da yazılan “Sergüzeşt.

İlk realist roman Recaizade Mahmut Ekrem tarafından 1896′da yazılan “Araba Sevdası“.

6. İlk köy romanı: Nabizade Nazım‘ın 1890′da yazdığı “Karabibik”

7. İlk yerli tiyatro eseri .’Şinasi‘nin 1860′ta yazdığı “Şair Evlenmesi‘

8. İlk öyküler (Hikayeler): a) Ahmet Mithat Efendi‘nin 1870 -1895 arasında yazdığı “Letâif-i Rivayet.”

b) Samipaşazade Sezai’nin 1892′de yazdığı “Küçük Şeyler”

9. Sahnelenen ilk tiyatro eseri: Namık Ke¬mal’in, I.Meşrutiyet öncesi sahnelediği Vatan Yahut Silistre“.

b. İlk Eleştiri Yazısı: Namık Kemal’in 1866′da yazdığı “Edebiyatımız Hakkında Bazı Mülahazatı Şamil’dir.”adlı yazı

11. İlk eleştiri eseri: Namık Kemal’in 1855′te yazdığı “Tahrib-i Harabat”

12. İlk Mizah dergisi: Teodor Kasap tarafın¬dan 1869′da çıkarılan “Diyojen”

13. İlk dergi: Münif Paşa tarafından 1861′de çı¬karılan “Mecmua-ı Fünun”

14. İlk şiir çevirileri:Şinasi tarafından 1859′da Racine ve Lamartine’den çevirilmiştir.

15. İlk makale: 1860′ta Şinasi tarafından “Mukaddime” adıyla, Tercüman-ı Ahval’de yazılmış¬tır.

16. İlk noktalama işaretleri: Şinasi tarafından 1859′da kullanıldı.

17. İlk antoloji: Ziya Paşanın 1874′te hazırla¬dığı “Harabat” adlı bu eserde Divan şairlerinin şiirleri yer almıştırr almıştır.

18. İlk günlük: Direktör Ali Bey’in 1871′de yaz¬dığı “Seyahat Jurnali”.

19. İlk köy şiiri: Muallim Naci‘nin ”Köylü Kızların Şarkısı”

S.Burhanettin AKBAŞ'ın kaleminden 'Evliya Çelebi'nin İzinde Kayseri' Kitabı Yayınlandı

2012-01-12T22:22:00.000+02:00

Avrasya Yazarlar Birliği tarafından 2011 yılında Kayseri’nin Evliya Çelebisi seçilen araştırmacı yazar Seyit Burhanettin Akbaş'ın, “Evliya Çelebi’nin İzinde Kayseri” kitabı yayınlandı.

UNESCO, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Avrasya Yazarlar Birliği'nin proje ortaklığı ile hayata geçirilen"Evliya Çelebi’nin İzinde Kayseri” eseri, yazar Seyit Burhanettin Akbaş’ın 15'inci kitabı. Akbaş, kitabın en az on yıllık bir sürecin ürünü olduğunu belirterek, kitaplaşma sürecinin ise sekiz aylık bir zaman dilimi olduğunu söyledi.

ÖNSÖZ KÜLTÜR BAKANI'NDAN

Akbaş, "Evliya Çelebi’nin İzinde, 50 kitap seri olarak Bengü yayınlarından çıkmaktadır. Benim kitabım bu elli kitaptan biri olmuştur. Kitabımın önsözü Kültür ve Turizm Bakanımız Ertuğrul Günay yazmıştır. Bundan da gurur duymaktayım" dedi.

Avrasya Yazarlar Birliği Başkanı Yakup Deliömeroğlu'nun kitapların bir an evvel yayınlanması için büyük bir özveri gösterdiğini de ifade eden yazar Akbaş, "Evliya Çelebi’nin 17'nci yüzyılda gezdiği coğrafyayı bugün elli yazar ayrı ayrı ele almıştır ki, Evliya Çelebi’nin zamanında Seyahatname’yi yazarak kültürümüze ve medeniyetimize ne büyük bir hizmette bulunduğunu buradan da çıkarmak mümkündür.” diye konuştu.

(DHA - Oktay ENSARİ)

Öğretmenler Günü Şiirleri

2011-11-22T18:49:00.001+02:00

Öğretmenler Günü Şiirleri
Öğretmenler Günü

Bir gün sizleri anlatmaya yetmez,
Sizin sevginiz asırlarca geçmez,
Hayatım sayfa sayfa eseriniz,
Nasıl unuturuz anıları biz.

Öğretmenim gününüz kutlu olsun,
Öğrendikçe bu millet mutlu olsun,
Defter, kitap, kalemler neye yarar,
Siz olmazsanız yetişmez dimağlar.

O zaman; devlet millet seni anar,
Çünkü her makamda bir öğrencin var.
Cumhurbaşkanı senin talebendir,
Başbakan hesabı senden öğrenir.

Yıllar geçmiş bir zat elinizi öper,
Ben Milli Eğitim Bakanıyım der.
Sizleri yazarken titrer ellerim,
Sanki gene imtihanda gibiyim.

Hatalı yazdıysam özür dilerim,
Satırlarda sınırlanmaz bu sevgim.
24 Kasım sonbahara rastlar,
Yapraklar döküldükçe sevginiz artar.

Gönlünüz ikinci baharı yaşar,
Tarih böyle mutlu günlerde dolar.
Öğretmenim, gününüz kutlu olsun,
Öğrendikçe bu millet mutlu olsun...

Muhittin YEGÜL

Öğretmenler Günü İle İlgili Şiirler
Öğretmenim

Güler yüzlü öğretmenim,
Bir tanesin, canım benim.
Masallarla bilmeceler,
Anlatırsın neler neler...

Kalemimi tutamazken
Kitabımı açamazken
Bir de baktım yazıyorum,
Sular gibi okuyorum.

Çalışıp iyi olmayı,
Koşup el ele vermeyi,
Bu güzel yurdu sevmeyi
Sen öğrettin öğretmenim.

Bizde pek çok emeğin var,
İçimizde çok yerin var
Yetiştirdin hepimizi,
Ver öpelim elinizi

Süleyman KARAGÖZ

24 Kasım Öğretmenler Günü İle İlgili Şiirler
Öğretmenime...

Bilgi demetleri sun, yine bana,
Yine yalçın dağlar ötesinden gel...
Işık saç, erdem ver, sisli dünyama,
Yine altın çağlar ötesinden gel...

Aydınlığa giden sonsuz yollardan,
Tomurcuklar açan yeşil dallardan,
Bahçedeki taze, solmaz güllerden,
Baharlarla bağlar ötesinden gel...

Fecri müjdeleyen yıldızdan, aydan,
Uzat maviliği şeffaf saraydan
Buketler dererek bize uzaydan,
Göklerden al tuğlar ötesinden gel.

Milletime doğan şafaklarla şen,
Şehitler yatağı topraklarla sen,
Irkıma şen veren bayraklarla sen
Tarihler, otağlar ötesinden gel....

Süleyman ÖZBEK

Öğretmenler Günü Şiiri
24 Kasım

Bu gün 24 Kasım, yine başlar tacısın.
Tüm gönüllere sultan, dertlerin ilacısın.

Elleri öpülesi çok mübarek insansın.
Çok kutsaldır mesleğin, korunacak ilk cansın.

Her büyük işte imzan, her iyide sen varsın.
Bu gün 24 Kasım, her gönüle sığarsın.

Aslında herkes bilir, ışıttıkça erirsin.
Ömrün bitene kadar doğruyu gösterirsin.

Senin yol gösterdiğin, bir yere getirdiğin,
Ancak bu gün hatırlar onca emek verdiğin.

Diktiğin fidanların meyvesini yemezsin.
Kimseye boyun bükmez, asla "aman" demezsin.

Bu gün bunca övenler, yarın bakmaz yüzüne.
Hep dışına bakarlar, hiç bakmazlar özüne.

Her 24 Kasımda, övülmektir kaderin.
Eserinin kalbinde bir gündür ancak yerin.

Elinin dokunduğu işler hep güzel olur.
Bu millet bu zilletten ancak senle kurtulur.

Bu gün 24 Kasım, çıkarırlar göklere.
Oradan paraşütsüz bırakırlar yerlere.

Bu gün 24 Kasım, bütün başlara taçsın.
Yarın yine yalnızsın, ailene muhtaçsın.

Her 24 Kasımda seni yücelten kafa,
25 Kasım günü kaldırır tozlu rafa.

Bu gün ne kadar güzel, ne büyük bir insansın.
Senede bir gün anan insanlıktan utansın.

Bu gün 24 Kasım, anladık artık yeter.
Seni bu hale koyan, olsun senden bin beter...

Enver ÜSTE

Öğretmenler Günü İçin Şiirler
Ana Gibi, Baba Gibi

Öğretmenim bilir misin
Seni nasıl sevdiğimi?
Sorsan bana nerde yerin
Gösteririm ben kalbimi

Ana değil, ana gibi;
Baba değil, baba gibi
Öğretmenim ben de sevgin
Can içinde bir can gibi...
Hüseyin DÜZBASAN

Öğretmenler Günü Şiir
Ellerinde Öperim Öğretmenim

-I-
Ellerinden öperim öğretmenim
Binlerce öğrencinden biriyim ben
Anne oldun baba oldun bana
Okudum yazdım çok şey öğrendim
Borcumu ödeyemem sana.

Ellerinden öperim öğretmenim
Tebeşir tutan, kalem tutan ellerinden
Ellerin öyle güzel ellerin, öyle sıcak
Ya gözlerin öğretmenim ışıl-ışıl
Sevgi dağıtırdın kucak-kucak.

Ellerinden öperim öğretmenim
Benim için en büyük gurursun sen
Bir söz duysam iyiye güzele dair
Kalbimde vurursun sen.

-II-
Ellerinden öperim öğretmenim
"Daha dün annemizin kollarında yaşarken
Çiçekli bahçemizin yollarında koşarken..."
Sen BAYRAK önünde topladın dizi-dizi
ATATÜRK yolunda yetiştirdin bizi.

Ellerinden öperim öğretmenim
Boşa gitmedi emeğin
Kimimiz doktor olduk savaştık hastalıkla
Asker oldu kimimiz canı Vatana feda
Kimimiz mühendis oldu yol yaptı baraj yaptı
İşçi olduk memur olduk emek verdik topluma
Öğretmen oldu kimimiz karanlığı aydınlattı.

Ellerinden Öperim Öğretmenim
Huzurlu ol düşünme bizi
ATATÜRK yolunda dimdik ayaktayız
Sesimiz daha gür yolumuz daha aydınlık
Özgür esen rüzgarda dalgalanan al Bayraktayız.

Sevgili öğretmenim
Senin için yazdım bu şiiri
Binlerce öğrencinden biri benim
Mübarek ellerinden öperim.
Özkan GÖNLÜM

Atatürk ve Öğretmenler Günü İle İlgili Şiir
Atatürk ve Öğretmenim

Sevgili öğretmenim
Heyecanla beklerdik seni her sabah
"GÜNAYDIN" derdin, seslerin en güzeliyle,
"BUGÜNKÜ KONUMUZ" diye, başlardın söze
Kara tahta Önünde akbilgilerle
Çırpınırdın, birşeyler öğretmek için bize.

"BAYRAK" derdin öğretmenim
Heyecandan dalgalanırdı sesin BAYRAK gibi
"ATATÜRK" deyince coşardın sen
Yatağına sığmayan IRMAK gibi.

"ATATÜRK" deyince öğretmenim
Nefes almaz seni dinlerdik
Anlatırdın hayatını devrimlerini
Cepheden-cepheye koşardın sen
Daha bir büyürdün gözümüzde
Sanki ATATÜRK'Ü yaşardın sen.

Ellerinden öperim öğretmenim.
En güzel duygularla en güzel bilgilerle
Yetiştirdin bizi
Şimdi içimizde inanç başımızda BAYRAK
Bu Yurt sevincimiz tasamız bizim
ATATÜRK ilkeleri en büyük yasamız bizim
ATATÜRK yolundan dönmeyiz biz
MEŞ'ALEMİZ ATATÜRK sönmeyiz biz...
Özkan GÖNLÜM

En Güzel Öğretmenler Günü Şiirleri
Öğretmenin Öyküsü
Ben, köy öğretmeniyim,
Dağ başında bulutların altında.
Toprak kokar ellerim,
Pantolonumda çamur lekesi var.
Pis değil ki, vatan toprağı kokar,
Kars'tan Edirne'ye kadar.
Geceleri mum yakarım odamda,
Yarın dokuz Ekim,
Köyde bayram var.
On beş kız, yirmi erkek kaydettim.
Tüm anadolu'ya selamları var.
Henüz kara tahtam yok,
İlk harfleri tanelerle yazdırttım.
Aydınlık A'dan başlayacak

O. Köksal MEMİŞ

Öğretmenim Şiirleri
Söz Verdim Öğretmenime

Öğretmenim, babam, ana kucağım
Okulum, ilim, şehrim, bucağım
Sınıfımsa, evim, barkım, ocağım
Söz verdim öğretmenime
BÜYÜK ADAM OLACAĞIM.

Yeteri kadar çalışacağım,
Rakibimle yan yana yarışacağım,
Elbette aralarına karışacağım
Söz verdim öğretmenime
BÜYÜK ADAM OLACAĞIM

Yükselmeli insan dalında
Göstermeli becerisini cihanda
Çalışkanlık belli olur simada
Söz verdim öğretmenime
BÜYÜK ADAM OLACAĞIM

Zeynep Kamil İlköğretim Okulu Öğrencisi / İSTANBUL

Öğretmenler Gününe Özel Şiir
Öğretmen Olmak İstiyorum

Ben, öğretmen olmak istiyorum,
Ben, şairimin mısralarında dil
Genç kızımın gergefinde nakış nakış gül,
Aşığımın sazında tel
Öpülesi bir el olmak istiyorum.
Ben, öğretmen olmak istiyorum...

Ben çaresizliğin filizlendiği yerde ümit,
Korkunun mayalandığı yerde yürek,
Güçsüzlüğün güçlendiği yerde bilek olmak istiyorum.
Ben öğretmen olmak istiyorum...

Şu öksüz yavruya sımsıcak kucak,
Şu yetim çocuğa yanan bir ocak,
Çorak topraklara yağan yağmur,
Azgın sulara, bend,
Mehmed'imin elinde çağlar açan kılıç,
Ben ana, ben baba, ben Fatih, ben İbni Sina,
Ben Mimar Sinan olmak istiyorum.
Ben öğretmen olmasam diyorum,
Kim ekecek tohumları toprağa.

Ben ressamımın elinde fırça, tualinde renk
Bestekarımın en içli şarkısında nağme,
Hattatımın, nakkaşımın elinde kalem;
Ben Hoca Ali Rıza,
Ben Itri, Leyla Hanım,
Ben öğretmen olmak istiyorum.

Ben zehirli mantarların,
Deve dikenlerinin,
Ayrık otlarının boy attığı verimsiz bir toprak değil,
Ben,
Kırlarda elvan elvan çiçeklerin açtığı,
Dağlarında hür kuşların uçtuğu,
Pınarlarından susayanın içtiği,
Yollarından yiğitlerin geçtiği
Çiftçisinin başak, başak kardeşliği biçtiği
Bir vatan olmak istiyorum;
Ben, öğretmen olmak istiyorum.

Ben Hakk'a yönelen alınlarda nur,
Vatan topraklarını çevreleyen sur,
Mehmetçiğin göğsünde "iman"
Gençliğimin damarlarında "asil kan"
Bu zulme eğilmeyen baş,
Ben vatan için ağlayan gözlerde yaş,
Barışta güvercin, savaşta kartal olmak istiyorum;
Ben, öğretmen olmak istiyorum.

Nejat SEFERCİOĞLU

Öğretmenler Günü İçin Şiir
Seninle Her Mevsim Bahar Öğretmenim

Bir gün dersem ki, ben öğretmenim
Kalemimin mürekkebi alın terindir.
Vedalaşıp gidersem öğretmenim
Unutmayı unuturum da, unutmadığım
Kalbimdeki en güzel yerindir.

Bir gün adımı soranda çocuklarım
Kendimden önce senin adını söylerim
Solmadan açabiliyorsa köpre tomurcuk,
Uğrunda harcanır boncuk boncuk,
Yine de bitmez öğretmenim var derim

Güllerin güzelliğini göstermeden önce
Gülşenin vurulduğu tebessümünü anlatırım
Her zil çalışında önce sen gelirsin aklıma
Senden incecik bir ışık gelir şiir şiir
Ben susarım, yine sen konuşursun gönlünce.

Bir gün dersem ki ben öğretmenim
Sen güneş kadar uzakta bile olsan
Her bakışımda gülümseyişini görürüm
Işıksız açmazmış çiçek, gelmezmiş bahar
İnan seninle her mevsim bahar öğretmenim.

Yılmaz İMANLIK

Öğretmenler Günü İle İlgili Şiirler
Öğretmenim Ben

Dağların arasında, bayırında, düzünde
Yine bir başkayım ben Öğretmenler gününde
Boy boy çiçeklerim var, umut var gözlerinde
Öğretmenim diyorum, korkmak yakışmaz bana
Kara tahta önünde duruşun yeter bana.

Ekmeğim olmuşsun sen, okyanusum, limanım
Okuttuğum kitapsın, damarımdaki kanım
Sen bir beden değilsin, hakka yürüyen canım
Öğretmenim diyorum, para pul sorma bana
En büyük bahtiyarlık gülüşün yeter bana.

Öğretmenim bir mumum, ışıdıkça eririm
Tek başına neyim ki, seninle ben büyürüm
Mevlana aşığıyım, herkesi bir bilirim
Öğretmenim diyorum, seni sorsunlar bana
Allah’ın emaneti varlığın yeter bana.

Ana, baba, arkadaş, sırdaşın ben olmuşum
Sabah sekiz akşam beş seninle yoğrulmuşum
Cehaletle savaşta kendimi unutmuşum
Öğretmenim diyorum, uykuyu sorma bana
Muhammed’in aşkına bakışın yeter bana.

Yarınlarda insanlık seninle yücelecek
Kardeşlik tohumları, umutlar yeşerecek
O tertemiz dünyanda sevgiler büyüyecek
Öğretmenim diyorum, yaşın fark etmez bana
Yeter ki bir çağır sen, yine koşarım sana.
Fatih TAN (24 Kasım 2009)

Devamı: http://www.yenimakale.com/ogretmenler-gunu-siirleri.html#ixzz1eSB96WDe

Mehmet Akif Ersoy, İstiklal Marşı Ve Çanakkale

2011-10-07T01:37:00.000+03:00

Mehmet Akif Ersoy, İstiklal Marşı Ve Çanakkale

Bu yıl İstiklal Marşı’nın kabul edilişinin 90. Yılı… 12 Mart İstiklal Marşının kabul tarihi ile 18 Mart Çanakkale Savaşlarının yıldönümü altı gün arayla bir araya gelmiştir. Bu durum her yıl bu tarihler arasında mana ikliminin yükseldiği bir dönemdir. Akif’in bizatihi kendisi Türk Milletinin karakterini en iyi yansıtan bir şairdir. Akif’in istiklal duygusunu ve Çanakkale ruhunu bu derece güzel anlatmasındaki sebep bu olsa gerektir.

