12. SINIF TÜRK EDEBİYATI DERS NOTU (2. Dönem)

GARİP ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİ: (1940)


• Anlam şiirin en önemli niteliğidir.

• Şiirde biçim ve imge bakımından köklü değişiklikler yapılmıştır.

• Ölçü ve kafiyeyi dışlamışlardır.

• Edebi sanatları gereksiz görmüşlerdir.

• Şiirlerinde sıradan insanları konu almışlardır.

• Gerçeküstücülük ve Dadaizm akımlarından etkilenmişlerdir.

• Şiir dilini, konuşma dili temeline oturtmuşlardır.

• Müzik, resim ve diğer sanatların şiirle ilişkisini bitirmişlerdir.

• Temsilcileri: Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat Horozcu
MAVİCİLER:

• Atiila İlhan’ın 1952-1956 yıllarında çıkardığı Mavi Dergisi etrafında toplanan Orhan Duru, Ferit Edgü gibi sanatçıların oluşturduğu edebi topluluktur.
II.YENİ ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİ (SOYUTÇULAR):
• Soyutlama eğilimi görülür.

• İmgeci bir şiirdir.

• Anlamı karartan ve gizleyen bir tavır takınırlar.

• Konuşma dilini dışlamışlardır.

• Halkın yaşam alanlarından uzak durmuşlardır.

• Önde gelen temsilcileri: İlhan Berk, Cemal Süreya, Sezai Karakoç, Edip Cansever, Ece Ayhan, Turgut Uyar, Oktay Rıfat.
CUMHURİYET EDEBİYATINI ETKİLEYEN EDEBİ AKIMLAR
GELECEKÇİLİK (FÜTÜRİZM):

• 20. Yüzyıl başlarında İtalya’da ortaya çıkmıştır.

• İtalyan Şair Marinetti’nin 1909 yılında Le Figaro’da yayınladığı manifesto ile başlar.

• Geçmişin bütünüyle reddini esas almışlardır.

• Rus Edebiyatındaki temsilcisi Mayakovski, Türk Edebiyatında ise Nazım Hikmet’tir.

• Ezra Pound, Lawrence ve Papini önemli yazarları arasındadır.
DADAİZM:

• 1. Dünya Savaşı yıllarında ortaya çıkmıştır.

• Mantıksızlık ve var olan sanatsal düzenlerin reddedilmesi Dada’nın ana karakteridir.

• Dil ve biçimde yeni deneyler içine giriştiler.

• Gerçek bir Dada’nın Dadaizm’e de karşı olması gerektiğini savunurlar.

• Andre Breton, Lois Aragon önemli temsilcilerindedir.
GERÇEK ÜSTÜCÜLÜK (SÜRREALİZM):

• Bilinç ile bilinç dışını birleştiren bir yoldur.

• Gerçeküstü dünyanın düşsel imgelerini geliştirmeye başladılar.

• Araştırma ve deneyi ön planda tutmuşlardır.

• 1925 yılından sonra dağılmaya başladılar.

• Louis Aragon, Jouve (Jave), Paul Eluard önemli temsilcileri arasındadır.
VAROLUŞÇULUK (EGZİSTANSİYALİZM):


• Varoluş her zaman tek ve bireyseldir.

• Varoluş varlığın anlamını araştırmayı içerir.

• Varoluş, insanın içinden seçebileceği bir olanaklar bütünüdür.

• Her zaman insanın seçimini sınırlayan somut tarihsel bir durum içindedir.
• Jean Paul Sartre, Gabriel Marcel ve Maurice Ponty önemli temsilcileri arasındadır.


KÜBİZM:

20. Yüzyıl içinde doğan ve önemli bir etkinlik kazanan bu akım Cezanne’nin doğadaki her şeyin geometrik bir biçimde ifade edilebileceği fikrinden kaynaklanmaktadır.