İSTİKLAL MARŞI NEDEN “KORKMA” SÖZÜ İLE BAŞLAR?

Akif’in İstiklal Marşına “korkma” sözüyle başlamasını bazıları anlamakta güçlük çekmişlerdir. Hatta diyorlar ki, Türk Milletinin hayatında korkuya yer yoktur, Türk Milleti korkusuzdur, bir milli marşın böyle başlaması isabetli bir seçim değildir.

Bu eleştirilerde haklılık payı hiç yoktur. Çünkü, korkusuzluk hikayeleri hiçbir insani yön taşımaz ve gerçeği yansıtmaz. Türk Milletinin istiklal mücadelesi, kelimenin tam anlamıyla olmak ya da olmamak üzerinedir. İstiklal Marşının yazıldığı tarihte daha İstiklal Savaşı kazanılmamıştır. Türk Ordusu, bu şiir yazıldıktan bir yıl sonra, 26 Ağustos 1922 sabahı Büyük Taarruza geçecektir.

AKİF’E ARNAVUT DEMEK DE NEREDEN ÇIKTI?

Türkiye’de insanların Akif’i anlama kıtlığı maalesef bütün hızıyla devam ediyor. Mehmet Akif Ersoy’un soyu anne ve baba tarafından da Türktür. Mehmet Akif Ersoy’un soyu, baba tarafından Yozgat’tan İstanbul’a, İstanbul’dan da Kosova’nın İpek sancağına yerleşmiş Mehmet Tahir Efendi’ye, ana tarafı ise Buhara’dan (Özbekistan) Tokat’a yerleşmiş olan tacir Mehmet Efendi’ye dayanmaktadır. Yani, her iki taraftan da Türk idi (Balıkesirli Hasan Basri Çantay, Akifname (Mehmed Akif), İstanbul, 1966, s.13-14).

Peki insanlar Arnavut hikayesini nereden uydurdular?

Mehmet Akif Ersoy’u Türkiye’de herkes, Onun Safahat adlı şiir kitabının Hakkın Sesleri adlı üçüncü kitabının 6 Mart 1913 tarihinde yazdığı 3. Şiirinde

“Bunu benden duyunuz, ben ki, evet Arnavudum

Başka bir şey diyemem.. İşte perişan yurdum”

(s. 189-193) diye ortaya koyduğu ifadesinden dolayı, “milliyet” karşıtı kimselerin propagandasının etkisinde kalarak, Onu, Arnavut olarak bilmektedir. Halbuki bu beyitteki ifadesi, 1910’larda Balkanlardaki etnik unsurlara bağlı ayaklanmalara karşı Osmanlının gerileyişini durdurmak maksadıyla son olarak Arnavutların Osmanlı ile birlikte olmalarını sağlayabilir ümidiyle sarf ettiği bir sözdür. Bu dönemde, O, her türlü etnik unsuru öne çıkarmanın devleti küçülteceğini, memleketi ve orduyu tarumar edeceğini, düşmanın, milleti ülkeden kovmasına neden olacağını anlatmaya çalışır. İşte, bu sözü bu şartlar altında söylemiştir, gerçekten Arnavut olduğu için değil…

Bu şiir, 1905’ten itibaren Balkanlardaki Bulgar, Yunan, Makedon, Boşnak, Arnavut gibi etnik unsurların Osmanlı’ya karşı ayaklanarak teker teker bağımsızlık kazandığı, Osmanlıyı dize getirdiği bir dönemde yazılmıştır. Beyitteki bu ifadesi, Osmanlının gerileyişini bir nebze de olsa durdurmak maksadıyla, son olarak da Arnavutların Osmanlı ile birlikte olmalarını sağlayabilir ümidiyle sarf ettiği bir sözdür. Zira bu şiirin yazıldığı tarih olan 6 Mart 1913 tarihi, Balkanlar için çok önemli bir dönüm noktasıdır. Şairimiz bu şiiri yazdığı tarihte I. Balkan Savaşının son aşamasına gelinmiş ve 8 Ekim 1912’de başlayan savaş sekiz ay sonra, 30 Mayıs 1913’te Arnavutluk’un bağımsızlığını kazanmasıyla son bulmuştur.

Mehmet Akif Ersoy gibi, Mimar Sinan gibi değerlerin nereli olduklarını öne çıkarmak ve etnik köklerini tartışmak için bu konuyu açmadık. Lakin, ortada bir gerçek varsa ve birileri bunu sırf Türk düşmanı oldukları için bu gerçeği tahrif etmeye başlamışlarsa, hiç kimse kusura bakmasın, Akif’in soyca Arnavutlukla zerre kadar ilgisi yoktur. Akif’in Yozgat’la, Kosova ile İstanbul’la ilgisini kurabilirsiniz, anne tarafı ise Özbekistan’dan Tokat’a gelmiş Buharalı bir Türk ailesidir. Hepsi bu kadardır, öte tarafı yoktur. Var diyen belgesini alır getirir. Kulaktan dolma şeylerle İstiklal Marşımızın şairimizi tanıtamayız.

KAHRAMAN IRKIMA BİR GÜL VE “BEDR’İN ARSLANLARI” MESELESİ

Aynı çevrelerin Akif’i çok seviyormuş gibi yapıp sohbetlerinde bahsettikleri önemli eleştiriler vardır. Mesela “Kahraman ırkıma bir gül, ne bu şiddet, bu celal” derken Akif, Çanakkale Savaşlarına atıfta bulunuyor ve bayrağımıza “bu kahraman ırka yüzünü asma, onun senin için yaptığı büyük kahramanlıkları unutma” diyor. İşte, burada diyorlar ki Akif, keşke burada “ırk” değil de “millet” deseydi. Acı acı gülüyorsanız, gülün, çünkü bu adamların durumu gerçekten vahim… Çünkü, “kahraman ırk” sözünden Türk Milleti anlaşılıyor diye kıvranıyorlar. Hele bir de ırk demiş, kesin olarak Türkler bunu kendilerinin üstüne alırlar. Zihniyete bakın, ağlar mısınız, güler misiniz? Akif’i anlamaktan ne kadar uzaklar. Akif, ırk dese ne olur, millet dese ne olur, ümmet dese ne olur. Hepsi de aynı kapıya çıkar ve hepsi de aynı insanı anlatır. Türk Milletini meydana getiren unsurları herkes biliyor da Akif mi bilmiyor? Türküyle, Kürdüyle, Çerkeziyle,Lazıyla, Arabıyla, Gürcüsüyle, hepsi de Kahraman Türk Milleti değil mi? Yazık, hem de çok yazık size. Türk’e ve Türk Milletine düşmanlığınız tavan yapıyor, o yüzden çok yazık.

Eğer durumunuz bu kadar vahim olmasa, Çanakkale destanındaki “Bedr’in arslanları bu kadar şanlı idi” mısralarına da eleştiri okları yöneltmezdiniz. Nasıl olur da Bedir Savaşı ile Çanakkale Savaşını aynı kefeye koyar diyenler, bugün Akif’i anladığını iddia ediyorlar. Halbuki onların Akif’ten zerre kadar haberleri yoktur. Onlar, Akif’i kendi ucuz emelleri için kullanma niyetindeler. Şair ruhunu ve edebi sanatların zirve yaptığı beyitleri anlamak işlerine gelmiyor. Lütfen kendi çıkarlarınıza Akif’i kullanarak varmaya çalışmayın. Mehmet Akif Ersoy, bu milletin bir değeridir. Akif, Türk Milletinin kalbinin tam ortasında durmaktadır.

12. SINIFLAR DİL VE ANLATIM DERS NOTU (2. Dönem)

2011-03-28T09:34:00.001+03:00

ROMAN:

• Olmuş ya da olabilecek olayların kişi, yer, zaman ve olay çerçevesi içinde anlatıldığı uzun eserlere roman denir.

• Romanın dört unsuru: Olay, zaman, mekan ve kişilerdir.

• Roman serim, düğüm ve çözüm bölümlerinden oluşur.

• Türk Edebiyatında ilk çeviri roman Yusuf Kamil Paşa’nın Fenelon’dan çevirdiği Telemak tercümesidir.

• İlk yerli roman, Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat isimli eseridir.
TİYATRO TERİMLERİ:
Trajedi: Konusunu mitoloji, efsane ve tarihsel olaylardan alan, acıklı sonuçlarla bitirilen tiyatro türüdür.

Suflör: Oyunculara rollerinde unuttukları sözleri hatırlatan kimse.

Fasıl: Tiyatroda perde karşılığıdır.

Konduit: Sahneye çıkma sırası gelen kişileri uyarmakla görevli kimse.

Jest: Sanatçıların bütün el, kol, ayak ve benzeri vücut hareketleri

Mimik: Anlatımdaki yüz hareketleridir.

Epizot: Asıl olaya karışan ikinci olaydır.

Replik: Oyunda karşısındaki kişinin sözüne gerekli karşılığı verme.

Tirat: Sahnede kişilerin birbirlerine karşı söyledikleri uzun sözlerdir.
SÖZLÜ ANLATIM TÜRLERİ:

KONFERANS:

1. Konferans her konuda verilebilir.

2. Konferansçı konusunu seçtikten sonra bu konudaki bilgilerini gözden geçirmelidir.

3. Malzemesini topladıktan sonra bunlar arasında kullanacaklarını seçmeli ve bir sıraya koymalıdır.

4. Konferans kaleme alınırken açık, duru ve akıcı bir dil kullanılmalıdır.

5. Konferans metni fazla uzun olmamalıdır.
KONFERANS PLANI:

• Konuya çarpıcı bir giriş yapılır.

• Konu tanıtılır.

• Konferansın amacı ve hedefi belirlenir.

• Konu, ayrıntıları ile ele alınır.

• Konu, bir sonuca bağlanır.
AÇIK OTURUM:

1. Toplumun tümünü yakından ilgilendiren bir konunun, dinleyiciler huzurunda bir başkanın yönetiminde yetkili kişilerce tartışılmasına açık oturum denir.

2. Toplumun ilgisini çekebilecek bir konu seçilmelidir.

3. O konu ile ilgili üç veya beş kişi seçilmelidir.

4. Açık oturumda konuşmalar bir başkan tarafından yönetilir.

5. Açık oturumda konuşmalar sıra ile yapılır.

6. Nezaket kurallarına sonuna kadar uyulur.

7. Toplumun kültürel birikim kazanmasında ve çeşitli meselelerin çözümünde önemli bir yeri vardır.
SEMPOZYUM (BİLGİ ŞÖLENİ):

• Belli bir konu üzerinde değişik kişilerin yaptığı seri konuşmalara sempozyum denir.

• Sempozyum, bir gün sürebileceği gibi birkaç gün de sürebilir.

• Konuşmalar en fazla 20 dk ile sınırlandırılır.

• Sempozyumun sonunda istenirse forum da yapılabilir.

• Sempozyumu bir başkan yönetir.

• Sempozyumda amaç dinleyicileri ikna etmek değil, meselelerin çözümüne katkıda bulunmaktır.
FORUM:

• Çok sayıda kişi tarafından belli bir konuda yapılan tartışmalara forum denir.

• Forumu bir başkan yönetir.

• Forumda amaç, dinleyicilerin düşüncelerini harekete geçirerek konunun anlaşılmasını ve açıklık kazanmasını sağlamaktır.

• Foruma katılanlar açık ve kısa sorular sorabilirler.

• Konuşmacılar asla saygı ve nezaket kurallarının dışına çıkamazlar.
MÜNAZARA:

• Bir konunun olumlu veya olumsuz yönlerinin iki grup arasında karşılıklı olarak tartışılmasına münazara denir.

• Münazara bir anlamda konuşma yarışmasıdır.

• Münazara, üçer ya da dörder kişilik gruplar arasında yapılır.

• Gruplara aynı konunun iki yönü verilerek tartışmaları sağlanır.

• Grup temsilcileri karşılıklı söz alıp tezlerini savunurlar.

• Konuşmacıların ses tonu ve vurgulamaları, tezin savunulması, konuşma becerisi, jest ve mimikleri jüri tarafından değerlendirilir.

• Konuşmacılar birbirlerine ve jüriye karşı saygılı olmak zorundadırlar.

• Münazara da amaç doğru düşünceyi belirlemek değil, en iyi savunma yapan ve en güzel konuşan ekibi belirlemektir.
bindalli@gmail.com S.Burhanettin AKBAŞ

12. SINIF TÜRK EDEBİYATI DERS NOTU (2. Dönem)

2011-03-28T09:30:00.001+03:00

GARİP ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİ: (1940)

• Anlam şiirin en önemli niteliğidir.

• Şiirde biçim ve imge bakımından köklü değişiklikler yapılmıştır.

• Ölçü ve kafiyeyi dışlamışlardır.

• Edebi sanatları gereksiz görmüşlerdir.

• Şiirlerinde sıradan insanları konu almışlardır.

• Gerçeküstücülük ve Dadaizm akımlarından etkilenmişlerdir.

• Şiir dilini, konuşma dili temeline oturtmuşlardır.

• Müzik, resim ve diğer sanatların şiirle ilişkisini bitirmişlerdir.

• Temsilcileri: Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat Horozcu
MAVİCİLER:

• Atiila İlhan’ın 1952-1956 yıllarında çıkardığı Mavi Dergisi etrafında toplanan Orhan Duru, Ferit Edgü gibi sanatçıların oluşturduğu edebi topluluktur.
II.YENİ ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİ (SOYUTÇULAR):
• Soyutlama eğilimi görülür.

• İmgeci bir şiirdir.

• Anlamı karartan ve gizleyen bir tavır takınırlar.

• Konuşma dilini dışlamışlardır.

• Halkın yaşam alanlarından uzak durmuşlardır.

• Önde gelen temsilcileri: İlhan Berk, Cemal Süreya, Sezai Karakoç, Edip Cansever, Ece Ayhan, Turgut Uyar, Oktay Rıfat.
CUMHURİYET EDEBİYATINI ETKİLEYEN EDEBİ AKIMLAR
GELECEKÇİLİK (FÜTÜRİZM):

• 20. Yüzyıl başlarında İtalya’da ortaya çıkmıştır.

• İtalyan Şair Marinetti’nin 1909 yılında Le Figaro’da yayınladığı manifesto ile başlar.

• Geçmişin bütünüyle reddini esas almışlardır.

• Rus Edebiyatındaki temsilcisi Mayakovski, Türk Edebiyatında ise Nazım Hikmet’tir.

• Ezra Pound, Lawrence ve Papini önemli yazarları arasındadır.
DADAİZM:

• 1. Dünya Savaşı yıllarında ortaya çıkmıştır.

• Mantıksızlık ve var olan sanatsal düzenlerin reddedilmesi Dada’nın ana karakteridir.

• Dil ve biçimde yeni deneyler içine giriştiler.

• Gerçek bir Dada’nın Dadaizm’e de karşı olması gerektiğini savunurlar.

• Andre Breton, Lois Aragon önemli temsilcilerindedir.
GERÇEK ÜSTÜCÜLÜK (SÜRREALİZM):

• Bilinç ile bilinç dışını birleştiren bir yoldur.

• Gerçeküstü dünyanın düşsel imgelerini geliştirmeye başladılar.

• Araştırma ve deneyi ön planda tutmuşlardır.

• 1925 yılından sonra dağılmaya başladılar.

• Louis Aragon, Jouve (Jave), Paul Eluard önemli temsilcileri arasındadır.
VAROLUŞÇULUK (EGZİSTANSİYALİZM):

• Varoluş her zaman tek ve bireyseldir.

• Varoluş varlığın anlamını araştırmayı içerir.

• Varoluş, insanın içinden seçebileceği bir olanaklar bütünüdür.

• Her zaman insanın seçimini sınırlayan somut tarihsel bir durum içindedir.
• Jean Paul Sartre, Gabriel Marcel ve Maurice Ponty önemli temsilcileri arasındadır.

KÜBİZM:

20. Yüzyıl içinde doğan ve önemli bir etkinlik kazanan bu akım Cezanne’nin doğadaki her şeyin geometrik bir biçimde ifade edilebileceği fikrinden kaynaklanmaktadır.

Mehmet Akif Ersoy’u anıyoruz

2010-12-26T12:02:00.000+02:00

Türk, şair. İstiklal Marşı'nı yazmış, günlük konuşma dilinin şiirle kaynaşmasını sağlayarak halkçı bir nazmın doğuşuna ön ayak olmuştur.
İstanbul'da doğdu, 27 Aralık 1936'da aynı kentte öldü. Bir medrese hocası olan babası doğumuna ebced hesabıyla tarih düşerek ona "Rağıyf" adını vermiş, ancak bu yapma kelime anlaşılmadığı için çevresi onu "Âkif" diye çağırmıştır. Babası Arnavutluk'un Şuşise köyündendir, annesi ise aslen Buharalı'dır. Mehmed Âkif ilköğrenimine Fatih'te Emir Buharî mahalle mektebinde başladı. Maarif Nezareti'ne bağlı iptidaîyi ve Fatih Merkez Rüştiyesi'ni bitirdi. Bunun yanı sıra Arapça ve İslami bilgiler alanında babası tarafından yetiştirildi. Rüştiye'de "hürriyetçi" öğretmenlerinden etkilendi. Fatih camii'nde İran edebiyatının klasik yapıtlarını okutan Esad Dede'nin derslerini izledi.
Türkçe, Arapça, Farsça, ve Fransızca bilgisiyle dikkati çekti. Mekteb-i Mülkiye'nin idadi (lise) bölümünde okurken şiirle uğraştı. Edebiyat hocası İsmail Safa'nın izinden giderek yazdığı mesnevileri şair Hersekli Arif Hikmet Bey övgüyle karşıladı. Babasının ölümü ve evlerinin yanması üzerine mezunlarına memuriyet verilen bir yüksek okul seçmek zorunda kaldı. 1889'da girdiği Mülkiye Baytar Mektebi'ni 1893'te birincilikle bitirdi.
Ziraat Nezareti (Tarım Bakanlığı) emrinde geçen yirmi yıllık memuriyeti sırasında veteriner olarak dolaştığı Rumeli, Anadolu ve Arabistan'da köylülerle yakın ilişkiler kurma olanağı buldu. İlk şiirlerini Resimli Gazete'de yayımladı. 1906'da Halkalı Ziraat Mektebi ve 1907'de Çiftçilik Makinist Mektebi'nde hocalık etti. 1908'de Dârülfünûn Edebiyat-ı Umûmiye müderrisliğine tayin edildi. İlk şiirlerinin yayımlanmasını izleyen on yıl boyunca hiçbir şey yayımlamadı. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte Eşref Edip'in çıkardığı Sırat-ı Müstakim ve sonra Sebilürreşad dergilerinde sürekli yazılar yazmaya, şiirler ve çağdaş Mısırlı İslam yazarlarından çeviriler yayımlamaya başladı.
1913'te Mısır'a iki aylık bir gezi yaptı. Dönüşte Medine'ye uğradı. Bu gezilerde İslam ülkelerinin maddi donatım ve düşünce düzeyi bakımından Batı karşısındaki zayıflıkları konusundaki görüşleri pekişti. Aynı yılın sonlarında Umur-u Baytariye müdür muavini iken memuriyetten istifa etti. Bununla birlikte Halkalı Ziraat Mektebi'nde kitabet ve Darülfunun’da edebiyat dersleri vermeye devam etti. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne girdiyse de cemiyetin bütün emirlerine değil, sadece olumlu bulduğu emirlerine uyacağına dair and içti.
I. Dünya Savaşı sırasında İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin gizli örgütü olan Teşkilât-ı Mahsusa tarafından Berlin'e gönderildi. Burada Almanların eline esir düşmüş Müslümanlar için kurulan kampta incelemeler yaptı. Çanakkale Savaşı'nın akışını Berlin'e ulaşan haberlerden izledi. Batı uygarlığının gelişme düzeyi onu derinden etkiledi. Yine Teşkilât-ı Mahsusa'nın bir görevlisi olarak çöl yoluyla Necid'e ve savaşın son yılında profesör İsmail Hakkı İzmirli'yle birlikte Lübnan'a gitti. Dönüşünde yeni kurulan Dâr-ül -Hikmetül İslâmiye adlı kuruluşun başkâtipliğine getirildi. Savaş sonrasında Anadolu'da başlayan ulusal direniş hareketini desteklemek üzere Balıkesir'de etkili bir konuşma yaptı. Bunun üzerine 1920'de Dâr-ül Hikmet'teki görevinden alındı.
İstanbul Hükümeti Anadolu'daki direnişçileri yasa dışı ilan edince Sebillürreşad dergisi Kastamonu'da yayımlanmaya başladı ve Mehmet Âkif bu vilayette halkın kurtuluş hareketine katkısını hızlandıran çalışmalarını sürdürdü. Nasrullah Camii'nde verdiği hutbelerden biri Diyarbakır'da çoğaltılarak bütün ülkeye dağıtıldı. Burdur mebusu sıfatıyla TBMM'ye seçildi. Meclis'in bir İstiklâl Marşı güftesi için açtığı yarışmaya katılan 724 şiirin hiçbiri beklenilen başarıya ulaşamayınca maarif vekilinin isteği üzerine 17 Şubat 1921'de yazdığı İstiklal Marşı, 12 Mart'ta birinci TBMM tarafından kabul edildi. Sakarya zaferinden sonra kışları Mısır'da geçiren Mehmet Akif, laik bir Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması üzerine Mısır'da sürekli olarak yaşamaya karar verdi. 1926'dan başlayarak Camiü'l-Mısriyye'de Türk dili ve edebiyatı müderrisliği yaptı. Bu gönüllü sürgün yaşamı sırasında siroz hastalığına yakalandı ve hava değişimi için 1935'te Lübnan'a, 1936'da Antakya'ya birer gezi yaptı. Yurdunda ölmek isteği ile Türkiye'ye döndü ve İstanbul'da öldü.
Mehmed Âkif'in 1911'de 38 yaşında iken yayımladığı ilk kitabı Safahat bağımsız bir edebi kişiliğin ürünüdür. Bununla birlikte kitabın Tevfik Fikret'ten izler taşıdığı görülür. Fransız romantiklerinden Lamartine'i Fuzuli kadar, Alexandre Dumas fils'i Sâdi kadar sevdiğini belirten şair, bütün bu sanatçıların uğraşı alanlarına giren "manzum hikâye" biçimini kendisi için en geçerli yazı olarak seçmiştir. Ancak, sahip olduğu köklü edebiyat kaygusu onun yalınkat bir manzumeci değil, bilinçle işlenmiş ve gelişmeye açık bir şiir türünün öncüsü olmasını sağlamıştır. Mehmet Akif'in düşünsel gelişiminde en belirleyici öğe onun çağdaş bir İslamcı oluşudur.
Çağdaş İslamcılık, Batı burjuva uygarlığının temel değerlerinin İslam kaynaklarına uyarlı olarak yeniden gözden geçirilmesini, Batı'nın toplumsal ve düşünsel oluşumuyla özde bağdaşık, ama yerel özelliklerini koruyan güçlü bir toplum yapısına varmayı öngörür. Bu görüşe koşut olarak Mehmet Akif'in şiir anlayışı Batılı, hatta o dönemde Batı'da bile örneklerine az rastlanacak ölçüde gerçekçidir. Kafiyenin geleneksel Osmanlı şiirinde bir bela olduğunu savunan, resim yapmanın yasak sayılmasının, somut konumların betimlenmesini aksattığı ve bu yüzden şiirin olumsuz etkiler altında kaldığı görüşünü ileri süren Mehmet Âkif, Fuzuli'nin Leylâ vü Mecnûn adlı yapıtının plansız olduğu için yeterince başarılı olamadığını dile getirecek ölçüde çağdaş yaklaşımlara eğilimlidir. Konuşma diline yaslandığı için kolayca yazılıvermiş izlenimi veren şiirleri biçime ilişkin titiz bir tutumun örnekleridir. Hem aruzdan doğan bağların üstesinden gelmiş, hem de şiirin bütününü kapsayan bir iç musiki düzenini gözetmiştir. Dilde arılaşmadan yana olan tutumunu her şiirinde biraz daha yalın bir söyleyişi benimseyerek somutlukla ortaya koymuştur.
Mehmet Akif geleneksel edebiyatın olduğu kadar, Batı kültürünün değerleriyle etkileşimi kabul eder, ancak Doğu'ya ya da Batı'ya öykülenmeye şiddetle karşı çıkar. Çünkü her edebiyatın doğduğu toprağa bağlı olmakla canlılık kazanabileceği ve belli bir işlevi yerine getirmedikçe değer taşımayacağı görüşündedir. Gerçekle uyum içinde olmayı her şeyin üstünde tutar. Altı yüzyıllık seçkinler edebiyatının halktan uzak düştüğü için bayağılaştığına inanır. İçinde yaşanılan toplumun özellikleri göz önüne alınmadan Batılı yeniliklere öykünmenin doğrudan doğruya edebiyata zarar vereceği, "edepsizliğin başladığı yerde edebiyatın biteceği" anlayışına bağlı kalarak "sanat sanat içindir" görüşüne karşı çıkmış, "libas hizmetini, gıda vazifesini" gören bir şiiri kurma çabasına girişmiştir. Bu yüzden toplumsal ve ideolojik konuları şiir ile ve şiir içinde tartışma ve sergileme yolunu seçmiştir. Bütün çıplaklığıyla gerçeği göstermekteki amacı okuyucusunu insanların sorunlarına yöneltmektir. Bu kaygıların sonucu olarak yoksul insanların gerçek çehreleriyle yer aldığı şiirler Türk edebiyatında ilk kez Mehmet Âkif tarafından yazılmıştır.
Mehmet Akif şiirinin yaşadığı dönemde ve sonrasında önemini sağlayan gerçekçi tutumudur. Bu şiirde düş gücünün parıltısı yerini gözle görülür, elle tutulur bir yapıya bırakmıştır. Şairin nazım diline bu dilin özgül niteliğini bozmaksızın elverişli olduğu gelişmeyi kazandırması, aruz veznini yumuşatmayı, başarmasıyla mümkün olmuştur. Bu aynı zamanda Türkçenin şiir söylemedeki olanaklarının ne ölçüde geniş olduğunu göstermesi demektir. Söz konusu dönemde her şairin dili kişisel bir dil kurma adına dar bir vadiye sıkışmak zorunda kalmıştı. Mehmet Akif dilin toplumsal kimliğini öne çıkarmış, üslupta öz günlük ve kişiselliğe ulaşmıştır. Yenilikçi bir şair olarak, yaşadığı dönemde görülen ölçüsüz yenilik eğiliminin bozucu etkilerine, ölçüsü işleviyle bağlantılı bir şiir kurmak suretiyle sınır çekmeye çalışmıştır.
ESERLERİ: Safahat, 1911; Süleymaniye Kürsüsünde, 1911; Hakkın Sesleri, 1912; Fatih Kürsüsünde, 1913; Hatıralar, 1917; Âsım, 1919; Gölgeler, 1933.
Çanakkale Şehitleri İçin
Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker!
Gökten ecdâd inerek öpse o pâk alnı değer.
Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor tevhîdi...
Bedr'in aslanları ancak bu kadar şanlı idi.
Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
"Gömelim gel seni tarihe," desem, sığmazsın.
Herc ü merc ettiğin edvâra da yetmez o kitab...
Seni ancak ebediyyetler eder istiab.
"Bu taşındır," diyerek Kâbe'yi diksem başına;
Ruhumun vahyini duysam da geçirsem taşına;
Sonra gök kubbeyi alsam da ridâ nâmiyle,
Kanayan lâhdine çeksem bütün ecrâmiyle;
Ebr-i nisanı açık türbene çatsam da tavan,
Yedi kandilli Süreyya'yı uzatsam oradan;
Sen bu âvizenin altında, bürünmüş kanına,
Uzanırken, gece mehtâbı getirsem yanına,
Türbedârın gibi tâ fecre kadar bekletsem,
Gündüzün fecr ile âvizeni lebrîz etsem;
Tüllenen mağribi akşamları sarsam yarana,
Yine bir şey yapabildim diyemem hâtırana...
(Mehmed Âkif Ersoy)

Cumhuriyet Dönemi Şiir Antolojisi için önerilen şiirler ve şairleri

2010-12-13T22:49:00.000+02:00

Cumhuriyet Dönemi Şiir Antolojisi için önerilen şiirler ve şairleri:
Ben sana mecburum ....... Atilla İlhan
Kaldırımlar ..... Necip Fazıl Kısakürek
Binbirinci Gece ...... Bekir Sıtkı Erdoğan
Hikaye ....... Cahit Külebi
Tek Hece ..... Cemal Safi
Besmele........ Cemal Safi
Siyah Gözlerine Beni de Götür .... Nurullah Genç
Davet ...... Nazım Hikmet
Serenad ...... Ahmet Muhip Dranas
Fahriye Abla ..... Ahmet Muhip Dranas
Veda .....Orhan Seyfi Orhon
Anlatamıyorum ..... Orhan Veli Kanık
Nerdesin ........ Ahmet Kutsi Tecer
Karadut ......Bedri Rahmi Eyüboğlu
Türküler Dolusu .... Bedri Rahmi Eyüboğlu
Fetih Marşı ....... Arif Nihat Asya
Bayrak .... Arif Nihat Asya
Geri Gelen Mektup ...... Hüseyin Nihal Atsız

Türkiyem...... Dilaver Cebeci
Beşinci Mevsim .... Abdurrahim Karakoç
Aysel Git Başımdan .... Atilla İlhan
Yağmur Duası ...... Sezai Karakoç
Anadolu ....... Ahmed Arif
Bir Mahkuma Mektup ..... Dilaver Cebeci
Dünyanın Bütün Ç,çekleri ..... Ceyhun Atuf Kansu
Fetih Marşı .... Arif Nihat Asya
Kardelen ...... Hayrullah Paşalıoğlu
Kan Damlıyor Yüreğimize ..... Fazıl Ahmet Bahadır
Bir Sen Varsın İçimde ..... İsmail Adil Şahin
Önden Giden Atlılar ..... Osman Sarı
Hüzün Şiiri ..... Osman Sarı
İstanbul'u dinliyorum ....Orhan Veli Kanık
Gemiciler..... Enis Behiç Koryürek
Ali ...... Faruk Nafiz Çamlıbel
Yüreğimdeki Resim.... Seyit Burhanettin Akbaş

Öğretmenliğin ABC'si...

2010-11-23T00:22:00.000+02:00

Öğretmen; öğretme işini görev edinen kişiye denir. Öğretmenlik bir meslektir. Kişinin öğretmen olabilmesi için öğretmen yetiştiren bir okulu bitirmesi gerekir. İlkokullarda öğretmen Sınıf Öğretmenidir. Sınıfın bütün derslerini aynı öğretmen okutur. Ortaokul ve Liselerde ders öğretmenliği vardır. Meslek okullarında dersler özel şekilde yetiştirilmiş meslek öğretmenleri tarafından işlenir.

Eskiden öğretmene "Muallim", öğretmen yetiştiren okula da "Muallim Mektebi" denirdi. Ülkemizde öğretmen okulu ilk kez 16 Mart 1848'de açıldı.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde eğitime ve öğretime önem verilmiyordu. Az sayıda okul vardı cumhuriyetin ilanıyla birlikte yurdumuzun her yanına yeni yeni okullar açıldı. Okul çağında olanlar bu okullarda okumaya başladı.

Atatürk, eğitimin, öğretimin yayılmasından, yaygınlaşmasından yanaydı. 1928 yılında Arap harflerinin kaldırılıp yerine bugün kullanmakta olduğumuz Türk harflerinin kabulü tüm yurtta sevinç yarattı. Halkın yeni harfleri kısa sürede öğrenip daha çok yurttaşın okur - yazar olmasını sağlamak amacıyla yoğun bir çalışma başladı. Okuma - yazmayı yaygınlaştırmak için okul çağı dışındaki yurttaşlara okuma - yazma öğreten okullar açıldı. Bunlara Millet Mektepleri adı verildi.

Atatürk, Ulus Okulları dediğimiz Millet Mektepleri'nde yazı tahtasının başına geçerek dersler verdi. Bakanlar kurulu 11.11.1928 günü yaptığı toplantıda Ata'ya Ulus Okullar Başöğretmenliği sanını verdi. 24 Kasım Atatürk'ün Millet Mektepleri Başöğretmenliğini kabul ettiği gündür.

Öğrencileri, öğretmenleri, okulu çok seven Atatürk yurt gezilerinde okullara uğrardı. Sınıflara girer, sıralara oturur, ders dinlerdi. Öğrencilere sorular sorardı. Öğretmenlerle konuşur, her yerde öğretmenliğin üstün bir meslek olduğunu anlatırdı.

Atatürk, öğretmenlerin Ulusal Kurtuluş Savaşı'nda nasıl canla başla çalıştıklarını yakından izlemiştir. Yurdumuzun düşman tarafından paylaşıldığı sırada öğretmenler Öğüt Kurulları oluşturarak halka ulusal bağımsızlık, Ulusal Kurtuluş Savaşı düşüncelerini yayıyordu. Öğüt Kurulları dışında öğretmenler 14 eğitim kuruluşu ile birlikte Milli Kongre Cephesini kurdular. Milli Kongre Cephesi, düşmanların İzmir'i işgal ettikleri günlerde Sultanahmet Mitingini hazırladı. Bu mitingin konuşmacılarından çoğu öğretmenlerdi.

Başöğretmen Atatürk, öğretmenlerin Ulusal Kurtuluş Savaşı'nda gösterdikleri etkinliği hep övmüştür. Atatürk yeni Türkiye'nin yaratılmasında öğretmenlere büyük görevler düştüğü inancındaydı. Çağdaş bir ulus olmamız için eğitimin yaygınlaşması gereğine inanıyordu. Bu nedenle Atatürk "Ulusları kurtaracak olan yalnız ve ancak öğretmenlerdir." Sözleriyle öğretmene verdiği önemi ve duyduğu saygıyı en güzel biçimde belirtmiştir.

Atatürk'ün 100. Doğum yıldönümü 1981 yılında, 24 Kasımın her yıl Öğretmenler Günü olarak kutlanması kararlaştırıldı.

Öğretmenler Günü'nde öğretmenin toplum içindeki yeri, değeri belirtilir. Öğretmen sorunları dile getirilir. Öğretmenler Günü'nde; eğitime, öğretime hizmet etmiş, saygınlık kazanmış öğretmenler anılır. Gençlerin yetişmesindeki katkıları anlatılır. Mesleğe yeni giren öğretmenler 24 Kasımda Öğretmen Andı içerek göreve başlarlar.

Öğretmen; yapıcı ve yaratıcıdır. İnsan haklarına saygılıdır. Öğretmen özverili, çevreye güven ve inanç veren, içi insan sevgisiyle dolu bir kişidir. Atatürk; "Öğretmenler, yeni nesil sizin eseriniz olacaktır." demekle öğretmene yüklediği sorumluluğu ve değeri anlatmıştır.

Öğretmenler sevgi dağıtır. İçimizi aydınlatır. Bizi doğruya yöneltir. Bilgili kişiler olmamız için çaba gösterir. Dünyayı tanıtır. Öğretmen her alanda yeniliği, yenileşmeyi savunur. Gerçekleri anlatır. Beceri ve yeteneklerimizin gelişmesine yardımcı olur. Kısaca analar doğurur, öğretmenler yetiştirir.

Bir milletin milli, ahlâki ve kültürel yönden güçlü ve medeniyet bakımından kalkınmış olması öğretmenlerinin üstün çalışmalarına bağlıdır. Milli birlik ve beraberliğimizin teminatı öğretmenlerdir.

Bizleri ham bir madde olarak ele alan öğretmenler, üzerimizde titiz, dikkatli ve sabırlı çalışmalar yaparak bizi şekillendirirler. Duygularımıza, ruhumuza, fikirlerimize ve hayata bakışımıza en güzel desenleri verirler.

Bize doğruyu, güzeli, iyiyi, mertliği, milli duyguları ve Atatürk ilkelerine bağlılığı öğreten öğretmenlerimizdir. Biz onların eseriyiz. Sıhhatini, nefesini, enerjisini, gençlik yıllarının hepsini bizim için harcar.

Atatürk'ü seviyorum / S.Burhanettin AKBAŞ

2010-11-09T21:28:00.000+02:00

Evet, Atatürk’ü çok uzun zamandır seviyorum.

Hatta aklım erdi ereli seviyorum.

Çünkü, kendimle, ülkemle, insanlarımızla, vatanımla, bayrağımla gurur duymamı Atatürk sağladı.

Düşünün, o çocukluk günlerimle Atatürk’ün “Türk’ün atası” demek olduğunu öğreniyorum. O Ata ki, beni tarif ediyor:

“Türk, esirlik kabul etmeyen bir millettir.”

“Ben milletimin en büyük ve ecdadımın en değerli mirası olan bağımsızlık aşkı ile dolu bir adamım.”

Türk’ün karakteri ile Atatürk’ün karakteri aynı çizgide birleşiyor. Benim karakterim de öyle…

Dedelerimiz “Türk’ün ne zaman başı sıkışsa Toroslarda Bozoğlan topuzu gürler.” Derlerdi.

Kurtuluş Savaşında Bozoğlanın topuzu gürledi.

Bütün dünya biliyor ki Bozoğlan, hâlâ Toros dağlarında geziniyor. Tarih tekerrür etse Türk’ün yüce başı yine yerlere eğilmeyecek.

Evet, Atatürk’ü seviyorum.

Çünkü, Türk Milletini onun gibi seven birinin olmasından çok mutluyum.

Türk Milleti hakkında söylenmiş en güzel sözler ona aittir.

Bize adımızla hitap eden iki önderden biridir o.

Bize Türk Milleti diyen Göktürk Hakanı Bilge Kağan ve Atatürk vardır.

Her iki önder de kurdukları devletlere Türk adını verdiler: Göktürkler ve Türkiye.

Atatürk, “Türk Milleti zekidir” derken, Türk’ün övünmesini, çalışmasını ve kendine güvenmesini istedi.

“Ne mutlu Türküm diyene” derken Ziya Gökalp gibi Türklük kavramını kültürel bir olgu olarak öne çıkardı.

Biz o zaman, kendi adımızı açıkça ve gururla söyler olduk.

Ata babalarımız, büyük analarımız hangi boydan gelirsek gelelim, bizim adımızın “Türk” olduğunu ifade ettiler hep. Atatürk de milletimizin adını gururla söyledi ve kendine de “Türk’ün atası” demek olan bir soyadı aldı.

Yeniden bir Türkiye inşa edilmeye başlandı. Öyle kıt imkanlarla öyle güzel ve öyle büyük hamleler yapıldı ki Türk’ün Atası, söylediği her sözün altını doldurdu ve Türk Milletine her zaman güvendi. En zor zamanlarında dahi, Türk Milletine hep güvendi ve bize her zaman umut verdi, ışık oldu.

Atatürk’ü seviyorum evet hem de çok seviyorum.

Atatürk, bizden hep kendisini anlamamızı istedi. Onun fikirlerine doğru gitmemiz gerekiyordu. Onun azmini ve kararlığını görmemiz şarttı. Onun çalışkanlığına ulaşmamız gerekliydi.

Atatürk, ekonomiden, spordan, tarihten söz ettiği kadar resimden, heykelden yani sanattan da söz ediyordu. Türk Milletini geride görenlere inat, o her zaman milletini öne çıkarıyordu.

Türk Dil Kurumunu kurduğu zaman Türk Dilinin ebedi bir dostu olan Atatürk’ü gördük. Türk Tarih Kurumunu kurduğu zaman aslında tarihimizin ne kadar derin kökleri olduğunu keşfettik.

O, bize diyordu ki:

“Kırk asırlık Türk yurdu, yabancı elinde kalamaz. Ülkeniz sizindir, Türklerindir. Bu ülke, tarihte Türk’tü, bugün de Türk’tür ve sonsuza kadar Türk olarak yaşayacaktır. Mevzubahis vatansa gerisi teferruattır. Yurt sevgisi ona hizmetle ölçülür.”

Türk Milletinin geleceğini anlatırken hep “sonsuz, ilelebet, dünya durdukça” gibi zaman kalıplarını kullanıyordu. Türk’ün atası, Türk’ün bekası için çalışıp didinirken gönlünden en büyük yücelikleri geçiren insandı.

Biz Türk Bayrağının dalgalandığı her yerde ne korku, ne keder gördük. Gururla, huzurla, sevgiyle al bayrağın gölgesine sığındık.

10 Kasımlar geldi, bizim muradımız Atatürk’ü anmakla sınırlı kalmadı hiç. Atatürk’ü anmak yetmez bize. Atatürk’ü yaşatmak için buradayız biz.

Çünkü, Atatürk bizden açıkça şunu istemiştir:

“Benim Türk milletine, Türk cemiyetine, Türklüğün istikbaline ait ödevlerim bitmemiştir, siz onları tamamlayacaksınız.”

Öyleyse Türklüğe karşı ödevleri olan bizler, Atatürk’ü yaşatmak için yorulacağız.

“Yorulmadan beni takip edeceğinizi söylüyorsunuz. Fakat arkadaşlar, yorulmadan ne demek? Yorulmamak olur mu? Elbette yorulacaksınız. Benim sizden istediğim şey yorulmamak değil, yorulduğunuz zaman dahi durmadan yürümek, yorulduğunuz dakikada da dinlenmeden beni takip etmektir. Yorgunluk her insan, her mahlûk için tabii bir halettir, fakat insanda yorgunluğu yenebilecek manevi bir kuvvet vardır ki, işte bu kuvvet yorulanları dinlendirmeden yürütür.
Sizler, yani yeni Türkiye'nin genç evlâtları, yorulsanız dahi beni takip edeceksiniz.”
Mustafa Kemal Atatürk, 27 Mart 1933

Bu şiir "Cumhuriyet ve Atatürk" konulu şiir yarışmasında 1. oldu: "Duyuyor musun Büyük Atam"

2010-10-30T00:57:00.000+03:00

Bu şiir, Balıkesir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 2010 yılı 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı etkinlikleri kapsamında il merkezinde ortaöğretim kurumları arasında düzenlediği "Cumhuriyet ve Atatürk" konulu şiir yarışmasında 1. oldu.
Yüreğine sağlık TUĞBA AKKOYUN

Duyuyor musun büyük Atam

Göğe yükselen nağmeleri

Her yıl "Yaşasın Cumhuriyet" diyerek

Dünyaya Türklüğü ilan edenleri

Duyuyor musun büyük Atam

"Ben, yedi düveli süngüyle durduranların,

Dağları delenlerin, denizleri aşanların soyundanım"

Diyerek dünyaya meydan okuyan Mehmet’i

Görüyor musun büyük Atam

Fabrikaya giden işçileri,

Kitap okuyan öğrencileri,

Ve bayrağına sarılıp nöbet tutan askeri.

Duyuyor musun büyük Atam

Töreleri çiğneyen Ayşe’nin ayak seslerini

Cahilliği öldüren öğrenciyi

Karanlığa ışık olan öğretmeni

Ve duyuyor musun büyük Atam

Ben Fatih’in, Süleyman’ın soyundan

Bozkırın sert rüzgarından

En büyük eserini korumaya geldim

Cumhuriyet dedin Cumhuriyet’e geldim

Diyen Mustafa Kemalleri.

Tuğba AKKOYUN

Balıkesir Cumhuriyet Anadolu Lisesi Öğrencisi

Atatürk'ün Cumhuriyet Üzerine Sözleri

2010-10-25T20:53:00.000+03:00

Cumhuriyet; fikren, ilmen ve bedenen kuvvetli ve yüksek seciyeli muhafızlar ister.

***

Benim nâçiz vücudum birgün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.

***

Ey yükselen yeni nesil! İstikbal sizsiniz. Cumhuriyeti biz kurduk, onu yükseltecek ve yaşatacak sizsiniz.

***

Biz doğrudan doğruya milletseveriz ve Türk milliyetçisiyiz. Cumhuriyetimizin dayanağı, Türk topluluğudur.

***

Cumhuriyet fikir serbestliği taraftandır. Samimî ve meşru olmak şartıyla, her fikre hürmet ederiz. Her kanaat bizce muhteremdir.

***

Türk milletinin karakterine ve adetlerine en uygun olan idare, Cumhuriyet idaresidir.

***

Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemiyle devlet şekli demektir.

***

Cumhuriyet, yüksek ahlaki değer ve niteliklere dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir.

***

Bugünkü hükümetimizin, devlet teşkilatımızın doğrudan doğruya milletin kendi kendine, kendiliğinden yaptığı bir devlet ve hükümet teşkilatıdır ki onun adı Cumhuriyettir. Artık hükümet ile millet arasında geçmişteki ayrılık kalmamıştır. Hükümet millet ve millet hükümettir.

Cumhuriyet Yönetimi

2010-10-25T20:50:00.000+03:00

   Türkiye Büyük Millet Meclisinin Saygıdeğer Üyeleri!

   Büyük Millet Meclisinin hayırlı ve bereketli elinin, Türk milletinin geleceğini yönetmeye başladığının beşinci senesini kutluyoruz. Bu vesileyle yüksek heyetinizi saygıyla selâmlarım.

   Geçen sene Büyük Millet Meclisi, Türk milletinin gerçek arzularına uygun olarak devlet şeklini Cumhuriyet olarak kararlaştırdı. Cumhuriyet yönetimi, ülkemizin en uzak köşesine kadar büyük bir heyecanla ulaştı, kabul gördü. Millet; cumhuriyetin,Türk vatanını asırların kötü yönetiminden kurtaracak ve ülkeyi lâyık olduğu gelişme seviyesine ulaştıracak yegâne yönetim şekli olduğunu anladı. Millet, cumhuriyetin şu anda ve gelecekte her türlü tehlikeden korunmasını talep etmektedir. Milletin talebi, cumhuriyetin denenmiş, sınanmış ve olumlu sonuçları alınmış bütün esaslara bir an evvel ve tam anlamıyla geçilmesi şeklinde ifade edilebilir. Yüksek Meclisin büyük bir önem vererek uğraştığı teşkilâtı esasiyede (Anayasa'da), milletin talebini karşılamak hepimizin görevidir. Diger taraftan, hükûmetin görevi, gelişmiş ve medenî yönetimin bütün gereklerini anlaşılır ve çok hızlı bir şekilde ülkemizin tamamında uygulamak, aksaklıkları gidererek geliştirmektir.

    Görevimizi, milletin arzularına uygun olarak yapabilmeyi bütün gönlümle temenni ederim.

Mustafa Kemal ATATÜRK
1 Mart 1924

Cumhuriyetin İlanı

2010-10-25T20:49:00.000+03:00

Lozan'n kabulü ve barışın sağlanması ile geride Türk Devleti'nin siyasal yapısını belirleyecek devlet şeklinin ve adının ne olacağı sorunu kaldı. T.B.M.M.'nin varlığı ile egemenliğin kayıtsız - şartsız ulusa ait olan, insan haklarına dayanan bir devlet sistemi kurulmuştu. Fakat gerek halkın, gerekse Meclis içinde bulunanların büyük kısmı Padişah'a dinsel ve geleneksel bağlarla bağlıydılar. Padişah'ın işgal ettiği Saltanat - Hilafet makamı yüzyıllardır kökleşmiş bir teokratik sistemdi. 1300 yılından beri de Osmanoğullarından başka hiçbir aile iktidar olmamıştı. Egemenlik biri dinden, diğeri gelenekten gelen iki kaynaktan çıkıyor ve Padişah'ta toplanıyordu. Gerçi İttihat Terakki bu gücü kırmıştı, fakat sistemin özünü, yani egemenliğin kaynağını ve kullanılış biçimini değiştirememişti. Egemenliğin, tanrı hakları sisteminden, insan hakları sistemine geçişin bir sonucu olarak Padişah'tan ulusa geçişi, bir ilke ve ülkü olarak Amasya Genelgesi'nde ortaya konmuş ve 23 Nisan 1920'de B.M.M.'nde somutlaşmıştı. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu da bu temel üzerine oturmuştu.

    Kurtuluş Savaşı ulusal bağımsızlık yanında ulus egemenliğini de açık bir biçimde ortaya koyduğu için Padişah daha başından beri milliyetçilerin amansız düşmanı kesilmişti. M. Kemal Paşa Padişah'ın ihanetini bildiği halde, henüz zamanı olmadığı için Padişah'ı hedef almadı. Genç subaylık yıllarından beri inandığı ve Erzurum'da Mazhar Müfit'e not ettirdiği "Cumhuriyet" inancını "Ulusal bir sır" olarak sakladı. Kurtuluş Savaşı içinde "Cumhuriyetçi" bir düşünceyi ortaya atmak, iç parçalanmaya yol açacağı için bu yola gitmedi. Hatta Sivas Kongresi sırasında "Cumhuriyet" ilan edelim önerilerini red etmişti. Fakat Kurtuluş Savaşı'nın Başkomutanı, Türk Ulusu'nun kurtarıcısı M. Kemal, Türkiye'nin siyasal yapısını değiştirmenin ilk adımını Saltanat'ın kaldırılmasını sağlamakla attı. Saltanat'ın kaldırılışına en yakın arkadaşları bile karşı çıkmışlardı. Meclis'te tutucu kanat direndiyse de, M. Kemal Paşa'nın kararlı ve sert tutumu sonucu Saltanat'ın kaldırılışı sağlandı. Fakat onun bu sert tutumu endişe doğurdu. Bunun bir başlangıç olduğunu görenler çeşitli yöntemlerle M. Kemal Paşa'yı engellemeye çalıştılar.

    2 Aralık 1922'de Meclis'e muhalif grup tarafından bir öneri verildi. "İntihab-ı Mebusan Kanunu"nda değişiklik yapılmasını isteyen önergede "Büyük Millet Meclisi'ne üye seçilmek için Türkiye'nin bugünkü sınırları içindeki yerler halkından olmak ve seçim çevresine yeni gelenlerin ise en az beş yıl oturmuş olmaları" gerektiği kanun hükmü haline getirilmek isteniyordu. M. Kemal Paşa'yı milletvekili seçilmekten yoksun bırakmak isteyen bu önerge üzerine söz alan M. Kemal Paşa, doğum yerinin Türkiye'nin sınırları dışında kaldığını ve bir yerde beş yıl oturmadığını belirttikten sonra, düşmanlara karşı savaştığını, vatanı kurtarmak için hiç bir yerde beş yıl oturamadığını hatırlatıp, ulusun sevgisisi kazanmış bir insan olmasına rağmen kendisini yurttaşlık haklarından yoksun bırakmak isteyen bu kimselerin bu yetkiyi kimden aldıklarını sordu. Önerge red edildi.

   Mustafa Kemal'in kamuoyu yoklaması yapmak üzere 14 Ocak 1923'de Batı Anadolu'da bir geziye çıkmasını fırsat bilen muhalif grup, O'nun Ankara'dan ayrıldığının ertesi günü "Hilafet-i İslamiye ve Büyük Millet Meclisi" başlıklı bir broşür yayınladılar. Broşürün önceden hazırlanmış olduğu ve M. Kemal'in Ankara'dan ayrılmasını fırsat bilerek dağıtıldığı anlaşılıyordu. Broşürün ana fikri, islam kamuoyunun son gelişmelerden (Saltanatın Kaldırılışı) büyük ızdırap içinde bulunduğu, Hilafet'in hükümet demek olduğu ve Hilafet'in hukuk ve görevlerini yok etmenin hiç kimsenin, hiç bir meclisin elinde olmadığı esaslarına dayanıyor, "Halife Meclisin, Meclis Halife'nindir." sözleriyle bitiriyordu. Yürütme yetkisinin Halife'ye verilmesini ve Meclis'in aldığı kararların ve kanunların Halife'yi bağlamayacağı, dolayısıyla Meclis'in çıkardığı Saltanat ve Hilafet ile ilgili yasaların meşru olmadığı görüşü savunuluyordu. Bu bildiri, M. Kemal'e ve O'nun gerçekleştirmek istediği devrime bir tepki idi.

   İzmit'e gelen M. Kemal, din ve hilafet konusunda yaptığı açıklamada "Türkiye Büyük Millet Meclisi Halife'nin değildir ve olamaz, Türkiye Büyük Millet Meclisi yalnız ve yalnız Ulusundur." dedi. T.B.M.M.nin büyük programının tam bağımsızlık, kayıtsız şartsız ulusal egemenlik esaslarına dayandığını, teokratik devlet biçiminin ve buna bağlı bütün toplumsal düzenin ve çıkarların yıkılacağını belirtti. 16 Ocak'ta yaptığı toplantıda, Hilafet'in dinle ilgisi olmadığını, siyasi bir mevki olduğunu, idare-i maslahatçılıkla devrim yapılamayacağını belirttikten sonra "Devrimin kanunu mevcut kanunların üstündedir. Bizi öldürmedikçe, bizim kafamızdaki cereyanı boğmadıkça başladığımız devrim ve ilerleme bir an bile durmayacaktır" diyerek gericilere gerekli yanıtı verdi. Basınla iyi ilişki kurmak istediği için İzmit'te yaptığı basın toplantısında, "Devrim" yapılacağını açıklarken, Meclis'te birliğin sağlanması için "Müdafaa-ı Hukuk Gurubu"nun gerekli olduğunu bunun dışındaki grupların yararlı olmadığını belirtti ve İttihatçılardan ülke yararı için politikaya karışmamalarını istedi. Bu sırada Annesi Zübeyde Hanım'ın ölüm haberi geldi. İzmir'de annesinin mezarı başında devrimci inancını "Ulusal hakimiyet uğrunda canımı vermek benim için bir vicdan ve namus borcu olsun" sözleriyle bir kez daha yineledi. Bu sırada Lozan'ın ilk görüşmeleri kesildiği için İsmet Paşa ile Ankara'ya döndü. Meclis'te gizli oturumlar çok sert geçti. Trabzon mebusu Şükrü Bey'in Topal Osman tarafından öldürülüşü, M. Kemal'e saldırılara yol açtı. M. Kemal'i kendilerine buyük engel gören, tutucu, gerici, ittihatçılar, çıkarcı gruplar, O'na karşı muhalefette birleşiyorlardı. Yakın arkadaşlarından Rauf Bey, Kazım Karabekir, Refet Bele, Ali Fuat Paşa'lar da yavaş, yavaş yanından ayrılıp, Hilâfetçilere kuvvet veriyorlardı. Saltanatı geri getirmek isteyen gericilerin çalışmaları karşısında arkadaşlarının kendisini yalnız bıraktığını gören M. Kemal, 20 Mart 1923'te Konya'da yaptığı bir konuşmada Türkiye'yi Ortaçağ karanlığına çekmek isteyen gericilere karşı tutumunu açıkça şu sözleriyle belirtti: "Eğer onlara karşı benim şahsımda bir şey anlamak isterseniz, derim ki, ben şahsen onların düşmanıyım. Onların olumsuz yönde atacakları bir adım, yalnız benim şahsi imanıma değil, yalnız benim amacıma değil, o adım benim ulusumun hayatıyla ilgili, o adım benim ulusumun hayatına karşı bir kasıt, o adım ulusumun kalbine yöneltilmiş zehirli bir hançerdir. Benim ve benimle aynı fikirde olan arkadaşlarımın yapacağı şey mutlaka o adımları atanları tepelemektir... Sizlere bunun da üstünde bir söz söyleyeyim. Örneğin eğer bunu sağlıyacak kanunlar olmasa, bunu sağlayacak meclis olmasa, öyle olumsuz adım atanlar karşısında herkes çekilse ve ben kendi başıma yalnız kalsam; yine tepeler ve yine öldürürüm."

    Cumhuriyet'e doğru gidiş bu kararlı sözlerle açıkça görülüyordu. M. Kemal Paşa, 8 Nisan 1923'de dokuz ilkede görüşlerini toplatarak, programını belirlerken, siyasi biçimlenmeyi de hazırladı.
Savaş zamanının T.B.M.M.'nin görevi son bulmuştu. Bu sebeple Meclis kendini dağıtıp, seçime gitme kararı aldı. M. Kemal, dağılmadan önce Meclisten 15 Nisan'da, Saltanatı geri getirmeye çalışanları vatan haini kabul eden bir kanun değişikliği ile "Hıyanet-i Vataniye Kanunu"na, ileride gerekirse yine İstiklal Mahkemeleri kurma fırsatını veren bir ek getirdi.

   Yeni kurulacak Meclis'te kuvvetli bir kadro oluşturmayı ve böylece Cumhuriyet'i ilan etmeyi düşünen M. Kemal'in bu çalışmaları yakın arkadaşlarının kendisinden uzaklaşmasını hızlandırdı. Rauf Bey ve arkadaşları, M. Kemal'in partiler üstü kalmasını, politikaya karışmamasını, önererek, O'nu pasif duruma getirmek istiyorlardı. Rauf Bey'in İsmet Paşa ile aralarının açılması da bu ayrılığın başka bir yönü idi. Lozan'dan dönen İsmet Paşa'yı karşılamak istemeyen Rauf Bey Başbakanlık'tan bile istifa etti.
İkinci Meclis, toplandıktan sonra Lozan'ı onayladı. Artık sorun Türkiye'nin rejiminin belirlenmesiydi. M. Kemal 22 Eylül 1923'de "Neue Treie Presse" adlı bir Viyana gazetesi muhabiriyle yaptığı görüşmede, 23 Nisan 1920'de kurulan sistemin Cumhuriyet olduğunu fakat adının açıklanamadığını belirtip, yapılacak işin yalnızca isim koymak olduğunu söyledi.

   Yeni devletin başkentinin neresi olacağı da bir sorundu. Ankara 1920'den beri bu işi yapıyordu. Merkezi ve güvenli durumu ortada idi. Meclis'te uzun tartışmalardan sonra 13 Ekim'de Ankara başkent olarak oy çokluğu ile kabul edildi. Cumhuriyet'in ilanına bir adım daha yaklaşılmıştı.
M. Kemal'e Cumhuriyet'in ilanına fırsat veren bir hükümet buhranı oldu. Başbakan Fethi Okyar Bey'e karşı Meclis'te muhalefet oluşması üzerine M. Kemal, "Erkan-ı Harbiye Umumiye Riyaseti Vekili Fevzi Paşa"nın dışında kabinenin istifasına karar verdi ve 27 Ekim'de uygulandı. Mevcut sisteme göre her bakan Meclis tarafından tek tek seçiliyordu. İstifa eden bakanlar yeniden seçilirlerse, görev kabul etmeyeceklerdi. Bu sırada Rauf Bey, Kazım Karabekir, Ali Fuat, Refet Paşalar İstanbul'da bulunuyorlar ve temasları, Halife'ye yakınlık gösterileri oluyordu. Ankara'da' ise kabine kurulamıyordu. Bu gelişmeler üzerine "Cumhuriyet İlanı" ile işi kökünden çözmeye karar veren M. Kemal 28 Ekim gecesi Çankaya'da İsmet Paşa ve bazı kimseleri toplantıya çağırdı ve "Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz." diyerek kararını açıkladı. Misafirlerin ayrılmasından sonra İsmet Paşa'yı alıkoydu ve birlikte, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda gerekli değişikliği sağlayacak önergeyi hazırladılar. Ertesi gün saat 10'da Parti grubunda yapılan toplantıda, M. Kemal Paşa Genel Başkan olarak Hükümet buhranının mevcut sistemden kaynaklandığını, bunun çözumünün istikrarlı bir sistemde olduğunu belirtttkten sonra değişiklik önergesini okuttu:
* Türkiye Devleti'nin Hukümet şekli Cumhuriyettir
* Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur
* Türkiye Devleti, Hükümetin inkisam ettiği idare şubelerini İcra Vekilleri (Bakanlar Kurulu)
vasıtasıyla idare eder.

    Bu önerge Parti toplantısında tartışıldı Büyük Millet Meclisi'nin aynı akşam (29 Ekim 1923) saat 18:45'de yaptığı toplantıdan sonra 20.30'da "YAŞASIN CUMHURİYET" sesleri arasında Cumhuriyet ilan olundu ve yeni Türk Devleti'nin adı kondu. "TÜRKİYE CUMHURİYETİ". Hemen arkasından da Türk Ulusu'nun kurtarıcısı Gazi M.Kemal oy birliği ile Cumhurbaşkanı seçildi. Kürsüye gelen Cumhurbaşkanı M. Kemal, kendisini Cumhurbaşkanı seçen Meclis'e teşekkür ettikten sonra "Son yıllarda Ulusumuzun fiili olarak gösterdiği kabiliyet ve istidat, kendi hakkında kötü düşüncede bulunanlarınn ne kadar tedkikten uzak görünüşe önem veren insanlar olduğunu pek güzel ispat etti. Ulusumuz kendisinde bulunan nitelikleri ve değeri, hükümetin yeni adıyla uygarlık dünyasına çok daha kolay gösterebilecektir. Türkiye Cumhuriyeti, dünyada işgal ettiği yere layık olduğunu eserleriyle ispat edecektir... Türkiye Cumhuriyeti mutlu, başarılı ve muzaffer olacaktır." sözleriyle konuşmasını tamamladı. M. Kemal Cumhurbaşkanı seçildiğinde henüz 42 yaşındaydı. Cumhuriyetin ilk Başbakanı İsmet Paşa oldu.

    19 Mayıs 1919'da Samsun'da başlayan yeni ve bağımsız, bir Türk Devleti kurmak savaşı dış ve iç düşmanlara karşı başarıyla sonuçlanarak Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. Kurtuluş Savaşı'nın inanç ve başarısı nasıl Atatürk'ün eseri idiyse, Cumhuriyet de yine O'nun eseri idi. İleriki yıllarda bunu şu sözleriyle belirtti. "Benim en büyük eserim Türkiye Cumhuriyeti'dir."

SONUÇ
   Bir zamanların muhteşem Osmanlı İmparatorluğu, gerek iç gerekse dış etkenlerin sonucunda 18. y.y.'dan itibaren hızlı bir çökuntüye girdi. Kapitülasyonlar sebebiyle Avrupa devletlerinin açık pazarı durumuna geldi. Rusya ve Avusturya'nın devamlı saldırıları sonunda savaşları kaybederken, önemli topraklarını elden çıkardı. İmparatorluğun bu çöküntüsünü gören Padişahlar, İmparatorluğu kurtarmak için ıslahat önlemlerine başladılar. Fakat yalnızca askeri olan bu önlemler etkili olamadı. III. Selim'in başlattığı Nizam-ı Cedit ise 1807'de gerici bir ayaklanma ile son buldu.

    19. y.y.'da çöküntü büyük hızla sürerken, Fransız Devrimi'nin ortaya koyduğu ulusal bağımsızlık ve egemenlik akımları, Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlar'da yaşayan Hristiyan azınlıklarını etkiledi ve bagımsızlık isteklerini kamçıladı. Sırp, Yunan ve hatta Mısır ayaklanmaları İmparatorluğun iç bünyesini sarstı ve bunlar giderek bağımsızlık veya özerklik kazandılar. Bu yüz yılda Rus tehlikesi karşısında İngiltere ve Fransa Osmanlı İmparatorluğu'nun toprak bütünlüğünü koruma potikası izlediler. Kırım Savaşı'nda bu politika sonucu Rusya'ya savaş bile açtılar. 1838 ticaret anlaşması ile imparatorluk ekonomik bakımdan batının eline geçerken, 1854'den sonra başlayan dış borçlanma ile, 1881'de mali iflasa ve batının mali denetimine girdi. II. Mahmut Islahatı ve Tanzimat da İmparatorluğun kurtuluşu için çözüm olmadı. Genç Osmanlılar'ın çalışmaları 1876'da Kanun-u Esasi'nin ilanını hazırladı. Birinci Meşrutiyet yaşama fırsatı bulamadan 1877-78 Osmanlı-Rus savaşı bu dönemin sonunu hazırlarken, Abdülhamid'in "İstibdatı" başladı. Bu tarihten sonra İngiltere de koruyucu politikasını terk etti. Ermeni konusu da ilk kez gündeme geldi. Osmanlı İmparatorluğu bundan sonra Almanya'ya yanaştı. Alman siyasi, askeri ilişkisi, Alman ekonomik ihtiraslarını da getirdi. Bağdat Demiryolu projesi bunu simgeledi.

    20. y.y.'a girilirken Abdülhamid'e karşı başlayan Genç Türk hareketi gittikçe kuvvetlendi ve 1908'de II. Meşrutiyeti getirdi. Fakat 31 Mart gerici ayaklanması ile 1909'da iç buhran yaşandı. II. Meşrutiyet de İmparatorluğu kurtaramadı. Osmanlıcılık, İslamcılık, Batıcılık ve Türkçülük akımlarının çatıştığı bu dönem, içte buhranlar, anarşi yaratırken, dışta da Trablus ve Balkan Savaşları'nda büyük yenilgi ve tüm Makedonya'nın kaybı ile sonuçlandı. 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı'na Almanya yanında giren İmparatorluğun kaderi de çizilmiş oldu. Bu savaştan çok ağır kayıplarla yenik çıkan Osmanlı İmparatorluğu Mondros Ateşkesi ile kayıtsız şartsız teslim oldu.

    Yüz yıldan beri süren Doğu Sorununun çözümü, Avrupa'nın Hasta Adamının mirasının paylaşılması ile Türk Ulusu'nun dünya siyasi tarihindeki varlığı ortadan kaldırılmak isteniyordu. Savaş içinde gizli anlaşmalarla, İngiltere, Fransa, Rusya ve İtalya Osmanlı İmparatorluğu'nun paylaşılmasını kararlaştırmışlardı. Fakat Rusya'da devrim çıkınca anlaşmalar önemini yitirdi. Türk Ulusu'nun hakkında karar verecek en büyük kuvvet İngiltere idi. İngiltere Batı Anadolu'yu Yunanistan'a veriyor, Doğuda bir Ermenistan ve Kürdistan kurmak istiyor, Türk yurdunun geri kalan yerlerini de Fransa ve İtalya ile paylaşıyordu. Ülkenin yağmalanmasına boyun eğen Padişah ve Hükümet, kurtuluşu İngiliz himayesinde görüyorlardı. Halk ve aydınlar çaresizlik içinde, çoğunluk kadere boyun eğmiş görünüyordu. Kurtuluş çareleri arayanlar Padişah - Halifesiz bir çare düşünemiyordu. Kurtuluşu Amerikan mandasında görenler veya yörelerinin kurtuluşunu sağlamak için çalışanlar vardı.

    Birinci Dünya Savaşı'nın sonundaki perişan ve çaresiz durumda, bir tek insan, M. Kemal topyekün kurtuluş ve tam bağımsız yeni bir Türk Devleti kurmak düşüncesiyle Samsun'a geldi. O'nun yola çıktığı sırada ise Yunanlılar İzmir'i işgal ediyorlardı. Padişah ve Hukümet ise İzmir'i Yunanlılara veren İngilizlerin hala körü körüne her isteğine boyun eğiyorlardı. Düşmanla işbirliği yapan Padişah ve İstanbul Hükümeti'nin bu tutumları karşısında M. Kemal, ulusal bağımsızlık ve ulusal egemenlik savaşının esaslarını Amasya'da ulusu ve orduyu Padişah - Halifeye karşı ayaklandırmak şeklinde belirledi. Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde de bu esaslar içinde yeni bir Türk Devleti'nin kuruluşunun ulusal bilinçlenme, idari, siyasi örgütlenmesini de gerçekleştirdi. Misak-ı Milli ile bu esaslar İstanbul'da bir kez daha ortaya konunca İngilizler, İstanbul'u işgal ettiler. Bundan yılmayan M. Kemal, Ankara'da ulusun meşru iradesinin eseri olan ulusal egemenlik prensibini B.M.M. ile ortaya koydu. Fakat bütün bunların gerçekleşmesi çok büyük güçlükler ve olanaksızlıklar içinde yapılıyordı. Bir yandan İtilaf Devletleri ve Yunan saldırısı ve baskıları bir yandan Padişah ve İstanbul Hükümeti'nin M. Kemal ve B.M.M.'ni gayri meşru ilan etmesi, Türk Ulusu'nu olumsuz yönde etkiledi. Türk Ulusu, yüzlerce yıldan beri dini ve geleneksel iktidar kabul edilen Padişah - Halife ile bu değerleri yıkan ve yerine ulusal, egemenlik değerleriyle ulusu bir araya toplamak isteyen M. Kemal hareketi arasında bir süre bocaladı. Yer yer B.M.M.'nin otoritesine karşı ayaklanmalar çıktı.

    Doğu Anadolu'da Ermenilere, Güneyde Fransızlara karşı savaşıldı. Batıda Yunan Taarruzu ve iç ayaklanmalara karşı Kuva-yı Milliye ile çözüm bulan B.M.M. daha sonra düzenli ordu kurar. I. ve II. İnönü Savaşları ile ilk askeri başarılarını sağladı. Diğer yandan dış ilişkilerde Sovyetler Birliği ile Moskova Antlaşması'nı imzaladı. Sakarya Meydan Savaşı'nda Yunan Ordusu'nu yendi. Fransa ile de anlaşan Türkiye İtilaf blokunu da parçaladı. 26 Ağustos 1922'de başlayan ve 9 Eylül'de İzmir'de Yunan Ordusu'nun denize dökülmesi ile son bulan Büyük Taarruz, Türkiye gerçeğini ve Türk Ulusu'nun yenilmez azmini bütün dünyaya kanıtladı. Askeri başarısını Mudanya Ateşkesi ve Lozan Antlaşması ile de onaylattı. Emperyalizme karşı yapılan bağımsızlık savaşını kazanan, "Türk Mucizesi"ni yaratan Türkiye'nin bu başarısı bütün Mazlum Uluslara örnek oldu.

    M. Kemal Kurtuluş Savaşı'nın bittiği yerde; Türkiye'nin çağdaşlaşma savaşını başlattı. 1 Kasım 1922'de Saltanat'ın kaldırılışı ve 29 Ekim 1923'de Cumhuriyet'in İlanı ile Türkiye yeni devlet sistemini Fransız Devrimi ile ortaya konan insan haklarına dayanan "Ulusal ve Laik Devlet"i gerçekleştirmiş oldu. Ancak, çağdaş devlet ve ülke olma mücadelesi için Türk Devrimi'nin başarılması için Cumhuriyet döneminde Atatürk 'ün yeni mücadele vermesi gerekiyordu.

Ergün AYBARS, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ün. Basımevi, 1986, ss. 359-366

Cumhuriyetimiz 86 yaşında...

2010-10-25T20:47:00.001+03:00

Batı dillerinde cumhuriyetin karşılığı, ulusun kendisini yönetmesi anlamına gelir. Cumhuriyet rejiminde iki unsur çok önemlidir:
   a- İdare edilenler
   b- İdare edenler

   Bu iki unsurun sahip olası gereken özelliklerin başında dürüstlük gelir. Cumhuriyet rejiminde her iki tarafında dürüst ve namuslu olması gerekir. Rejimin demokrasi paltformuna oturtulması şarttır.
Cumhuriyet, ulusun vatan ve hukuka sevgisi ve içten bağlılığı ile yaşatılmalıdır. Bu nedenle cumhuriyete hayat veren damarların başında demokrasi gelir. Gerçek cumhuriyet rejimlerinde sistemin demokrasi ile olan ilişkisi çok önemlidir. Çünkü iç ve dış tehlikelere karşı cumhuriyet kendisini sert ve katı bir şekilde ama demokrasinin gerekleri içinde koruyacaktır. Bunların dışına çıkılmaması gereklidir, aksi taktirde demokrasi ile cumhuriyet arasında kopukluk başlar. Bundan da en büyük zararı cumhuriyet rejimi görür. Onun için cumhuriyet yöneticileri daima uyanık ve gözleyici durumda olacaklardır.

   Demokrasiyi benimsemiş siyasi rejimlerdeki cumhuriyetlerde özgürlüklerin kullanılma alanları, demokrasinin kuralları ile sınırlandırılmıştır. Demokratik sistem ile idare edilen cumhuriyetlerde hiç kimsenin sınırsız hak ve hukuku yoktur. Sınırsız hak ve hukukun olduğu rejimlere de demokrasi veya cumhuriyet denemez. Çünkü demokrasilerde ve demokratik cumhuriyetlerde kişilerin ve dolayısıyla toplumların özgürlükleri hukuk yolu ile güvence altına alındığı gibi, buların sınırları da adaletin kalemi ile çizilmiştir. Bu kısa açıklamadan sonra Atatürk'ün cumhuriyet ve devlet anlayışına değinelim.
Atatürk, kurmuş olduğu genç Türk Devletinin yapısını 29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyetin temelleri üzerine oturturken, en kısa zaman da bunun gereği olan demokrasiye geçileceğini öngörüyordu. O da siyasi alanda demokrasinin çok partili sistemle gerçekleşeceğinin bilincindeydi.

   Atatürk'ün zamanımızdan yaklaşık üç çeyrek asır evvel cumhuriyet için söyledikleri, bugün hala bazı batı ülkelerin elde etmeye çalıştıkları düşüncelerdir. O söylediklerimi bilimsel bir temel üzerine oturtmamış olsaydı, bu kadar zaman sonra düşünceleri hala güncelliğini koruyabilir miydi? Atatürk sadece bilgili bir asker, uzak görüşlü bir devlet adamı değil aynı zamanda gerçek bir düşünürdü. Ayrıca sadece düşünce üretmekle kalmamış, bu düşünceleri gerçekleştirerek, üçüncü dünya ülkelerine bağımsızlığın ve kurtuluşun yolunu da göstermiştir. Bugün bağımsızlık savaşı veren pek çok ülkede Atatürk adı hala bir bayrak gibi dalgalanıyorsa nedenini burada aramak doğru olur.
29 Ekim 1923 günü ilan edilen cumhuriyetin alt yapısını Atatürk aşama aşama nasıl hazırlamıştı ?

   Cumhuriyet laik bir sistem üzerine kurulacaktı. Yani cumhuriyet idaresinde ne halifeye ne de onun kalıntılarına yer vardı. Cumhuriyeti adaletli bir adalet sistemi koruyacaktı. Cumhuriyetin genç kuşakları çağ dışı kara kafalılar tarafından değil, aydın bağımsızlık ve hürriyetin değerini bilen aydın kafalı öğretmenler tarafından yetiştirilecektir. İmparatorluktan kalan mantık dışı ne varsa hepsi kaldırılacak, cumhuriyetin temelini müspet ilim oluşturacaktır. Cumhuriyetin yalnızca kanunlar ile, devlet zoru ile ve yasaklarla korunamayacağının bilincinde olan Atatürk, onun gerçek değerini anlayabileceğini söyleyebilmiştir. Geçen zaman içerisindeki olaylar bu ileri görüşlü devlet adamının ve düşünürünün ne denli haklı olduğunu göstermiştir.
Bilgisiz ve bilinçsiz bir halk topluluğunun ulus olma hakkına sahip olamayacağını vurgulayan Atatürk, ulusun bilinçlendiği oranda hak ve hukukuna sahip çıkacağını biliyordu. Bu nedenle eğitim ve kültüre çok önem vermiştir. Onun, bir bakıma kültürü, cumhuriyetin temellerinden biri olarak görmesindeki neden budur.
Atatürk'e göre sadece cumhuriyete sahip olmak yeterli değildir.
Ona layık olmak da gereklidir. Bunun içinde gereken yol gene eğitimden geçiyordu.

   Hürriyet ve bağımsızlığın kıymetini, erdemli ve özverili, çağdaş eğitim almış olan gençler, savaş alanlarında bu uğurda şehit düşen askerlerden çok daha iyi bilebilirlerdi Bağımsızlık; hürriyet, cumhuriyet bundan böyle savaşarak değil, bunları değeri bilinerek korunacaktı. Onun için kılıçla elde edilen zaferler, siyasi, ekonomik, kültürel zaferlerle taçlandırılmalıydı.

BUGÜN

2010-10-25T20:43:00.002+03:00

Durmadan dalgaları şanlı bayrağım,
Yurdumun en büyük bayramı bugün.
Ufuklar gül açsın, gülsün toprağım,
Yurdumun en büyük bayramı bugün.

Ağaçlar bezensin, dallar süslensin.
Bahçeler donansın, güller süslensin.
Ata'nın açtığı yollar süslensin.
Yurdumun en büyük bayramı bugün.

Yurt için savaşmak bir şanlı düğün,
Yaşamak duygusu her şeyden üstün,
İstiklal sevdası ufkumuzda gün,
Yurdumun en büyük bayramı bugün.

Tarihe sığmayan şanlar Türk'ündür.
Ölümden korkmayan canlar Türk'ündür.
Bayrağa renk veren kanlar Türk'ündür,
Yurdumun en büyük bayramı bugün.

Ata'mız her zaman kalbimizde hız,
Ülkümüz uğrunda ölmek ahtımız,
Şölenler kurulsun, içilsin kımız.
Yurdumun en büyük bayramı bugün.

Kanım toprağa katanımız var,
Bayrağın altında yatanımız var,
Destanlar kaynağı vatanımız var,
Yurdumun en büyük bayramı bugün.

M. İhsan BULUR

ATATÜRK VE CUMHURİYET

2010-10-25T20:42:00.000+03:00

Baş eğmişken önünde altı asır her zorluk,
Göçtü bir çınar gibi koca imparatorluk!..
Çatırdattı bu göçüş göklerini vatanın,
Duyunca silkindi Türk narasını "Ata"nın!...

Haykırdı kadın, erkek: "İhtilâl var, ihtilâl"!
Çiğnenemez yerlerde mübarek, şanlı hilâl...
Alev alev bayrağım kızıllıklarda yandı,
Bütün millet "Kemal"in etrafında toplandı!..

Dönünce yurt ananın gözleri bir pınara
Can verdi ulu tanrım bu devrilen çınara!..
Saldı o yeniden kök, filiz, gövde, dal budak:
Irkının şahlanışı ısırttı "Garb"a dudak!..

Çekince Mehmetçik'ler kılıçları kınından,
Göl göl oldu her taraf korkak düşman kanından!
Birleşti siperlerde gazilerle, şehitler,
Yeni bir düzen verdi dünyaya koç yiğitler!..

Dile gelince otuz asırlık şanlı mazi,
Türk'ün kara bahtını ağarttı "Büyük Gazi"!..
Son verip bu cenkte biz binbir kötü niyete,
Kavuştuk sevgilimiz: İstiklâl, hürriyetle!..

Değildir zindan artık bize Anadolu'muz,
Cumhuriyet nuruyla aydınlandı yolumuz!..
Onun kutsal sevgisi taşıyor içimizden,
Gökler dolusu selâm, ölmez "Ata"ya bizden!..

Cemal Oğuz ÖCAL

ATATÜRK VE CUMHURİYET

2010-10-25T20:40:00.000+03:00

Rabbimin armağanı batıdan doğan nurdun,
Sine-i millet ile önderi oldun yurdun,
Adım adım dolaşıp gereğini buyurdun,
Saygılar duyulan bir Türk gücünü duyurdun,

Gerçek bir dehaydın, hep bir adım önde durdun
Tertemiz ufkun gibi Cumhuriyeti kurdun.

Dağılan orduları ve halkını dererek,
O günkü imkanları önlerine sererek,
Gençliğine güvenip idealler vererek,
Sevgiyle toparlayıp Türk gücünü duyurdun,

Gerçek bir dehaydın, hep bir adım önde durdun,
Tertemiz ufkun gibi Cumhuriyeti kurdun.

Yaptığın mücadele yedi düvelle yarış,
Alamadı düşmanlar bu vatandan bir karış,
Seninle geldi zafer, sayende oldu barış,
Zaferler kazanarak Türk gücünü duyurdun,

Gerçek bir dehaydın, hep bir adım önde durdun,
Tertemiz ufkun gibi Cumhuriyeti kurdun.

Yıllar sonrayı görüp istikbal belirledin,
Devrimlerinle fersah fersah hep ilerledin,
Ekonomiyle sosyal hayatı da derledin,
İnkılaplar yaparak Türk gücünü duyurdun,

Gerçek bir dehaydın, hep bir adım önde durdun,
Tertemiz ufkun gibi Cumhuriyeti kurdun.

Vatan millet minnettar ve şükranlar borçluyuz,
Türk’üz mayamız sağlam çünkü demir harçlıyız,
Başka nişan istemez, Atam senle taçlıyız,
Ne mutlu Türk'üm deyip Türk gücünü duyurdun,

Gerçek bir dehaydın, hep bir adım önde durdun,
Tertemiz ufkun gibi Cumhuriyeti kurdun...

Zeki İ. KIZILIŞIK

Milli Edebiyat

2010-10-13T21:40:00.000+03:00

Milli Edebiyat; yirminci yüzyıl Türk Edebiyatı'nın 1908'le 1923 yılları arasında gelişen; İkinci meşrutiyet'in milliyetçilik hareketleri ile başlayan edebiyatımız milli edebiyat adını alır. Bu edebiyat akımı, Cumhuriyet dönemine kadar sürer. Mehmet Emin Yurdakul, Mehmet Akif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı, Faruk Nafiz Çamlıbel vb... şairler şiir alanında; Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Reşat Nuri Güntekin, Nurullah Ataç, Falih Rıfkı Atay, Memduh Şevket Esendal vb... yazarlar nesir alanında, milli edebiyatımızın en önemli kişileridir. Milli edebiyatımızın en büyük fikir adamı Ziya Gökalp ile Fuat Köprülü'dür.

Milli Edebiyat Akımı, Birinci Dünya Savaşı yıllarında güçlenip yayılarak hemen her türde birçok eser yazılmasına yol açmış; aydınlar ve sanatçılarda izleyecekleri yol için şu ilkeleri kabul etmişlerdir:

1-Dil sade olmalıdır.
2-Ulusal kaynaklara ve yurt sorunlarına eğilmek gereklidir.
3-Şiirde yalnız "hece" ölçüsü kullanılmalıdır.
Bu konuda, Genç Kalemler dergisinin görevi büyük olmuştur.
Milliyetçilik, ulusçuluk, toplumsal yaşamın en önemli olgularından sayılır. Toplumsal yaşamda bireyin gelişmesi, toplumun gelişmesiyle, toplumun gelişmesi bireylerin gelişmesiyle sıkı sıkıya bağlaşıktır.1911'den sonra, milliyetçilik düşüncesi Türk aydınları arasında yayılmaya başlar. Çok geçmeden Genç Kalemler, Türk Yurdu, Yeni Mecmua ve diğer yayımlarla bu düşüncenin sonucu olan Türkçülük, dil ve edebiyatta bir takım haline gelir.

GENÇ KALEMLER

Selanik’te 11 Nisan 1911 de Genç Kalemler dergisinde Ömer Seyfettin'in "Yeni Lisan" başlıklı bir makalesiyle başlayan bu eylem, İstanbul1da ve Türk Milli Edebiyatı'nda hızlı bir gelişmeye neden oldu. Yeni Lisan'cılarda amaç yazı dilinde Türkçe kuralları üstün kılmaktı. Bu çığırın ilk kesin adımını atan Ömer Seyfettin'dir.

Ziya Gökalp, toplumcu görüşlerine, dil anlayışına uygun bulduğu için ancak Genç Kalemler döneminde onlara katılır. Genç Kalemler dergisin yazı kurulu dergide dilcilik konusunda çıkan yazıların özetini "Yeni Lisan" ve "Bir İstimzaç" adıyla yayınlar. Bu küçük kitabı bir mektupla birlikte tanınmış yazarlara göndererek, yazarlardan şu soruları yanıtlamalarını ister:

1-Dil yenileştirmek isteyenlerin dilin doğal gidişini hızlandırmaya yetkileri var mıdır?
2-Bir dil başka dillerden sözcük olabilir; kural da olabilir mi?
3-Üç dilin kurallarında meydana gelme bir dil olabilir mi? Başka deyişle Türkçe'ye Osmanlıca denilebilir mi? Denilmezse dilimizi bu sayrılıktan kurtarmak bizim için bir ödev olmayacak mıdır?
4-Türkçe’yi özleştirmek için şimdiye kadar tasfiyecilerin yaptıkları gibi dilimizde kullanılan Arapça, Acemce sözcükleri atarak Çağatayca'dan, Türkmence'den sözcük almak doğal gelişmeye uyar mı?
5-Dilin arınmasında ve yenileşmesinde Arapça ve Acemce tamlamalar, çoğullar ve eklerin kullanılmamasını temel olarak dilin doğal evrimi için en uygun yol değil midir?
6-Kalıplaşmış tamlamaları oldukları gibi bırakmak menekşe, kavga kalabalık gibi Türkçeleşmiş Arapça ve Acemce sözcükleri söylendikleri gibi yazmak ve onları benimsemek doğru değil midir?

Bu soruları Hamdullah Suphi, Raif Necdet, İzzet Ulvi, Sahabettin Süleyman gibi yazarlar yanıtlamışlardır.

GENÇ KALEMLER DERGİSİ
Genç Kalemler Dergisi, Selanik'te 1911 yılında Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem, Akil Koyuncu, Rasim Haşmet, Ziya Gökalp ile Fecr-i Ati'cilerden bazılarının katılmasıyla yayın alanına girer. Milli Edebiyat deyimini ilk ortaya atan Genç Kalemcilerdir. Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Ali Canip Yöntem dilimizin sadeleşmesi için bu dergide şu düşünceleri ileri sürdüler:

1-Bir dil, bir dilden sözcük olabilir ama kural olamaz konuşma diliyle yazı dili ikiliğinin önüne geçmek gerekir.
2-Arap harfleri Türkçe'yi yazmaya elverişli değildir. Dedelerimiz Arapça uygarlığı karşısında kendilerini küçük görerek aşağılık duygusuna kapılmışlar. Arabın dilini ve kurallarını almakta bir sakınca bulmamışlardır.
3-Arapça, Farsça tamlama ve çoğul kuralları hiç kullanılmamalı. Şayet, amma, lakin konuşma diline geçmiş Arapça, Farsça kelimeler kullanılabilir.
4-Konuşma dili, bütün Türkler tarafından anlaşılan İstanbul Türkçesi olmalıdır.
5-Güneş varken şems, ay varken kamer denmemeli. Arapça, Farsça kelimeler halkın söylediği gibi yazılmalı; Kalabalık, harca, menekşe, kavga gibi...
6-Yazı diline yalnız milli dil bilgisi hakim olmalı.

DERGAHÇILAR

Dergahçılar; 15 Nisan 1921-1923 tarihleri arasında İstanbul'da yayınlanan,42 sayı çıkabilen yazıyla on beş günlük, derginin çevresinde toplananlardır. Sorumlu yönetici Mustafa Nihat Özön'dür. Dergâh’ı çoğu Yahya Kemal'in öğrencisi olan üniversite gençleri çıkarmışlardır.

Dergâhçılar; Yahya Kemal Beyatlı'nın manevi yönetimi altındadırlar. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın söylediği gibi: "Dergâh aralarında büyük birlikleri olan yazarların dergisi değildi". En fazla beraber yaşayan üç büyük rüknü arasında bile Milli Mücadele'nin ve Balkan Savaşı'nın da ardı arkası kesilmeyen felaketler getirdiği siyasi görüş yakınlıklarından zevk üstünlüğünden bir evvelkine karşı tabii aksülamelden, nihayet dil meselesindeki anlaşmadan başka bir bağ yok gibiydi. Yahya Kemal, Haşim ve Yakup o zaman çok dosttu. Bununla beraber üçünün de düşünceleri birbirinden çok ayrı âlemlerde gelişmiştir."

MİLLİ EDEBİYAT GÖRÜŞÜ

Ali Canip Yöntem’le, Ömer Seyfettin'in 1911'de Selanik'te yayımlamaya başladıkları "Genç Kalemler" dergisiyle gelişen "Milli Edebiyat" akımı genellikle şu görüşler çevresinde toplanır. Türkçe bağımsızlığını kazanmak, yabancı sözcüklerle kurallar dilimizden atılırken, sadeliğe, yalınlığa gidilmelidir. Yerli, ulusal değerlerimiz işlenmeli, ne Doğu'nun ne de Batı'nın öykücülüğüne düşülmelidir. Ulusal ölçümüz hece kullanılmalı, toplumca sanata gidilmeli, "Sanat toplum için" olmalıdır.

Milli Edebiyat genellikle 1908-1940 yılları arasında edebiyatımızın yaşadığı görüşleri, duyuşları, sanatları kapsarken, memleket gerçeklerini dile getirme yolunu benimser. Türkçülük akımının öncüsü Ziya Gökalp, milli edebiyatın da yaratıcısı sayılır.

ÜÇ ANA KAYNAK

Milli Edebiyat; 1908-1923 tarihleri arasında yoğunlaşmasına karşı, 1940'lara ve daha sonraki yıllara kadar, toplumsal değişimlere uyarak gelişirken, ulusal kaynaklarımıza daha etkin bir yönelme gösterir. Yirminci Yüzyıl Türk Edebiyatı'nın başlarında gelişen Fecr-i Ati edebiyatı'ndan sonra, ulusal kaynaklar dönme düşüncesi doğdu.

Yüzyıllar boyunca, çeşitli fikirlerle şekillerin, kültür emperyalizminin altında gerçek varlığının gösteremeyen Türk Edebiyatı yavaş yavaş tüm olanaklarıyla etkisini duyurmaya başlar.
Cumhuriyet Edebiyatımızın doğumunu hazırlar. Türk Milli Edebiyatı; 1911-1923 tarihleri arasında gelişen etkileriyle tepkileri bugüne kadar uzanan köklü bir akımdır. Bu akımın üç ana kaynağı, Milli Edebiyatımızın oluşmasını sağlar.

1-Osmanlıcılık, 2-İslamcılık, 3-Türkçülük

OSMANLICILIK

Osmanlıcılık, Osman Gazi'nin 13.yüzyılda kurduğu, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra dağılan Türk İmparatorluğu'na ve bunun uyruklarına verilen Osmanlı sözcüğünden gelir. Osmanlılık ilkesini kabul edenlerin yolu anlamında kullanılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu, otuz sekiz ulustan kurulu uyruklar topluluğudur.

Osmanlı İmparatorluğunun kullandığı Osmanlıca; Arap ve Fars kültürlerinin etkisi altında yapısına bu dillerden aşırı derecede sözcük, hatta dilbilgisi özellikleri giren, o dönemin şair ve yazarlarının çoğunca kullanılan Türkçe'ye Tanzimat'tan verilen isimdir.

İSLAMCILIK

İslam, selamdan gelir; Tanrı’ya teslimiyet; Hz.Muhammed'çe kurulmuş ve yayılmış din, Muhammed peygamberin ümmetinden olan kimse, Müslüman, Müslümanlık, İslam anlamında kullanılır. İslamcılık buradan gelir. Pan İslamizm de denilir. Osmanlı İmparatorluğu'nda Osmanlıcılık'tan sonra en güçlü akımdır.

Osmanlığı İmparatoru bütün Müslümanların dinsel başkanıydı. Bu nedenle politika ve dinsel gücü kendinde birleştiriyordu. Düşünce adamları, sanatçılar, hep bu yünde düşünmek ve eser vermek zorundaydılar. Mehmet Akif, özlediği yeni düzeni belli bir ulus için değil, yine imparatorluğun bir başka türlü ifadesi olan "İslam Ümmeti" içinde düşünüyordu. Milliyetçi düşüncelerin babası sayılan Ziya Gökalp bile, ideolojisini hem ümmet kavramına, hemde ırk gibi vatan sınırlarını aşan verilere bağlamakla yine imparatorluk düzeni içinde düşünmüş oluyordu. İslamcılara göre Milliyetçikle, Türkçülük akımlarını savunmakla, İmparatorluğun birliği sağlanamazdı.

TÜRKÇÜLÜK

Türkçü; Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarda Osmanlıcılık, İslamcılık akımları karşısında Türklük duygusunu savunanlara denirken; Türkçülük, Türkçülerin ilkelerine dayanan akım,"Pantürkizm" anlamlarında kullanılmıştır. 20 yüzyıl edebiyatımızı hemen bütünüyle etkileyen Türkçülük akımı, ulusal edebiyatımızın doğup gelişmesini sağlar. Fransız devriminin yarattığı ulusçuluk düşüncesi, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki, yabancı toplumları ayaklandırırken, Türk aydınlarını da uyandırır. Genç Kalemler, Yeni Mecmua, Türk Yurdu dergilerindeki yayınlarla Türkçülük akımı Türk dili ve edebiyatında geniş yankılar bırakır. Ziya Gökalp'e göre; "Türkçülük, Türk Milletini yükseltmek demektir. O halde, Türkçülüğün mahiyetini anlamak için, millet adı verilen zümrenin mahiyetini tayın etmek lazımdır.

KARDELENLER KARA İNAT BÜYÜR

2010-09-19T22:21:00.000+03:00

Batman'ın dağlarında bir kardelen büyür,

Karın acımasız soğuğuna inat

Ulaşır güneşe, buluşur dünyayla,

Bazen bir Mustafa'dır o, bazen bir Murat.

Mustafa Öğretmen gençti, idealistti.

Gözleri pırıl pırıl, yüreği sevgi dolu.

'Anam' dedi. 'Batman'a çıktı tayinim.'

'Oğul' dedi anası: 'Gitme, ıraktır oralar, hem de tehlikeli.'

Güldü Mustafa Öğretmen: 'Anam' dedi.

'Bayrağın dalgalandığı yer değil midir vatan toprağı? '

'Sen, ben kaçarsak, kim aydınlatır karanlığı? '

Gül yüzlü Mustafa öğretmen, yanında 20 günlük karısı,

Eşkıyanın zulmüne, karın soğuğuna inat, vardılar Batman'a.

Cehaletin karanlığına inat,

Eşkıyanın zulmüne inat,

Karın soğuğuna inat,

Kara tahtanın karalığına inat.

Elinde beyaz tebeşiri, yüreğinde vatan sevgisiyle

Mustafa Öğretmen, tüm aydınlık düşmanlarına inat...

Mutluydu Mustafa Öğretmen.

Gül yüzlü çocukları, gül bahçesi misali sınıfı vardı.

Evde onu bekleyeni, seveni, sevileni vardı.

Ama çok sürmedi mutluluk,

Kara kalpli, kara kaputlu zalim alıp gitti onu, karlı bir Batman gecesi.

20 günlük karısı, gül yüzlü yavruları günlerce boşuna bekledi yolunu...

...............

Beyaz karlar üstüne cansız düşerken gövdesi,

Karın soğuğuna,

Eşkıyanın zulmüne,

Cehaletin karanlığına inat,

Bir kardelen büyüdü.

Kara kalpli, kara kaputlu zalim anlayamadı gerçeği,

Öğretmen bir ölür, fakat bin dirilir.

Bugün Mustafa, yarın Aslı, diğer bir gün de Mehmet gelir.

Kardelen misali...

Eşkıyaya, cehalete inat.

Her yıl, her gün, her an yeniden büyür,

Bu ülke için,

Bu ülkenin gül yüzlü evlatları için,

Her yıl, her gün, her an yeniden büyür...

Batman'ın dağlarında bir kardelen büyür.

Karın acımasız soğuğuna inat,

Ulaşır güneşe, buluşur dünyayla

Öğretmen Mustafa misali,

Cehalete, cehalete inat...

Derya AKGÜN

* Bu şiir Batman'ın Çerimova köyünde öğretmenlik yaparken

1994 yılının Eylül ayında teröristler tarafından şehit edilen

Giresunlu öğretmen Mustafa Gümüş için şehit öğretmenin

arkadaşı edebiyat öğretmeni Derya Akgün tarafından

kaleme alınmıştır.

Milli Eğitim Bakanı Nimet Çubukçu'nun 2010-2011 Eğitim Öğretim Yılı Mesajı

2010-09-19T11:40:00.000+03:00

Değerli Öğretmenler, Sevgili Öğrenciler ve Saygıdeğer Veliler,

Her anı çok kıymetli insan yaşamının önemli bir dönemi olan okul hayatında yeni bir eğitim-öğretim yılını birlikte karşılamanın mutluluğunu yaşıyorum. Böyle önemli bir başlangıçta sizlerle aynı heyecanı ve umutları paylaştığımı bilmenizi isterim.

Bilinmelidir ki bilgi güçtür. Bilgiye ulaşmak için ise okullara ihtiyaç vardır. Bugün ülke genelinde ilköğretimde net okullaşma oranı %99.06'dır. Öğrencilerimizi bilgilendirerek, hayata ve geleceğe en iyi şekilde hazırlamak için eğitim sistemimizde yenilikler yapıyoruz. İlköğretim ve ortaöğretim kurumlarında haftalık ders saatlerinde değişiklikler yaptık. Öğrencilerimizin zorunlu ders yükünü hafiflettik.

Öğrencilerimizin istek ve yetenekleri doğrultusunda etkinlikler yapmalarını ve ders seçmelerini sağlıyoruz. İlköğretim birinci kademedeki öğrencilerimizin okula olan ilgilerini arttırmak amacıyla Serbest Etkinlikler Dersi ilköğretim 1,2,3,4 ve 5. sınıflarda bu eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanacaktır.

Milli eğitim ailesi olarak şunu her zaman biliyoruz ki bu çalışmaların başarıya ulaşması ancak değerli velilerimizin fedakar emekleri ve sonsuz sabrıyla gerçekleşecektir. Velilerimizi her zaman olduğu gibi okullarımızda, öğretmen ve yöneticilerimizle birlikte işbirliği içinde görmek bizleri mutlu edecektir. Bu şekilde öğrencilerimize, okulun da bir çeşit aile ortamı olduğunu hissettirmiş olacağız.

Sevgili Öğrenciler,

Uzun bir tatilden sonra okul hayatınız için yeni bir döneme başlıyorsunuz. Tatilde güzel ve eğlenceli vakit geçirerek dinlenmiş olduğunuzu umuyorum. Şimdi okula umutla ve heyecanla başlama zamanı geldi. Unutmayın ki dersleriniz için göstereceğiniz ilgi ve çalışma azmi sizi başarıya götürecektir. Bu başarı da geleceğe emin ve sağlam adımlarla ilerlemenizi sağlayacaktır.

Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk'ün de dediği gibi "Tek bir şeye ihtiyacımız vardır; o da çalışkan olmak." Daha mutlu ve güzel bir gelecek için her zaman sizin yanınızda olduğumuzu bilmenizi isterim. Yeni eğitim-öğretim yılının hepimiz için hayırlı olması dileklerimle.

Nimet ÇUBUKÇU
Milli Eğitim Bakanı

Eğitim ve Öğretim Yılı Açılış Konuşması (öğrenci konuşması)

2010-09-17T11:30:00.000+03:00

Değerli Müdürüm; Sayın Öğretmenlerim ve Sevgili Arkadaşlar!

Şu anda hepimiz, yeni bir öğretim yılına başlamış olmanın coşkusu içindeyiz. Kavuştuğumuz okulumuz, öğretmenimiz ve arkadaşlarımız, hepimizi sevince boğdu. Aramıza yeni katılan arkadaşlarımızla bir an önce tanışmayı arzuluyoruz. Okul bizim ikinci evimizdir. Beraber yaşamayı, sevgiyi, dostluğu ve arkadaşlığı burada öğreniyoruz. Öğrendiğimiz bilgiler yanında, hayata da hazırlanıyoruz.

Şimdi artık daha iyi anlıyoruz; genç olmanın, geleceğe hazırlanmanın ne demek olduğunu. Bizler hem anne babamıza karşı, hem de gelecek kuşaklara karşı sorumluyuz. Anne babamızın umuduyuz, bu umudu boşa çıkarmamak, bize emek veren ülkeyi, aileyi, öğretmenleri hayal kırıklığına uğratmamakla yükümlüyüz. Ayrıca bizden sonra gelecek nesile de daha güzel bir yarın hazırlamakla mesulüz. Artık tüm bunların bilincine varmış bulunuyoruz. Bizim bu bilinci kazanmamızda, kavrayışımızı yükseltmede tek yol göstericimiz okulumuz ve onun özverili öğretmenleridir.

Bu ders yılının ilk gününde tüm büyüklerimize, bize emeği geçen değerli öğretmenlerimize söz veriyoruz: Çalışacağız, çok çalışacağız. ülke bağımsızlığını, istilacı kültüre ve devletlere karşı koymak için çalışacağız. Çağın gereği modern teknolojiye sırtımızı dönmeden, ama onu her şeyin üstünde de tutmayarak çalışacağız. Kendimizi bilgilendirmek için çok çok okumamız ve düşünmemiz gerektiğini biliyoruz. Büyüklerimizden bize güvenmelerini istiyoruz. Bütün Öğrenci arkadaşlarıma başarılar diliyorum.

Eğitim ve Öğretim Yılı Açılış Konuşması 2

2010-09-17T11:26:00.002+03:00

Değerli öğrencilerim.
Uzun bir tatilden sonra arkadaşlarınıza ve öğretmenlerinize kavuştunuz. Sizleri sağlıklı ve mutlu olarak aramızda görmekten büyük sevinç duyuyoruz. Şimdi bıraktığınız yerden devam ederek yeni yeni şeyler öğrenecek yaparak ve yaşayarak bu bilgileri pekiştireceksiniz. Bu süreçte yaşadığınız sorunları öğretmenlerinizle paylaştığınızda, size dağlar kadar büyük gelen o sorunların nasıl küçüleceğini görecek ve daha mutlu olacaksınız. Her zaman yüksek not alamayabilirsiniz. Önemli olan nerede hata yaptığınızı keşfetmenizdir. İşte gerçek yıldızlı notunuz o keşfinizde yaşadığınız deneyiminizdir. Gelecekte, kazandığınız o deneyimler sizin mutlu bir birey olmanıza yardımcı olacaktır. Bazen dersleriniz sıkıcı gelebilir. O zaman dikkatiniz ve ilginizle bu dersler eğlenceli hale gelecektir.
Değerli öğretmen arkadaşlarım.
Büyük önderimiz Atatürk 1927 de bir konuşmasında “ Öğretmenler her fırsattan yararlanarak halka koşmalı, halk ile beraber olmalı ve halk da, öğretmenin çocuğa yalnız alfabe okutan bir varlıktan ibaret olmadığını anlamalıdır.” Diyerek bir yöntemi işaret etmiştir. İşbirliğinde adımın kim tarafından atılması gerektiğini vurgulamış bunun yanında da halkın bu adımı iyi değerlendirmesini, gereken özenin ve saygının öğretmene gösterilmesini ifade etmiştir. Edebali, Osman Gazi’ ye “Yükün ağır, işin çetin, gücün kula bağlı” demişti. Bütün yıl boyunca yorulmadan çalışacak olan siz meslektaşlarıma yürekten başarılar diliyorum.
Kıymetli veliler.
Ünlü bir düşünür “ Çocuğunuza hiçbir şekilde sözle ders vermeyiniz; o ancak derslerin tecrübelerini almalıdır. Ona hiçbir türde ceza uygulamayınız. Çünkü o, kabahatin ne olduğunu bilmez; ona asla af dilettirmeyiniz, çünkü sizi incitmesini de bilmez” diyerek bilgiyi soyut düzeyde vermek yerine yaşatarak öğretmenin önemini vurgulamıştır. Anne ve babalardan isteğimiz, çocuklarının tek besin kaynağı olan gösterecekleri sevgi ve ilginin hatırlanmasıdır.
Hedefimiz öğrencilerimizi; devletine, şehit kanıyla sulanmış ay yıldızlı Bayrağına ve tarihin şahidi eşsiz Milletine sevgiyle bağlı, ahlaklı, insana ve doğaya saygılı, bilgiye ulaşmayı öğrenmiş ve öğrendiklerini hayata geçirebilen, yaşadığı sorunlarla baş edebilen, başkalarının farklılıklarını hoşgörüyle karşılayabilen ve geleceğe her zaman umutla bakabilen bireyler olarak yetişmelerine katkıda bulunmaktır.
Bu umutlarla gelecek nesillerimiz ve Büyük Türkiye için yorulmadan çalışanların her birine ayrı ayrı selam olsun der hepinize sevgi ve saygılarımı sunarım.

Eğitim ve Öğretim Yılı Açılış Konuşması

2010-09-17T11:24:00.000+03:00

Hepimiz yeni bir eğitim-öğretim yılına başlamanın heyecanı içindeyiz. Uzun bir tatili geride bırakarak büyük bir enerji, büyük bir sevinç ve mutlulukla yeni bir yıla başlıyoruz.

Ben her eğitim yılı başında, öğretmenliğe sanki yeni başlıyormuşçasına büyük bir heyecan ve sevinç duyarım. Sizin de aynı heyecanı, aynı sevinç ve mutluluğu duyduğunuza inanıyorum.

Bu duygular içerisinde, aramıza yeni katılan öğretmen arkadaşlarımıza ve öğrencilerimize “Hoş geldiniz! ” der, Okulumuzun, Yeni Eğitim-Öğretim Yılının, tüm saygıdeğer öğretmenlerimize, tüm anne ve babalarımıza ve siz değerli öğrencilerimize huzur ve barış getirmesini diler, saygıyla selamlarım!

Sevgili Öğrenciler,

Sizler, sekiz yıllık temel eğitimi geride bırakarak buraya geldiniz. İlköğrenim, öğrenim hayatının en önemli dönemidir. Sizler, ortaöğretimde, üniversitede ve bütün hayatınızda gerekli olan temel eğitimi orada alıyorsunuz. Sağlam bir temel eğitim alan öğrencilerin ortaöğretimde ve üniversitede de başarılı olacağı bir gerçektir.

Bu nedenle, ben burada öncelikle, Başöğretmen Atatürk’e ve bu ülke insanının aydınlanmasında emeği geçen tüm öğretmenlerimizle, sizlerin iyi bir eğitim alabilmeniz için sekiz yıl boyunca hiçbir fedakarlığı esirgemeden özveriyle çalışan tüm öğretmenlerinize, şükran ve minnet duygularımı iletir, saygılarımı sunarım!

Sizler de size temel oluşturan, coşku, heyecan ve mutlulukla geçen o yılları, arkadaşlarınızı ve öğretmenlerinizi unutmayacaksınız!

Ben bugün, hem okulumuza yeni başlayan hem de devam etmekte olan öğrencilerimizi, bir ortaöğretim öğrencisi olma şansına sahip olduklarından dolayı kutluyorum. Bu heyecanı duymak, bu şansa sahip olmak gerçekten bir ayrıcalıktır. Bundan dolayı sizin adınıza mutluluk duyarken, aynı zamanda sizin sahip olduğunuz bu şansa sahip olamayan ülkemizdeki ve dünyadaki çocuklar adına da üzüntü duymaktayım.

Sizler bu kardeşlerinize göre gerçekten şanslısınız. Bugün dünyada ve ülkemizde bütün arzularına rağmen ortaöğretim, hatta ilköğretim hakkına bile sahip olamayan milyonlarca çocuğumuz bulunmakta. Yalnız Türkiye’de bile 4 milyon ortaöğretim öğrencisinin 1 milyonu çeşitli nedenlerden dolayı ortaöğretimde okuyamamakta. Her türlü tehlikeye maruz kalan bu (okuyamayan) çocuklarımızın düştüğü durumlar ise acı bir gerçek olarak karşımızda durmaktadır. Bu bakımdan sahip olduğunuz bu şansı çok iyi değerlendirmeniz gerektiğini hatırlatmak isterim!

Sevgili Öğrenciler,

Bugün de yeni bir okula, yeni bir eğitim-öğretim yılına başlamanın heyecanını taşıyorsunuz. Ancak dikkate almanız gereken bir gerçek var. Zevk ve eğlenceyle, çocuksu duygularla, bir rüya gibi gelip geçen o yıllarla birlikte çocukluğu da geride bırakmış oluyorsunuz.

Bundan sonraki hayatınızdaki ödev ve sorumluluklarınız daha da artacak, gerek öğrenci olarak, gerekse toplumun sorumlu bir bireyi olarak daha da önemli ödev ve sorumluluklar üstleneceksiniz.

Bundan sonra kimse size çocuk ya da cahil gözüyle bakmayacaktır. Sizler bu okulu bitirdikten sonra, aydın kesimin içinde yer alacak, bu toplumun her türlü sorunlarıyla yakından ilgilenen sorumlu bireyler olacaksınız. Çünkü insanlık sizden çok şey bekleyecektir. Bu bakımdan kendinize cahil ya da sorumsuz dedirtmemek için üzerinize düşen görev ve sorumlulukları tam olarak yerine getirmelisiniz.

Bunun için de öncelikle Atatürk İnkılâp ve İlkeleri’ne ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan; insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getiren yurttaşlar olmalısınız.

Böylelikle hem kendinize karşı sorumluluklarınızı yerine getirmiş olacaksınız, hem de sosyal bir insan olmanın gereklerini yerine getirmiş olacaksınız. Böylece hem kendinize hem de ait olduğunuz milletinize ve tüm insanlığa faydalı olmuş olacaksınız. Çünkü bir insanın kurtuluşu, bir ailenin kurtuluşu; bir ailenin kurtuluşu, bir toplumun kurtuluşu demektir. Bu kurtuluş da sadece ve sadece eğitimle mümkün olacaktır! Görülüyor ki her alanda olduğu gibi eğitim-öğretimde de en önemli unsur insandır!

O halde sizler, en güzel eğitimi alabilmek için sizlere sağlanan imkanları çok iyi değerlendirmeli, size gösterilen çabalara karşılık sizler de elinizden gelen çabayı göstermelisiniz.

Sizlerin artık eğitimin önemini kavradığınıza inanıyorum. Bir ülkenin kalkınmasında eğitimin önemi tartışma götürmez bir gerçektir! Eğitim, kişileri başarıya, toplumları ilerlemeye götüren en önemli araçtır. Eğitim artık, bir ülkenin kalkınmasında ekonominin de üstünde bir unsurdur. Kim ne derse desin; eğitim, ekmek gibi, su gibi zorunlu bir ihtiyaçtır! Uluslar, gerçek değerini eğitimle gösterir; bağımsızlıklarını eğitimle devam ettirebilirler!

Eğitim demek, özgürlük demek; bilim demek, teknoloji demektir. Bütün bunları sağlayacak olan da öncelikle okullardır. Okullar sizin için sıcak bir yuva olduğu kadar, aynı zamanda en iyi eğitim yuvalarıdır. Çünkü okullar, sevgiyi, saygıyı insanlığa hizmeti, millete ve memlekete sevgiyi öğretir!

Çoğu zaman öğretimi de düşünerek tek kelimeyle ifade ettiğimiz eğitim, aslında öğretimi de içine alan kompleks bir yapıdır. Bu demektir ki okullar, insan için hem bir eğitim merkezi, hem de bir öğretim merkezidir. Ancak öğretimin yolu eğitimden geçer. Eğitim olmadan, öğrenim görmenin bir anlamı olmaz. Yani insanlar için öncelikli olan şey eğitimdir.

İnsanlar ne kadar bilgiyle donatılırsa donatılsın, o insanı üstün kılan onun insanî yönüdür. Gerçekte birbirinden hiçbir üstünlüğü olmayan insanoğlunu birbirinden farklı kılan onların eğitim seviyeleri, bilgi ve birikimleridir. Yoksa hiçbir kimsenin kimseye üstünlüğü yoktur! Bu bakımdan mükemmellik ve üstünlük öncelikle eğitimle mümkündür. Eğitim o dur ki, insana sevmeyi, saymayı; millete ve tüm insanlığa faydayı öğretir. Eğitimden nasibini almamış bir insan ister alim olsun, isterse bilgin olsu erdemli bir insan sayılmaz.İnsan sevgisiyle dolu, bilgisini insanlığın yararına kullanan bir bilim adamı eğitim gördüğü için erdemle donanmış mükemmel bir insandır; ama bunu insanlığın zararına kullanan bir bilim adamı yeterince eğitilmemiş bir hain, bir canîdir!

Yunus Emre, eğitimi ve ilmi şu kısacık dizelerle ne güzel anlatmıştır:

“İlim ilim bilmektir/İlim kendin bilmektir/Sen kendini bilmezsin/Ya nice okumaktır.”

“Okumaktan mânâ ne/Kişi Hakk’ı bilmektir/Çün okudun bilmezsin/Ha bir kuru emektir.”

Sevgili Öğrenciler,

Her şey gelişmekte ve değişmektedir. Eğitim sistemleri ve yöntemleri değişir, bilim değişir, teknikler değişir, teknoloji değişir ve gelişir; ama değişmeyen bir şey vardır; o da gerçektir. Size düşen görevse, o gerçeği bulmaktır. O gerçek de eğitimin gerçek anlamını bilmektir!

Sizler, öğrenim gördüğünüz süre boyunca pek çok şey öğreneceksiniz; ama önemli olan sadece öğrenmek değildir; önemli olan onu hayata geçirmek, onu davranış haline getirmektir! Çünkü hayata geçirilmeyen, davranış haline getirilmeyen bilgi, bilgi değildir. Bu bir bilgisizliktir! Önemli olan, onu kendi hayatımıza geçirerek tüm insanlığın hizmetine sunmaktır! İşte ancak o zaman eğitimli, ancak o zaman erdemli bir insan olabiliriz!

Hiçbir şeyi gözünüzde büyütmeyiniz! Aşılamayacak hiçbir engel, çözülemeyecek hiçbir problem yoktur. Önemli olan, ödev ve sorumluluklarımızı bilmek, çalışmak, doğru formülleri bulmak ve uygulamaktır. Ödevini yapmayan bir öğrenci, ödevini yapmayarak öğrencilik görevini yerine getirmiş olur mu? Üstelik bizim, sadece öğrenci olarak değil, insan olarak ödevlerimiz hiçbir zaman bitmeyecektir!

Hayatın her döneminde ayrı ayrı ödevlerimiz vardır. Biz bu ödevleri yerine getirmekle sorumluyuz. İnsanlık bizim için çok şey yapmıştır. Bizim hiç kimseye borcumuz olmasa bile, insanlığın bize verdiğini, bizim de bizden sonrakilere vermemiz en büyük insanlık borcumuzdur!

Bunun için asla ödevlerimiz bitti diyemeyiz! Bunun için asla yorgunluk gösteremeyiz! Bunun için asla boş veremeyiz!

Zorluklar karşısında asla yılmayınız! Bütün çalışmalarınızda öğrenmenin, bilmenin zevkine varabilmelisiniz! Sizin için çalışmak bir işkence değil, bir zevk olmalıdır! Bunun için sistemli ve verimli çalışma yollarını öğrenmelisiniz. Bu yolları seçerken, bilgiye hızla ulaşmak gerektiğini unutmamalısınız; çünkü çağ artık hız çağı olmuştur. Bugün insana sunulmuş o kadar bilgi, o kadar bilgi kaynağı var ki… Bunlar her geçen gün daha da artacaktır. Bu bakımdan kaybedecek hiç zamanınızın olmadığını da unutmamalısınız! Bilim ve teknoloji, zamana paralel olarak hızla gelişmekte. .. Siz de zamanın gerisinde kalmamak için bu gelişmeye ayak uydurabilmelisiniz. Zamanın gerisinde kalan birey ve toplumlar gelişen bilimi ve teknolojiyi yakalamak için bir koşucu gibi hep koşmak zorunda kalacaklardır.

Bunun için bilginin geçici bir kazanç olmadığını kabul etmeli, öğrenmeyi en yüksek seviyede, kalıcı ve uygulanabilir hale getirmek için gerçekleştirmelisiniz.

Hedefleriniz, amaçlarınız büyük olmalıdır. Sadece not için, sadece sınıf geçmek için çalışan arkadaşlarımız, artık bu tutumlarını bırakmalıdırlar! Çünkü artık vasat not, vasat bilgi hiçbir anlam ifade etmemektedir. Çünkü çağ, bilgi çağı; bilim çağı olmuştur. Çünkü eğitimin alanı her geçen gün genişlemekte, eğitimin seviyesi her geçen gün yükselmektedir. Bu günkü sistem, yeni müfredat ve programlar da bunu zorunlu kılmaktadır. Bu konulardaki gelişmeler ve değişiklikler öğretmenleriniz tarafından sizlere duyurulacaktır. Ancak şu kesin ki artık lisedeki başarılarınız, üniversiteye giriş için bir ön koşul olmuştur.

Sevgili Öğrenciler,

Gördüğünüz gibi ödevleriniz çok, sorumluluklarınız çok büyük! Bizler bugün, sizlerin çeşitli nedenlerden dolayı karşı karşıya kaldığınız sorunları, imkansızlıkları çok iyi biliyor ve sizler adına bunlardan büyük üzüntü duyuyoruz; ancak bu olumsuzluklar içinizdeki okuma arzusunu söndürmemeli! Bilmelisiniz ki eğitim, bireysellikten evrenselliğe uzanan uzun bir süreçtir! Ama insan hayatı buna karşılık o kadar uzun değildir!

Eğitim, uzun bir süreç olmakla birlikte aynı zamanda zorlu ve pahalı bir süreçtir. Hele ülkemizde daha zor ve pahalıdır; ama unutmayınız ki cehalet daha pahalıdır. Bu gün eğitimi sadece ekonomik bir getiri olarak görenler, eğitimin gerçek değerini gözardı eden insanlardır. Bundan dolayı,”Okuyanlar ne yapıyorlar? ” gibi yanlış bir düşüncenin içine asla girmeyiniz. Eğitimin diğer yönlerini de düşünmek gerekir. Cahillik, bütün kötülüklerin anasıdır. Bütün huzursuzlukların, geçimsizliklerin, şiddetin, kavganın ve bütün suçların altında hep cehalet yatar.

Zamanın kıymetini en iyi, zaman trenini kaçıranlar bilir. Büyükleriniz size bunları sık sık hatırlatırlar; bu sözlerden asla rahatsızlık duymayınız; anneler-babalar kendilerini çocuklarında yaşayan insanlardır; kendi kaybettiklerini sizin de kaybetmenizi asla istemezler.

İnsanlar, eğitimle doğmazlar; ama eğitimle yaşarlar. İnsanlar hangi yaşta, hangi konumda olurlarsa olsunlar daima bir öğrenme çabası içindedirler. Çünkü öğrenmenin yaşı ve sınırı yoktur! 40-50 yaşında, hatta daha fazla yaştaki bir insan öğrenme çabasındayken, sizin kendinizi eğitimden soyutluyor olmanızın hiçbir haklı gerekçesi olamaz.

Her insanda bir cevher vardır. Bu cevherler farklı cevherler olabilir. Bir Japon şairi,”Elmas bile işlenmezse/Gösteremez cevherini/İnsan da böyledir/Ancak,okursa gösterebilir/Gerçek değerini.” der. Sizin yapacağınız da içinizdeki cevheri keşfetmek ve o doğrultuda ilerlemek olmalı.

Zorluklardan dolayı asla, yapamam, başaramam demeyiniz! Bu gün bir yerlere gelen insanlar kuşkusuz ki çalışarak geldiler. Elbette yorulacaksınız, elbette rahatsızlık duyacaksınız. Fakat muhakkaktır ki yarınlar, bu günkü rahatlarına kıyabilenlerin olacaktır.

Şunu bilmenizi isteriz ki bizim de eğitim ve öğretimle ilgili pek çok sorunumuz olmasına rağmen, öğretmenleriniz olarak, her zaman sorunlarınızın çözümünde, her zaman sizlerin yanında olacağız.

Saygıdeğer veliler, anneler, babalar!

Çocuklarımızın üstlendiği ödev ve sorumlulukların çokluğunu sizler de görüyorsunuz. Onların bu ödev ve sorumlulukları yerine getirmesinde sizlere de görev düşmektedir. Onların sorunlarını paylaşmak bizlerin görevi olduğu kadar, sizlerin de görevidir. Çocuğun ihtiyaçlarını karşılayarak okula göndermekle göreviniz bitemez. ”Eti senin, kemiği benim…” gibi bir zihniyetle her şey öğretmenden beklenemez.Gerçek başarının elde edilebilmesi için öğrenci-öğretmen-veli işbirliğinin sağlanması şarttır. Bu üçgen oluşturulabilirse ancak gerçek başarı yakalanabilir.

Anneler-babalar, her fırsatta çocuklarına ne olup ne olmamaları gerektiği, neyin iyi olup neyin iyi olmadığını anlatmaktan kendilerini bir türlü alamazlar. Çocuklara annelerinin, babalarının isteklerine göre değil, kendi ilgi,istek ve yeteneklerine göre meslek-gelecek belirlemek gerekir.

Eğitimin amacı, bütün öğrencileri aynı biçimde düşündürmek, aynı biçimde yetiştirmek değil, her bireyin kendi kişiliğini en iyi ortaya koyacak biçimde yetiştirmektir. Bu gün artık eğitim, bireyin kişisel gelişimini ön plana çıkaran ve ona göre yönlendirme yapan bir anlayış içindedir.

Saygıdeğer öğretmen arkadaşlarım,

Sizlerin, kafanızdaki sermaye, gönlünüzdeki servet, vicdanınızdaki müfettişle, her şeye rağmen görevinizi en iyi şekilde yerine getirmeye çalıştığınızı biliyorum. Bu toplum ve insanlık size çok şey borçludur.

Sizler, kafanızdaki bilgileri sermaye, gönlünüzdeki sevgiyi servet, vicdanınızın sesini müfettiş bildiğiniz sürece şevkiniz hiç eksilmeyecek, gücünüz hiç bitmeyecektir. Ve emekleriniz boşa gitmeyecektir. Ödülleriniz ve tesellilerinizse, bu memlekete ve insanlığa kazandırdığınız şerefli, dürüst, vatansever ve başarılı öğrencileriniz olacaktır. Ve yaydığınız aydınlık olacaktır.

Sözlerimi burada bitirirken, siz saygıdeğer öğretmen arkadaşlarıma, saygıdeğer anne-babalara, sevgili öğrencilerime yeni eğitim-öğretim yılının sağlık, mutluluk ve başarılar getirmesini diler, hepinizi saygıyla selamlarım…

Hiciv Edebiyatından Örnekler

2010-09-14T14:47:00.000+03:00

Yeşilaycı bir profesör, 'içkinin zararları' konulu bir konferans veriyormuş. Konuşmasının bir yerinde dinleyicilere sormuş:
' iki kovadan birine rakı diğerine su doldurup bunları bir eşeğin önüne koysak, eşek hangisinden içer acaba ' Dinleyiciler hep bir ağızdan ' Suyu ' demişler. ' Neden suyu içer' demiş profesör, Neyzen hemen atılmış
' Eşekliğinden.... '

-------------------------------------------------------

Bir toplantıda millete eşek diyen kamil Paşa için Eşref:

Millete erbâbı mansıptan biri eşek demiş,
Reddedilmez böyle bir söz, amma ki pek can sıkar...
Olsa da millet eşek, eşek diyen bilmez mi ki:
Sadrazamlarla vâliler de milletten çıkar...

(makam sahibi bir kişi, millete eşek demiş, bu söz reddedilmez ama, cansıkar...Millet eşek olsa dahi, eşek diyen kişi bilmez mi ki; sadrazamlarla valiler de milletin içinden çıkar...)
diyerek tepkisini ortaya koymuştur.
-------------------------------------------------------

19. yy. âlim ve şairlerinden Gaziantepli Hasırcızade Mehmet Ağa, devrinin en nüktedan kişilerinden biriymiş. Dönemin devlet adamlarından Fuat Paşa ile de tanışıklığı olan Hasırcızade Mehmet, Paşayla görüştüğü bir gün, gözü onun parmağındaki yüzüğe takılmış. Fuat paşa sormuş:

- Taşına mı bakıyorsunuz?
- Evet Paşam.
- Elmastır.
- Ne faydası var, yani ne getirir?
- Yüzük taşı ne getirecek Mehmet Ağa?
- Benim de babadan kalma iki taşım var, senede yüz altın getirirler.
- Yaa, ne taşı bunlar?
- Değirmen taşı paşam.

---------------------------------------------------------

Yurttaşlık Bilgisi Dersinden Yaz Köşesi
1. Dönem İmtihanı
Ve imtihan başlar:
.....
Soru: Vatandaş nasıl olunur?
......
İyi niyetli bir siyâset adamı....
-Dur dur dur dur!
-Neden?
-İyi niyetli siyâset adamı olmaz!
Peki.........
-İyiye niyetli bir siyâset adamı.....
-Yok, yine olmadı!
-Neden?
-İyiye niyetli adam olur da, siyâsetçi olmaz!
-Haklısın....
-İyiye niyetli bir adam...
-Yine olmadı!
-Niye?
-Adam demek, zaten iyi niyetli demektir.Bir daha niyetlenmesi gerekmez ve fuzûlidir.
-Adam dediğiyin de, fuzûli boşa geçirecek zamanı olmaz! Yoksa adam sayılmaz!
-Hmmmm....
-Birisi !?siyâsetçi...!?...olmak istemiş...
-Hayır yine olmadı.
-Pek iyi de, şimdi ne hatam var?
-Birisi, siyâsetçi olmadan önce iyi niyetli olması gerek!
-Hmmmm.
-Birisi adam olmak istemiş....
-Yoook olmadı!
-Niye?
-Adam olmak, istemekle olmaz!
-Peki nasıl olur?
-Yapmakla!
-Ihhı!
-Siyâsetçi bir adam......
-Olmadı. Hem siyâsetçi, hem de adam olunmaz!.
-Birisi.....siyâsetçi... olmak......istemiş.....
-Ehhhhh!?!
-Önce adam olmuş.
-Sonra?
-Sonra da siyasetçi olmak istemiş.
-Y İ N E O L M A D I. Önce adam olan, sonra siyâsetçi olamaz!
-Haaaaa.....buldum.
-Haydi söyle bakalım!
-Birisi, adam olmuş!
-Ehhhhhh!?!?!
Birisi de, siyasetçi!
-Ehhhhhh!?!?!
-Adam, siyasetçi olmamış!
-Evet evet! Devam devam!
-Siyâsetçi de, adam olamamış.
-ŞİMDİ OLDU İŞTE!
-Peki, şimdi de benim size bir sorum var.
-Buyrun, sorun bakalım.

-Ben şimdi vatandaş sayıldım demek, imtihan bitti mi?
-YOOOOOK, BİTMEDİ DAHA.
-Dahası ne?
-Dahası mı, dediniz! Evet, dahası da ADAM olmak!
Hmmm, hhhmm!
Peki, vatandaş olarak nasıl ADAM olurum?
>Evet güzel ve yerinde bir soru.
..........
>HAYDİ BAKALIM VATANDAŞ, BUYUR İKİNCİ İMTİHANA!

Bugünkü, sadece bir ön eleme imtihanıydı!

***

Necip Fazıl Kısakürek hastalandığında, eve gelen doktor sormuş:
- Neyiniz var?
Necip Fazıl üç kelimeyle cevap vermiş:
- Büyük bir deham.

***

Dualar ve Aminler şairi Arif Nihat Asya'ya sorarlar: "Elinizden tespih düşmüyor, sebebini söyler misiniz?" Şair, tespihi kendince tarif eder: "Tespih elin sakızıdır."

Karamanoğlu Mehmet Bey

2010-07-09T01:08:00.001+03:00

KARAMANOĞLU MEHMET BEY
Karamanoğullarının ikinci Beyi Kerim’üd-din Karaman’ın oğludur. Doğum tarihi belli olmayıp ölümü 1280’dır. Mehmet Bey askeri ve idari yönden bilgili bir devlet adamı idi. Bilim adamlarını etrafına toplayıp onlara büyük önem vermiştir. XIII.yüzyıl ortalarında Selçuklular, edebi dil olarak farsçayı, devlet işlerinde Arapçayı kullanırlardı. Halk ise öz dilleri olan Türkçeyi kullanıyordu. Mehmet Bey millet olarak birlikte yaşamanın ilk şartı olan dil birliğinin sağlanmasının gerekliliğine inanıyordu. Bu birliği gerçekleştirmek için Toroslar üzerinde yaşayan bütün Türkmen boylarını çevresinde toplayarak bir ordu oluşturdu.

Üzerine gönderilen Selçuklu ve Moğol kuvvetlerini büyük bir yenilgiye uğratarak Konya’ya girdi. Burada yaşayan Selçuklu Türkleri Karamanoğulları ile birlik oldular.

Kısa zamanda Konya vilayeti ve bazı çevre iller Karamanoğullarının hakimiyeti altına girdi. Daha sonra Selçuklu Sultanı İzzettin Keykavus’un oğlu Gıyaseddin Siyavuş’u başa geçiren Mehmet Bey’in kendisi de vezir oldu. İlk önceleri Moğol baskısına başarı ile karşı koymasına bir çok kere galip gelmesine rağmen, daha sonraki çarpışmaların birinde iki kardeşi ile beraber şehit düşmüştür. İdareciliği sırasında Türkçeyi resmi dil olarak ilan eden fermanını vermiştir. Bu fermanda “Bugünden sonra divanda, dergahda ve bargahta, mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil kullanılmayacaktır.” diyerek siyasi ve askeri bir zafer değil aynı zamanda kültürel bir zafer kazanmıştır.